گرارشی کوتاه از یک رویداد فلسفی بی‌نظیر

گفتگوی فیلسوف و سرباز / وقتی در مصلی تهران، کوچه‌های آتن تداعی می‌شود

نمایشگاه کتاب امسال، مصلی تهران شاهد یک گفتگوی فلسفی بی نظیر بود؛ گفتگوی فیلسوف و سرباز: کریم مجتهدی، استادی که نیم قرن فلسفه تدریس کرده و ناصرعلی عسگری، سربازی که حتی لحظه‌ای تجربه زیسته آموزش فلسفه نداشته است.

کد خبر: ۱۱۵۴۵۴۰

تاریخ: ۲۸ ارديبهشت ۱۳۹۲ - ۱۵:۵۰

گروه راهبرد - دانا: بسیار از آن دوران گذشت که ارسطو بر کوچه های آتن راه می رفت و فلسفه می ورزید و شاگردانش از پی‌ او می رفتند تا آیین مشا را بیاموزند. دیگر کمتر فیلسوفی را می توان یافت که خیابان را بر خانه ترجیح دهد و همچون ارسطو، راهپیمایی فلسفی کند؛ اما گاهی رویدادهای از جنس کوچه های آتن در سنگفرش های شیک پایتخت کشور ما رخ نمایی می کند که حس تاریخی متروپولیس را تداعی می کند.

مصلی تهران  نمونه ای از این نوع رویدادها را در نمایشگاه کتاب امسال تجربه کرد. غرفه پژوهشگاه علوم انسانی و پژوهشگاه فرهنگی، این بار شاهد گفتگوی فلسفی یک استاد تمام فلسفه با یک سرباز وظیفه بود؛ کریم مجتهدی، استادی که نیم قرن فلسفه تدریس کرده و ناصرعلی عسگری، سربازی که حتی لحظه ای تجربه زیسته آموزش فلسفه نداشته است. شرح این حدیث شورانگیز را از زبان پایگاه اطلاع رسانی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی بخوانید:

در مراسم رونمایی از تازه ترین کتاب دکتر مجتهدی اتفاق جالبی افتاد. در  آئین رونمایی از کتاب «فلسفه در دوره تجدد حیات فرهنگی غرب از دانته تا کامپانلا» وقتی که دکتر مجتهدی به سوالات خبرنگاران پاسخ داد، یک سرباز وظیفه با حضور در غرفه پژوهشگاه، اصرار داشت با دکتر مجتهدی دیدار کند.
استوار دوم «ناصر علی عسگری» که ظاهرا و با اساس درجه اش مدرک تحصیلی بالایی هم ندارد،وقتی در کنار دکتر مجتهدی نشست از علاقه اش به فلسفه گفت و از دکتر مجتهدی خواست به سوالاتش پاسخ دهد.او درباره «نو افلاطونی ها » در دوران اسکندریه سوالاتی پرسید و دکتر مجتهدی هم با حوصله به پرسش های او جواب داد.

نخستین نکته جالب این اتفاق علاقه این سرباز وظیفه به کتاب و کتابخوانی بود که او را به نمایشگاه کتاب کشانده بود. استوار یکم عسگری که انگار مطالعات آزادی درباره فسلفه هم داشت از حضور یکی از سرشناس ترین مدرسان فسلفه در ایران کمال استفاده را کرد و سوالش را بی واسطه از دکتر مجتهدی پرسید.

نکته دیگر در این اتفاق مهر و مدارای دکتر مجتهدی دربخورد با این جوان بود. دکتر مجتهدی که حالا 83 سال دارد با مهربانی پذیرانی این علاقه مند به فلسفه شد و با حوصله به او پاسخ داد.

استاد مجتهدی که به دلیل کهولت سن این روزها ترجیح می دهد به جای تدریس به مطالعه و تالیف بپردازد در حالی مثل یک معلم به پرسش های این جوان پاسخ داد که چند سالی است حتی دانشجویان دوره دکتری فلسفه هم شانس نشستن پای درس او را ندارند.

کتاب «فلسفه در دوره تجدید حیات فرهنگی غرب (از دانته تا کامپانلا )» تازه‌ترین اثر چهره ماندگار فلسفه ایران، دکتر کریم مجتهدی است که  در نمایشگاه بین‌المللی کتاب امسال رونمایی شد.

وی در این کتاب به تحلیل مسایل بدیع تاریخی و فلسفی در دوره تجدید حیات فرهنگی غرب می‌پردازد و بسیاری از متفکران غربی را که تاکنون در کشور ما معرفی نشده‌اند، تحلیل می‌کند. این اثر که در واقع مجموعه‌ای از مقالات دکتر مجتهدی است تابلوهای نقاشی «شام آخر»، «ستایش مغ‌ها» و طرح «منظره دره رودخانه آرنو» اثر لئوناردو داوینچی و «مکتب آتن و مباحثه» و «مباحثه درباره سر قربانی مقدس» اثر رافائل سانتسیو را تحلیل کرده است .
نقد و نظر درباره آثار دانته، نیکولاس کوزانوس، مارسیلیو فیچینو، پیکودلا میراندولا، دزیدریوس اراسموس، توماس مور، ژوردانو برونو و... هم شماری دیگر از مقالات این کتاب هستند .
به گفته دکتر کریم مجتهدی، در این کتاب چهار قرن تفکر در اروپا بررسی شده و تا حدودی می‌توان آن را دایرئ‌المعارفی دانست که جلوه‌ای از تمام جنبه‌های فرهنگ غربی در دوره تجدید حیات فرهنگی گردآوری شده است. محتوای این کتاب فلسفه محض نیست و تاریخ و فلسفه با هم آمیخته شده است؛ همچنین به هنر نیز پرداخته، چرا که تجدید حیات فرهنگی غرب در واقع تجدید حیات هنری غرب است .
گفتنی است این کتاب، در 695 صفحه از سوی انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی منتشر شده است.