آسیب های رقابت سیاسی در ایران

استاد دانشگاه امام صادق: نگاه فرامعرفتی به رفتار سیاسی خود نداریم

آنچه که در جریانات سیاسی کشور اتفاق افتاده، مورد توجه نهادهای علمی نیست و بنیادهایی که تا حد زیادی می توانند به بررسی های علمی ابعاد سیاسی جامعه بپرازند، وجود ندارد.

کد خبر: ۱۱۵۴۶۹۴

تاریخ: ۰۴ خرداد ۱۳۹۲ - ۱۱:۵۶

گروه راهبرد – خبرگزاری دانا: چرا رفتارهای سیاسی در ایران قابل پیش بینی و نهادمند نیست؟ اصول اخلاقی حاکم بر رقابت های انتخاباتی کدام ها هستند؟ نهادهای علمی چه سهمی در اخلاقی شدن سیاست دارند؟ چگونه می توان رفتار اخلاقی را در سیاست نهادمند کرد؟ در ارزیابی اخلاقی فضای انتخاباتی، چه نمره ای به فعالان این عرصه می توان داد؟ این سوالات و سوالاتی از این دست، محتوای گفتگوی خبرگزاری مهر با دکتر رضا محمدزاده، استاد الهیات دانشگاه امام صادق(ع) را تشکیل می دهد. در ادامه، بخش هایی از این گفتگو، منتشر می شود:

اصول حاکم بر رقابت سیاسی چیست؟
غرض و هدف از رقابت رسیدن به یک نقطه پایانی است و برای اینکه این کار صورت بگیرد اطلاع رسانی و خبر دهی به افراد باید وجود داشته باشد. همچنین روشنگری و آگاهی دادن نسبت به آحاد جامعه باید وجود داشته باشد و از مبالغه یا دادن اطلاعات غلط باید خودداری شود

دانش اخلاق اسلامی و اصول رقابت سیاسی
در نظامی که داریم بر اساس انقلاب اسلامی شکل گرفته خیلی از مسائل و اصول اخلاقی که در رفتارهای فردی به آن توصیه می شود در رقابت های سیاسی حتماً بایستی جایگاهش تدارک دیده شود. بحث صداقت، امانت داری، توجه به اصول و مبانی نظام الهی، تمام آن خصلت های مثبتی که در دانش اخلاق اسلامی به آن توجه می شود در اصول رقابت سیاسی به نحوی حاکم است.

تشتت، نتیجه دوری از اصول اخلاقی
وقتی اصول اخلاقی بر رقابت سیاسی حاکم نباشد جامعه را دچار نوعی تشتت و تفرقه می کند و این معادلاتی را که در یک جامعه سالم باید بین جناح های مختلف وجود داشته باشد و همه آنها در راستای اهداف و آرمان های سیاسی و چارچوب های امنیتی باشد همه آنها را به هم می ریزد. موقعیت درون جامعه را مخدوش می کند و هم باعث به هرز رفتن نیروهای داخلی می شود. نوعی جو نا امیدی و تشتت خاطر را در داخل ایجاد می کند که خود این مسئله مانع بزرگی در رسیدن نهادهای مختلف اجتماعی به اهداف و اغراضشان است.

مصلحت یعنی رعایت اخلاقیات
اگر آن اخلاق را در خصوص رقابت سیاسی رعایت نکنیم و به مصالح کلی نظام فکر نکنیم و به عنوان به ثمر رسیدن یک مجموعه از اهداف و اغراض بسیار محدود نگرانه در آن فعالیت های سیاسی امان باشیم و از آن آرمان ها و اغراض دور بیفتیم تا چه حد می تواند پایه های اعتماد ملی و امنیت داخلی و بیرونی را مورد تهدید جدی و گسترده قرار بگیرد.

وظیفه نهادهای علمی
آنچه که در جریانات سیاسی کشور اتفاق افتاده مورد توجه نهادهای علمی نیست و بنیادهایی که تا حد زیادی می توانند به بررسی های علمی ای که نسبت به ابعاد سیاسی جامعه صورت می گیرد قرار نگرفته است. یکی از مهمترین کارهایی که باید انجام دهیم این است که یک روحیه همگرا و علمی که می تواند به نوعی حاکم بر همه نهادهای سیاسی و تشکلات سیاسی ما باشد باید به وجود بیاوریم که کار این نهاد این است که نسبت به جنبه های مختلف رفتارهای سیاسی آن دقت لازم و بررسی های لازم را انجام بدهد و بر اساس یک دسته از اصول و قواعد و بنیادهای علمی ای که شکل می دهد توصیه های لازم را برای برقراری این چارچوب های مناسب در خصوص رفتارهای سیاسی در جامعه را تعیین کند.

عدم وجود نگرش فرامعرفتی
علت تشتت و نبود همگرایی مناسب به خاطر این است که تا حد زیادی آن نگرش فرا معرفتی را نسبت به رفتارهای سیاسی خودمان نداشته ایم. شاید وجود چنین نهادهایی در کشور های دیگر تا حد زیادی توانسته تجربیات مختلف را که جوامع مختلف بتواند احساس بکنند که به نحو بهتری رفتارهای سیاسی را بروز و ظهور بدهند برقرار ساخته است.

نیاز به جمع بندی مناسب قواعد اخلاقی
نهادهای علمی و آکادمیک که تا حد زیادی باید یک برنامه ریزی خوب و حمایتی که از ناحیه مراکز اصلی نظام در این خصوص صورت می گرفت یک جمع بندی خوبی از مجموع آن چیزی که در تاریخ سیاسی ما اتفاق افتاده ارائه بکند اصول و قواعدی را که بیشتر از آنکه جنبه بین المللی داشته باشد جنبه بومی دارند با اعتقادات و اصول ملی و فرهنگ ما با مباحثی که به خصوص بعد از انقلاب اتفاق افتاده انطباق زیادی دارد با یک جمع بندی کاربردی مناسبی به شکلی تحریر و تدوین بکنند که بعد بشود به عنوان یک اسناد بالادستی مورد استفاده بسیاری از تشکلات وجریانهای سیاسی قرار بگیرد و با توجه به این اصول فعالیت ها را طوری سامان دهی کند که هر ناظر بیرونی وقتی نگاه می کند آن تشتت و تفرقی که ناشی از نبود چنین محور مهمی است با آن مواجه نشود.