اقتصاد منهای نفت در بیان مسعود نیلی

نفت ایران 105 ساله شد/ اقتصادی که هنوز بوی نفت می‌دهد

105 سال پیش، 5خرداد 1287 مهندسان استعمار پیر، زمین مسجد سلیمان را شکافتند و طلای سیاه را از دل خاک بیرون کشیدند. آن زمان کسی نمی‌دانست، این محصول جدید، چه نقشی در تاریخ و سیاست کشور خواهد داشت و اکنون شاید کمتر کسانی بدانند که این مهمان ناخوانده، چه تقلایی برای خروج از گردونه مدیریت دارد. مقاله مسعود نیلی با این بهانه، به این تقلا می‌پردازد.

کد خبر: ۱۱۵۴۷۴۳

تاریخ: ۰۵ خرداد ۱۳۹۲ - ۱۳:۰۹

گروه راهبرد - خبرگزاری دانا: صنعت نفت ایران 105 ساله شد، اما هنوز بوی غالب اقتصاد ما نفتی است. بودجه سال 91 طوری بسته شد که بر اساس آن قیمت هر بشکه نفت خام 85 دلار و میزان صادرات آن روزانه دو میلیون و 740 هزار بشکه و مجموع درآمد نفتی 72 میلیارد و 598 میلیون و 500 هزار دلار بود. سال 92 اگر چه میزان فروش نفت به رقم یک میلیون و 300 هزار بشکه در روز کاهش یافته است، اما نباید نادیده گرفت که این نفت با قیمت 95 دلار فروش خواهد رفت و هر دلار هم 2450 تومان تصویب شده است. این در حالی است که در سال گذشته درآمد نفتی برای تبدیل شدن به ریال به نرخ 1150 تومان برآورد و اعمال شد. مسعود نیلی که زمانی مسئولیت تدوین استراتژی توسعه صنعتی کشور را عهده دار بوده است در یک نشست نیم روزه در اتاق تهران به تبیین و تشریح این سند توسعه پرداخت و سعی کرد به اصلی ترین مشکل اقتصادی ایران پاسخ دهد که: دولتی که نمی تواند نفت بفروشد، چگونه اقتصاد را اداره می کند؟ بخشی هایی از این سخنرانی به نقل از خبرگزاری ها منتشر می شود.

استراتژی توسعه صنعتی مثل قطب‌نما است
دکتر مسعود نیلی با بیان اینکه استراتژی توسعه صنعتی یک استراتژی توسعه اقتصادی برای یک مرحله توسعه از کشور است که می خواهد صنعتی شدن را محقق کند، گفت: این سند یک برنامه راه جزیی نگر است که یک هدف مشخص را تعیین کرده و به عبارتی نظیر یک قطب نما عمل می کند.
تدوین گر نخستین سند استراتژی توسعه صنعتی در ایران ادامه داد: صنعتی شدن در زمینه های اقتصادی و اجتماعی نمود پیدا می کند. در زمینه اقتصادی ارزش افزوده بخش صنعت افزایش یافته و در نتیجه آن رشد اقتصادی نیز بالا و بهره وری افزایش می یابد.
نیلی دراین باره تصریح کرد: از سوی دیگر توسعه صنعت نیاز به قابلیت انسانی دارد و با افزایش زمینه های استفاده از نیروی انسانی کسب و کار در کشورها رونق می گیرد.
وی درباره نقش دولت در فرآیند توسعه صنعتی توضیح داد: عدم دخالت دولت در پروسه صنعتی شدن جای خود را به چگونگی ایفای نقش داده است لذا باید تعریف کرد که دولت قرار است در فرآیند صنعتی شدن چه نقشی را ایفا کند.
نیلی با بیان این که 70 درصد بنگاه های اقتصادی کشور پنج تا 50 کارکن دارند، اظهار کرد: این درحالی است که این 70 درصد کمتر از 8 درصد ارزش افزوده ما را در بخش صنعت تولید می کنند و 30 درصد باقی مانده بنگاه های بزرگی هستند که عمدتا دولتی هستند.

جایگزینی درآمدهای نفتی با تولیدات صنعتی راه برون رفت اقتصادی
وی با تاکید بر اینکه وقتی دولت اختیارات زیادی دارد و در مقابل با ضعف مالی مواجه است، فساد و رانت در کشور به وجود می آید، گفت: نقش صنعت در این شرایط عدم درآمدزایی و جایگزینی درآمدهای نفتی با صنعت و تولید کشور است.
نیلی اظهار کرد: کشور ما برای صنعتی شدن چهار نقطه قوت دارد که سایر کشورها صرفا با داشتن یکی از آن ها توانسته اند به صنعتی شدن دست یابند؛ از جمله این امتیازات این است که ایران دومین کشور برخوردار از ذخایر گازی است که کشور قطر تنها با داشتن همین امتیاز، به اهداف صنعتی شدن دست یافته است.

نادیده گرفتن نقش صنعت در ایران
وی ادامه داد: ایران کشوری نفتی با درآمدهای نفتی بالاست و 40 سابقه سرمایه گذاری صنعتی دارد اما ترکیه توانسته از سابقه صنعتی بودن خود استفاده کند و همچنان ایران این مزیت خود را نادیده گرفته است.

اقتصادی آمیخته با نفت
نیلی در ادامه با بیان این که ایران در نقطه ای قرار گرفته که حجم عظیمی از درآمدهای نفتی خرج شده و اقتصاد ما را بسیار خسته کرده است، گفت: از دهه 30 به بعد هرچه در اقتصاد ما رخ داده به نحوی با نفت در ارتباط بوده است درصورتیکه به نظر می رسد در آینده ای میان مدت نفت دیگر نمی تواند نقش زیادی را در اقتصاد ما ایفا کند.
وی با تاکید بر این که حتی با کاهش تحریم ها نیز به نظر نمی رسد بین سال های 93 و 94 به تولید نفت و فروش آن به شکل قبل دست یابیم، گفت: حال که دولت دیگر به خاطر عدم فروش نفت پولی ندارد از این پس چه جایگاهی خواهد داشت؟
تدوین‌گر نخستین سند استراتژی توسعه صنعتی در ایران ادامه داد: از سوی دیگر ظرف چند سال آینده، قیمت انرژی افزایش می یابد و این موضوع یکی از کانون های اثرگذار در صنعت ایران است.