هفتم خرداد روز تعیین قبله؛

روزی که خورشید جهت قبله را تعیین می کند

فردا هفتم خرداد ماه مصادف است با تعیین جهت قبله،این روز خورشید به صورت عمود بر زمین می تابد و در هر جهتی که بر روی زمین و روبه خورشید بایستید قبله محسوب می شود.

کد خبر: ۱۱۵۴۷۸۲

تاریخ: ۰۶ خرداد ۱۳۹۲ - ۱۴:۰۴

انقلاب تابستانی
معاون دانشجویی دانشکده فیزیک دانشگاه صنعتی شریف به خبرنگار گروه دانش خبرگزاری دانا(دانا خبر)،گفت: وقتی به فصل تابستان نزدیک می شویم خورشید آرام آرام شب‌های گرم و كوتاه را ایجاد می کند که به آن نقطه انقلاب تابستانی گفته می شود.
تابش متفاوت خورشید

دکتر محمود بهمن آبادی خاطرنشان کرد: زمین در گردشی انتقالی طی 365 روز و 6 ساعت به دورخورشید می‌چرخد و همچنین محور حركت وضعی زمین یعنی چرخش به دورخود، 23.5 درجه با محور انتقالی است،بنابراین مسیر ظاهری خورشید به علت این انحراف جابه جا می‌شود و شبیه به یك منحنی سینوسی دیده می شود، این پدیده خورشیدی فصل ها را به وجود می آورد و تابش خورشید در هر کدام از فصول متفاوت است.

فیزیکدان کشورمان با اشاره به اینکه خورشید در مدار5/23 درجه بر روی زمین كه به راس‌السرطان معروف است،به صورت عمود می‌تابد،گفت: در این هنگام چون خورشید مستقیم بر زمین می تابد سایه در ظهر واقعی آن روز به صفر درجه می رسد.

قبله کجاست؟
دکتربهمن آبادی با اشاره به اينکه ساعت 13 و 48 دقيقه روز سه شنبه هفتم خرداد ماه مقارن ظهر شرعی در مکه مکرمه، خورشيد عمود بر خانه خدا مي تابد، تصریح کرد: اگر در اين زمان خاص، در هر نقطه کره زمين که در موقعيت روز باشد به سمت خورشيد بايستيد، دقيقا روبه قبله ايستاده ايد.

استاد فیزیک دانشگاه صنعتی شریف ضمن بیان این مطلب که تعيين قبله در طول سال در دو روز خاص صورت می گیرد افزود: با روش های علمی مي توان موقعيت خانه خدا و جهت دقيق قبله را مشخص کرد،براي اين کار فردا روز هفتم خرداد ماه حدود ساعت 13 و 48 دقيقه به جهت سايه شاخصی، یعنی اگر یک میله را عمود در نظر بگیریم که در آن ساعت خورشید عمود می تابد،سایه ای ایجاد می شود که خلاف جهت سایه، راستای جهت قبله را نشان می دهد.

وی با بیان اینکه  براي دقت بیشتر شاخص سایه را نازک تر اتنخاب می کنیم،یادآورشد: خورشيد در حرکت ظاهری به سمت اعتدال تابستانی برای رسيدن به حداکثر زاويه با استوا که 5/23 درجه است، دو بار به ميل 21 درجه که برابر با عرض جغرافيای خانه کعبه يعنی دقيقا منطبق 21 درجه و 25 دقيقه و 24 ثانيه شمالی است، می رسد.

قبله در ایران

معاون دانشجویی دانشکده فیزیک دانشگاه صنعتی شریف تصریح کرد: در منطقه ایران، جهت قبله تقریبا در راستای جنوب غربی است و معمولا زاویه بین راستای قبله را با جهت جنوب بیان می‌کنند که به آن  زاویه انحراف می گویند.البته این زاویه در شهرهای مختلف ایران، متفاوت است. کمترین زاویه آن با 15درجه در شمال غرب و بیشترین آن با 75 درجه در جنوب شرق ایران است.

بهمن آبادی گفت: در طول سال دو روز یعنی 7خراد ماه و 25 تیرماه شرایطی پیش می‌آید و در این دو روز همه مردم می‌توانند با همان روش ساده یعنی ایستادن در مقابل خورشید در یک زمان خاص، جهت قبله را مشخص کنند،البته اگر کسی در تاریخ مشخص شده موفق به مشاهده این پدیده نشد یک یا دو روز اختلاف، تاثیر چندانی نخواهد داشت بنابراین می تواند این فرصت را بدست بیاورند و یا در روز دوم که خورشید دوباره در تاریخ 25 تیرماه عمود می‌تابد این عمل را انجام بدهند.

این فیزیکدان یادآورشد: در این روزها خورشید یک بار هنگام جابه جایی از استوای آسمان به سمت شمال کره آسمان و یک بار در هنگام بازگشت به سمت استوای سماوی تمایل خورشید با عرض خانه خدا یکی می شود و خورشید در هنگام رسیدن به نصف النهار محلی مکه در وقت اذان مستقیم بر روی خانه کعبه قرار می گیرد .

تعیین قبله

مهندس امی،عضو سازمان فضایی ایران نیز در این خصوص به خبرنگار گروه دانش خبرگزاری دانا(دانا خبر)،گفت: اطلاع از جهت قبله برای مسلمانان یک امر ضروری بوده و قبله یابی از بحث های بنیادین علم و نجوم اسلامی است،لذا این امر که از قدیم و در زمان پیامبر(ص) نیز مرسوم بوده و درآن هنگام منجمان، زمان قبله را از روی حرکات چرخشی زمین تعیین می کردند.

این استاد منجم خاطرنشان کرد: در زمان های گذشته از همین روش یعنی استفاده از جهت خورشید جهت قبله را مشخص می کردند و در حال حاضر با پیشرفت علم و تکنولوژی روش دیگری برای این کار ابداع شده که آن دستگاه قبله نما است،اما با وجود اختراع این سیستم همچنان تعیین قبله از طریق حرکات خورشید مرسوم تر و هم از نظردینی وهم علمی قابل قبول تر و دقیق تر است.

اهمیت قبله برای مسلمانان
عضو سازمان فضایی ایران افزود: قبله از چند جهت برای ما مسلمانان دارای اهمیت بسیار است که از آن جمله: استفاده برای دفن مردگان در قبرستان، که حتما متوفی را باید به سمت قبله دفن کرد،بنابراین وقتی شما  طوری قرار گرفته اید که مطالب روی قبر را می خوانید سمت چپ شما قبله خواهد بود.همچنین در دین اسلام مستراح را باید عمود بر قبله ساخته شود یعنی نبایدپشت و یا رو به قبله باشیم،همچنین برای ذبح حیوانات در دین اسلام باید روبه قبله صورت بگیرد.

مهندس فتح الله امی با بیان اینکه خورشید به این دلیل بر مکه عمود می تابد زیرا این شهر مرکز کره زمین است، گفت: آیات بسیاری در قرآن هست که نشان می دهد شهر کعبه هویت مسلمانان بوده و هیچ تناقضى در اسلام میان علم و دین وجود ندارد .

وی گفت: یکی از مسایل مهمی که منجمان دوره اسلامی با آن روبه رو بودند همین تعیین جهت قبله است،علم نجوم از این جهت مهم است که در دین اسلام بسیار کاربرد دارد.بنابراین علم نجوم و دین اسلام در راستای هم قرار دارند و مکمل هم هستند.