خطری که با چراغ خاموش می‏ آید

آلودگی آب‏ آشامیدنی تهران؛ واقعیت یا توهم؟

سلامت آب تهران، موضوعی است که در چند سال اخیر همواره در سطح جامعه مطرح بوده و به اظهار نظرهای مختلفی در عرصه عمومی انجامیده است.

کد خبر: ۱۱۵۵۰۸۳

تاریخ: ۲۵ خرداد ۱۳۹۲ - ۱۵:۵۶

به گزارش خبرنگار گروه دانش خبرگزاری دانا (دانا خبر)، بحث آلودگی آب تهران، از اواخر سال 87 و با اظهارات محمدباقر صدوق مدیر کل وقت سازمان حفاظت محیط زیست استان تهران کلید خورد.

صدوق با بیان اینکه درصد نیترات موجود در آب‏های تهران بالاتر از حد استاندارد است، پایتخت ایران را از این نظر در رتبه اول کشور دانست.

البته پیش از آن، اخباری مبنی بر آلودگی شدید خاک تهران و چند شهر بزرگ دیگر عنوان شده بود اما به دلیل اینکه اثرات آلودگی خاک به صورت مستقیم قابل مشاهده نیست، بنابراین چندان مورد توجه  قرار نگرفت. هرچند که یکی از دلایل اصلی آلودگی آب‏های زیرزمینی، آلودگی خاک‏هاست.
اما بحث آلودگی آب تهران در شهریور 89 و با اظهارات مرضیه وحیددستجردی وزیر سابق بهداشت به عنوان متولی اصلی بخش سلامت و بهداشت کشور، ابعاد جدی‏تری یافت. وقتی که خانم وزیر خبر آلودگی آب تهران را به نیترات اعلام کرد، واکنش‏های زیادی در تایید و رد آن صورت گرفت. او همچنین به زنان باردار و کودکان شیرخوار توصیه کرد که برای جلوگیری از عوارض مصرف آب شرب حاوی نیترات، از آب بطری به جای آب لوله کشی استفاده کنند.

با این وجود، تردیدهای جدی در مورد سلامت آب تهران و برخی دیگر از شهرهای ایران، هنوز هم به قوت خود باقیست و هرساله با آغاز فصل گرم، نگرانی‏ عمومی از تشدید عوارض آن بیشتر می‏شود.

در حقیقت مشکل آلودگی آب تهران و برخی دیگر از شهرهای ایران، ریشه در نبود سیستم فاضلاب شهری در این مناطق دارد. بنابراین گستردگی چاه‎‏های جذبی (چاه‏های منازل) در این شهرها و به ویژه شهرهای پرجمعیت سبب آلودگی سفره‏های آب زیرزمینی که از منابع اساسی تامین آب آشامیدنی است، می‏شود.

بنا به تخمین‏های صورت گرفته ظرفیت برداشت از سفره‏های آب زیرزمینی در تهران در حدود صد و بیست میلیون مترمکعب در سال بوده که در سال‏های اخیر و باافزایش جمعیت تا سیصد میلیون مترمکعب افزایش یافته است.

فریدون کاوه استاد دانشگاه و کارشناس آب معتقد است که آلودگی آب تهران در نتیجه تراکم جمعیت و صنعتی شدن غیرعلمی این شهر ایجاد شده و با کامل‏ترین سیستم‏های تصفیه آب هم نمی‏توان به تمامی آن را برطرف کرد. او راه مهار این آلودگی را تنها از طریق ایجاد سیستم فاضلاب شهری در کل سطح شهر تهران و کاهش آلودگی‏ ناشی از فاضلاب‏های سطحی و دیگر آلودگی‏های محیطی می‏داند، و البته بر این باور است که در حال حاضر هیچ یک از گام‏های موثر برای مهار آلودگی منابع آب در کشوری مانند ایران عملی نیست.

حسین صدقی استاد دانشگاه و کارشناس آب نیز با بیان اینکه حجم زیادی از آب آشامیدنی تهران از منابع زیرزمینی تامین می‏‎شود، می‏گوید: «كيفيت بهداشتى آب‏هاى زيرزمينى در شرايط يك ابرشهر مثل تهران كه با انواع آلودگى‏هاى زمينى و هوايى مواجه است، قطعا بسيار آسيب‏پذير خواهد بود. بنابراین جاى تعجب نيست كه چنين حوادثى در مقياس‏هاى مختلف واقع شود». صدقی همچنین معتقد است که اقدامات لازم براى پيشگيرى و مقابله با این آلودگی‏ها در حدود امكان انجام مى‏گيرد و جای نگرانی چندانی وجود ندارد.

متاسفانه بسیاری از مردم بر این گمانند که زندگی با انواع آلودگی‏های محیطی از قبیل آلودگی آب، آلودگی هوا، آلودگی صوتی و... امری طبیعی است و از اثرات بلندمدت آن غافلند، اما مسوولان و مدیران اجرایی کشور و به ویژه صنعت آب، می‏بایست هشدارهای کارشناسان و متخصصان را جدی گرفته و پیش از آنکه جامعه با بحران‏های جدی مواجه شود، برای حفظ سلامت مردم تدابیر لازم را بیندیشند.