کتاب های کمک آموزشی، از پیش دبستانی تا دکتری

آنچه در راسته کتاب فروشی های خیابان انقلاب بیش از هرچیزی به چشم می آید، نه کتاب های علمی است و نه کتاب های ادبی، بلکه در سال های اخیر حجم بالایی از مبادلات یار مهربان به کتاب های «کمک آموزشی» اختصاص یافته است.

کد خبر: ۱۱۵۳۸۱۷

تاریخ: ۲۷ فروردين ۱۳۹۲ - ۱۰:۲۷

به گزارش خبرنگار گروه آموزش خبرگزاری دانا، با نزدیک شدن به روزهای برگزاری نمایشگاه بین المللی کتاب، دوباره بحث استفاده بیش از حد دانش آموزان و دانشجویان از کتاب ها و بسته های کمک آموزشی مطرح می شود.

کتاب های کمک آموزشی تنها شامل جزوات کمک درسی و سوالات امتحانی نیست. هرچند این گونه کتاب ها نیز در سال های اخیر تبدیل به جزی جدایی ناپذیر از آموزش معلمان شده اند. اما موضوع اصلی کتاب های کنکور است. کتاب هایی که قرار است به رویای دانشگاهی شدن دانش آموزان جامه عمل بپوشاند.

کتاب کمک درسی چیست؟

به نقل از سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی، دفتر انتشارات کتاب های کمک آموزشی، کتاب های کمک آموزشی (کمک درسی)، كتاب هايي هستند كه به منظور تسهيل، تقويت، تكميل، تعميق يادگيري و فراهم كردن آموزش جبراني براساس هدف ها و برنامه هاي درسي دوره و پايه ي تحصيلي خاصي تهيه و تنظيم مي شوند. اين كتاب ها الزاما به هدف هاي برنامه هاي درسي وابسته هستند.

اپیدمی کتاب های کمک درسی/ 38 میلیون جلد سهم کمک درسی ها

استفاده از كتابهاي كمك درسي طي سالهاي اخير به عنوان يكي از مواد اصلي آموزش بين دانش آموزان در مدارس نیز اپيدمي شده است.38 میلیون تیراژ مجله و نشریه کمک آموزشی در سال گذشته بوده است، این در حالی است که تولید سرانه کتاب در پنج ماهه اول سال 91، 61 میلیون تیراژ بوده است. این نشان دهنده ی گرایش بالای محصلین به این مواد آموزشی است.

کتاب های منتشر شده از سوی 41 ناشر مطرح کتاب های کمک آموزشی، نشان دهنده این است که در سال های اخیر نه تنها در مقطع پیش دانشگاهی افزایش روز افزون کتاب های کمک آموزشی وجود دارد، بلکه در دوره های پیش دبستانی، دبستاتی و حتی در مقطع دکتر نیز شاهد انتشار کتاب های کمک آموزشی هستیم.

این در حالی است که وجود کتاب های کمک آموزشی دارای طرفداران و منتقدان خود است.

مخالفان و موافقان کتاب های کمک آموزشی چه می گویند؟

مخالفان استفاده کتاب های کمک آموزشی بر این باورند که این کتاب ها دانش آموزان را بيش از پيش به سمت حافظه محوري سوق داده و زمینه های از بین رفتن يادگيري مفهومي و مطالعات علمي را فراهم کرده اند.

به گفته عده ای کارشناسان آموزشی این کتاب ها نه تنها به يادگيري مطالب درسي كمك چنداني نمي كند، بلكه در دراز مدت نیز لطمات فراوانی بر سیستم آموزشي کشور وارد خواهد کرد.

کتاب هایی که خوراک غول کنکور هستند

آنها بر این باورند که متاسفانه سیستم آموزشی کشور ما در دوره متوسطه تنها بر کنکور تکیه دارد و همین مساله سبب شده تا برخی موسسات آموزشی در تبلیغات خود کتاب های کمک آموزشی را مهمتر از کتاب های درسی معرفی کنند در حالی که سووالات کنکور از همین کتاب های درسی طراحی و انتخاب می شود.

كتاب هاي كمك آموزشی ذهن دانش آموزان را معطوف به سووالات چهارگزينه اي مي كند و ناخودآگاه به دانش آموز القا مي كند كه يك بخش از كتاب درسي مهمتر از بخش هاي ديگر است و بدين ترتيب ساير بخش هاي کتاب درسی را كم اهميت جلوه مي دهد. آن ها همچنین بیان می کنند که بیش از نیمی از کتاب های کمک آموزشی غیر استاندارد و فاقد بار علمی لازم است.

موافقان چه می گویند

در مقابل موافقان بیان می کنند که، از ويژگي هاي كتاب هاي كمك آموزشي ايفاي نقش مكمل برنامه آموزشي يا كتاب درسي است.

نقش مكملي كتاب هاي كمك آموزشي به شيوه هاي متنوعي ايفا مي شود. در بيشتر كتاب هاي درسي مفاهيم به صورت حقايق علمي بيان مي شوند. كتاب هاي درسي به علت حجم محدود و مفاهيم گوناگوني كه بايد به دانش آموز منتقل شود، به تنهايي نمي توانند از عهده اين هدف برآيند بنابراین كتاب هاي كمك آموزشي فرصتي براي پوشش دادن اين نقص محسوب می شوند.

این کتاب های با شيوه هاي جذاب تري به موضوع مي پردازند. شيوه پرداختن به مفاهيم علمي در كتاب هاي درسي بسيار رسمي است. كتاب هاي كمك آموزشي مي توانند از شيوه هاي جذاب تري به موضوع ها بپردازند برای نمونه كتاب هاي كمك آموزشي مي توانند از سرگرمي نيز براي انتقال مفاهيم علمي و آموزشي كمك بگيرند.

تمام راه ها به کنکور ختم می شود

با تمام این تفاسیر در خصوص این قبیل کتاب ها، باز هم دانش آموزان، دانشجویان و تمام کسانی که در مراحل مختلف تحصیلی آماده ی کنکور می شوند به دنبال کتاب های کمک آموزشی و کمک درسی هستند، و زمانی که نمایشگاه بین المللی آغاز می شود یکی از شلوغ ترین مکان ها، غرفه های ناشران آموزشی است.

امسال نیز در بیست و ششمین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران، با حضور بیش از 160 ناشر آموزشی، به نظر می رسد که بازهم پر ازدحام ترین بخش نمایشگاه غرفه های کتاب های کمک آموزشی باشد. /پایان پیام