هفتم خرداد، روزی برای مجلس

مجلس شورای اسلامی 33 ساله شد / رخداد 21 استیضاح و یک رای عدم کفایت

مجلس شورای اسلامی طی 33 سالی که در صحنه سیاسی ایران فعالیت می کند، 21 مورد استیضاح وزیران را در کارنامه دارد که 6 مورد از این استیضاح ها منجر به برکناری وزرای مختلف شده است. مجالس ششم و هشتم با 4 مورد استیضاح، بالاترین رقم استضیاح را در ادوار مختلف به خود اختصاص داده اند.

کد خبر: ۱۱۵۴۸۱۳

تاریخ: ۰۷ خرداد ۱۳۹۲ - ۱۶:۱۶

گروه راهبرد- خبرگزاری دانا: هفتم خرداد 1359 (33 سال پیش) اولین دوره مجلس شورای اسلامی افتتاح شد. یکی از شاخص های اقتدار مجلس، نظارت دقیق بر عملکرد دولت ها است. استیضاح، تحقیق و تفحص، سوال از وزرا یا رییس جمهور از نمودهای بارز اعمال قدرت مجلس محسوب می شود. اساسا یکی از مهمترین ابزاری مجلس برای انجام به وظایف قانونی خود از جمله نظارت و پیگیری اجرای درست قوانین، استیضاح و پرسش از رییس جمهور و وزرا است. مجلس ایران پس از انقلاب نیز، در این حوزه، کارنامه خواندنی‌یی دارد. به مناسبت هفت خرداد، گزارش کوتاهی از سی‌وسه سال استیضاح در مجلس ارایه می‌شود:

مجلس شورای اسلامی طی 33 سالی که در صحنه سیاسی ایران فعالیت می کند، 21 مورد استیضاح وزیران را در کارنامه دارد و به یک رییس جمهور رای عدم کفایت داده و به طرح سوال از یک رییس جمهور پرداخته است. به مناسبت هفتم خرداد و افتتاح اولین دوره مجلس شورای اسلامی، گروه راهبرد خبرگزاری دانا در گزارشی اجمالی به استیضاح های انجام گرفته در این 9 دوره می پردازد.

شهاب الدين گنابادي وزير مسكن وشهرسازي اولين استيضاح پس از انقلاب اسلامي بود و آخرین وزیر استیضاحی عبدالرضا شیخ الاسلامی است که اولی ابقا و دومی با عدم احراز رای لازم، برکنار شد. از 21 استیضاح انجام گرفته از وزیران دوره های مختلف، 6 وزیر برکنار و 15 وزیر بعد از استیضاح دوباره رای اعتماد گرفته اند. مجلس شورای اسلامی، یک سال و 24 روز پس از تشکیل به عدم کفایت بنی صدر، اولین رییس جمهور ایران، رای داد و مجلس هشتم به طرح سوال از رییس دولت دهم پرداخت. از کل کابینه هایی که در آغاز کار برای اخذ رای اعتماد راهی مجلس شده بودند، دولت نهم نتوانست برای 4 وزیر خود رای اعتماد بگیرد. البته دولت های نهم و دهم با 14 مورد عزل وزیر، گوی سبقت را از مجلسیان ربود. مجالس ششم و هشتم با 4 مورد استیضاح وزیر، بالاترین رقم استضیاح را در ادوار مختلف به خود اختصاص داده اند. جدول ذیل به تفکیک دولت ها و مجلس ها، تعداد و نتایج استیضاح ها را نشان می دهد.

وزیر استیضاح شده

وزارت

دولت

مجلس

رای مجلس

نتیجه

شهاب الدین گنابادی

مسکن و شهرسازی

سوم

اول

مخالف برکناری 101/ موافق برکناری 75 /ممتنع 12

ابقا وزیر

علی اکبر ناطق نوری

کشور

سوم

اول

مخالف برکناری 146/ موافق برکناری 72 / ممتنع 13

ابقا وزیر

بهزاد نبوی

صنایع سنگین

چهارم

سوم

مخالف برکناری 132/ موافق برکناری73 / ممتنع 21

ابقا وزیر

ایرج فاضل

بهداشت

پنجم

سوم

مخالف برکناری 114/ موافق برکناری 115/ ممتنع17

برکناری وزیر

محمد علی نجفی

آموزش و پرورش

پنجم

سوم

مخالف برکناری197/ موافق برکناری 117/ ممتنع11

ابقا وزیر

محمد سعیدی کیا

راه و ترابری

پنجم

چهارم

مخالف برکناری 121/ موافق برکناری 121

ابقا وزیر

حسین محلوجی

معادن و فلزات

ششم

چهارم

مخالف برکناری142/ موافق برکناری98

ابقا وزیر

عبدالله نوری

کشور

هفتم

پنجم

مخالف برکناری117/ موافق برکناری 137/ ممتنع11

برکناری وزیر

عطاالله مهاجرانی

ارشاد

هفتم

پنجم

مخالف برکناری135/ موافق برکناری121

ابقا وزیر

علی عبدالعلی زاده

مسکن و شهرسازی

هشتم

ششم

مخالف برکناری114/ موافق برکناری119/ ممتنع12

ابقا وزیر

مسعود پزشکیان

بهداشت

هشتم

ششم

مخالف برکناری170/ موافق برکناری60/ ممتنع5

ابقا وزیر

مرتضی حاجی

آموزش و پرورش

هشتم

ششم

مخالف برکناری 159/ موافق برکناری67/ ممتنع 10

ابقا وزیر

احمد معتمدی

پست و تلگراف و تلفن

هشتم

ششم

مخالف برکناری142/ موافق برکناری 61/ ممتنع 11

ابقا وزیر

احمد خرم

راه و ترابری

هشتم

هفتم

مخالف برکناری59/ موافق برکناری188/ ممتنع 9

برکناری وزیر

محمد رضا اسکندری

جهاد کشاورزی

نهم

هفتم

مخالف برکناری142/ موافق برکناری 98

ابقا وزیر

محمود فرشیدی

آموزش و پرورش

نهم

هفتم

مخالف برکناری139/ موافق برکناری82/ ممتنع 17

ابقا وزیر

عوضعلی کردان

کشور

نهم

هشتم

مخالف برکناری45/ موافق برکناری188/ ممتنع14

برکناری وزیر

حمید بهبهانی

راه و ترابری

دهم

هشتم

مخالف برکناری 78/ موافق برکناری147/ ممتنع9

برکناری وزیر

مجید نامجو

نیرو

دهم

هشتم

مخالف برکناری102/ موافق برکناری101/ ممتنع6

ابقا وزیر

شمس الدین حسینی

اقتصاد و دارایی

دهم

هشتم

مخالف برکناری114/ موافق برکناری93/ ممتنع10

ابقا وزیر

عبدالرضاشیخ الاسلامی

وزیر کار،تعاون و رفاه اجتماعی

دهم

نهم

مخالف برکناری 56/ موافق برکناری 192/ممتنع 24

برکناری وزیر