آیا سونامی قیمت خودرودر بازار آرام گرفته است؟

سال 1391 به باور بیشتر کارشناسان بازار خودرو و البته دیگر کارشناسان اقتصادی متلاطم ترین سال این صنعت از بسیاری جهات بوده است.

کد خبر: ۱۱۵۳۰۴۶

تاریخ: ۱۶ اسفند ۱۳۹۱ - ۱۰:۲۳

به گزارش گروه فناوری خبرگزاری دانا، سالی با کاهش تولید نزدیک به 50 درصدی و البته میانگین افزایش قیمت بیش از 100 درصدی. خودروسازان ایرانی که سالهاست با کیفیت پایین، تعرفه بالا و البته تولید بالا کمابیش از زیر بار انتقاد کارشناسان و مردم فرار می کردند، در سالی که چند روزی نیز به پایان آن نمانده گویا مفری از مهلکه پیش رو نمی یابند، نه افزایش قیمت و نه افزایش تولید، هیچ یک در توانشان نیست، در این بین کیفیت بسیار پایین محصولاتشان نیز داد از نهاد مصرف کننده درآورده، حتی دولت، وزارت صنعت، معدن و تجارت و دیگر حامیان پیشین این صنعت نیز اکنون به دلایل بسیاری علاقه ای به حمایت از آنها ندارند.
اما داستان طول و دراز صنعت خودروی ایران که نزدیک به پنج دهه پیش با حضور برادران خیامی و بنیان گذاری ایران خودرو پا به زندگی گذاشت، در نوشتاری کوتاه نمی گنجد. اینکه چه شد که در سختی امروز گرفتار آمده ایم یا چرا توان رقابتی مان را با دنیا از دست داده ایم باز داستانی به همان بلندای پنج دهه دارد.
بهتر است از آغاز سال 1391 شروع کنیم. در همان روزهای آغازین سال برخی از خبرگزاری های بین المللی از تحریم ایران توسط شرکت فرانسوی پژو-سیتروئن خبر دادند. خبری که برای ایران خودرویی ها با تولید خودروی پرفروش و البته محبوب نسل جوان، 206، چندان خوشایند نبود.
بنا به گفته‌ی این منابع، شرکت پژو-سیتروئن که پس از بحران مالی حوزه‌ی یورو با مشکلات مالی دست و پنجه نرم می‌کرد، بخشی از سهام خود را به همتای بزرگ آمریکایی خود می فروشد و تحت فشار سهام داران آمریکایی برای تحریم ایران، این شرکت دست آخر از بازار پر سود ایران دست می شوید. اگرچه این خبر در ماه های آغازین سال تاثیر چشم گیری بر افزایش قیمت نگذاشت اما با گذشت زمان و فرارسیدن تابستان کم کم خبر از افزایش قیمت در بازار به گوش رسید.
این خبر و کاهش تولید 206، که تبعات بسیاری برای دیگر محصولات ایران خودرو که موتورهای TU5 دارند یا قطعات دیگری از این شرکت بر روی خودروهایی همچون پژو پارس، 405، سمند و ... نصب است، نیز داشت، در ماه های آغازین سال زمزمه افزایش قیمت را برای این محصول به گوش رسانه‌ها رساند.
کاهش شدید تولید 206 و نایاب شدن آن در نمایندگی های فروش، دیرکرد ایران خودرو در انجام تعهدات پیشین خود به مشتریان و البته شاید سودجویی برخی دلالان، بازار را ناگزیر به افزایش قیمت کرد.
در آغاز تابستان قیمت 206 در بازار آزاد به نزدیک 18 میلیون تومان رسید و بنابراین نسبت به قیمت پیشین آن که 15 میلیون و 200 هزار تومان بود افزایشی 20 درصدی را تجربه کرد. دیگر محصولات به دلیل دورماندن از تاثیر تحریم ها و البته تیراژ کم‌تر از این افزایش بی نصیب مانده و بازار سرو صدای کمی در قبال این افزایش از خود نشان داد.
در این بین کارخانه‌ای‌ها که از افزایش قیمت بی نصیب مانده بودند و سود کلان فروش خودروهای کم تولیدی را در جیب دلالان و نمایندگی های فروش می دیدند، دست به کار افزایش قیمت و درخواست آن از وزارت صنعت و سازمان حمایت شدند. افزایش قیمت دلار، تخصیص ندادن ارز و البته افزایش چند برابری قیمت خودروهای وارداتی نیز خودروسازان را برای افزایش قیمت تحریک می‌کرد.
با رسیدن به پایان فصل تابستان و شروع پاییز در بازار خودرو خبر از کاهش تولید 37 درصدی تا پایان شهریورماه زمزمه های افزایش قیمت را به دیگر خودروها و البته به کارخانه های خودروساز دیگر نیز کشاند.
مگان، مزدا 3، نیسان تیانا، قشقایی و سوزوکی ویتارا، خودروهای سفارشی و مونتاژی سایپا، ایران خودرو و پارس خودرو که افزایش قیمت های ده ، بیست میلیونی را در ماه های پایانی سال گذشته و سال نو پیدا کرده بودند، با مصوبه دولت از قیمت گذاری رسمی سازمان حمایت جداشدند و به اسم خودروهای بالای 40 میلیون تومان، قرار شد در بازار حاشیه ای قیمت گذاری شوند. این مصوبه قیمت برخی از این محصولات را تا سه برابر افزایش داد.
بنابراین کاهش تولید 37 درصدی، افزایش قیمت خودروهای وارداتی که افزایش قیمت مونتاژی ها را نیز در پی داشت و در پایان افزایش قیمت 206 دوباره خودروسازان را برآن داشت تا از سازمان حمایت درخواست افزایش قیمت کنند و بدین ترتیب برای بار دوم قیمت رسمی خودروهای تولیدی داخل افزایش یافت و برای خودرویی هم چون 206 این افزایش رسمی به 19 میلیون تومان رسید.
اما این پایان ماجرا نبود و در سردی استخوان سوز زمستان که همه ساله بازار خودرو و مسکن را به رکودی ناگزیر می برد، به یک باره آفتاب سوزانی تابید و قیمت خودروها تا دوبرابر بالا رفت. دیگر پراید 9 میلیونی نیز پس از 17 سال تولید در بازار غیررسمی به 13 تا 14 میلیون رسید و تندر 90، سمند، پژو 405 و پارس نیز رشدهای بیشتری کرده و در بازار قیمت بالاتری پیدا کردند. گویا زمستان خودرو در بازار، گرمای بسیار سوزانی را تجربه می کرد که باز قیمت ها افزایش یافت و این بار پراید به 20 میلیون تومان رسید.
خودروسازان در زمستان خبر از میانگین کاهش تولید 47 درصدی خبر دادند که برای خودروهایی چون تندر 90 به 60 درصد، 206 تیپ 2 توقف تولید و پراید 40 تا 45 درصد گزارش شد.
سخنان رییس جمهور و کاهش قیمت خودرو!
پس از افزایش قیمت نزدیک به 200 درصدی برای برخی خودروها، (پژو 206 از 15 میلیون تومان به 40 میلیون،تندر 90 از 16 میلیون به 40 میلیون، پژو 207 از 21 میلیون به 54 میلیون) ظرف یک سال، مجلس شورای اسلامی، رسانه ها، کارشناسان و مردم دست به اعتراض گسترده زدند و خبر تحقیق و تفحص از خودروسازان در مجلس مطرح شد.
پس از گزارش های پی در پی از افزایش قیمت رسمی خودروسازان و پیش فروش قطعی محصولات با قیمت جدید، اما کم کم صدای مخالفت دولتی ها هم درآمد و در پایان واکنش شدید شخص رییس جمهور در گفت و گوی زنده ی تلویزیونی به مصاحبه های خودروسازان مبنی بر زیان ده بودن فروش خودروی پراید 20 میلیونی، گویی کمی بازار آرام گرفت.
البته ناگفته نماند که تهدید رییس جمهوری مبنی بر برداشتن تعرفه واردات خودرو نیز در تکاپوی خودروسازان بر کاهش قیمت بی تاثیر نبود. کاهش قیمتی که گفته می شود بیشتر از 20 درصد نخواهد بود و آن هم مشخص نیست که واقعیت داشته باشد یا نه؟ در هر حال، معلوم نیست سرنوشت سونامی بازار خودرو در سالی که گذشت و سال آینده چه خواهد شد. /پایان پیام