گروه دانش خبرگزاری دانا بررسی می کند:

رد پای بحران آلودگی هوا در پایه های لرزان مدیریت کشور

آلودگی هوای کلانشهرهای کشورمان معضل امروز وفردا نیست. دیری است که داشتن هوای پاک و سالم آرزوی دست نیافتنی شده است اما به راستی تا کی باید با این آلودگی هوا دست و پنجه نرم کنیم؟ کابوس آلودگی هوا و پیامدهای زیانبار آن کی خاتمه می یابد؟ راهکار اصلی کاهش این آلودگی ها چیست؟ گروه دانش خبرگزاری دانا برای یافتن پاسخ این سوال ها گزارشی تفضیلی از وضعیت موجود کشورمان ترتیب داده است که در ادامه می آید.

کد خبر: ۱۱۵۵۸۰۱

تاریخ: ۱۹ تير ۱۳۹۲ - ۱۰:۴۹

مهندس سید امیر فاتح وحدتی،رییس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست یکی از نیازهای اساسی حیات برای ادامه زندگی تمام موجودات را میزان 25 درصدی حجم اکسیژن هوا دانست و گفت:اگر چنانچه هر نوع ناپاکی، آلایندگی و ماده خارجی از میزان استاندارد و تحمل زیستی این حجم هوا، بالاتر رود، آلودگی هوا قلمداد می شود؛ افزایش هر آلاینده و ناپاکی می تواند خصوصیات فیزیکی و شیمیایی هوا را تغییر دهد و بر حیات وحش، گیاهان و انسان ها تاثیرهای مخربی بر جای بگذارد.

وی با اشاره به انواع آلاینده های محیطی افزود: هم اکنون در تمام دنیا چند نوع آلایندگی هوا به عنوان شاخص اندازه گیری می شود. یکی از این آلاینده ها،گاز بی رنگ و بی بو مونوکسید کربن است که در اثر احتراق ناقص سوخت هاي فسيلي توليد مي شود. تراکم های بسیار کم این گاز هم برای انسان و جانوران خطرناک است. گاز فعال و بدون رنگ دي اكسيد گوگرد(SO2) هم بر اثر فعالیت های نيروگاه‌ها و بويلرهاي صنعتي و موتورخانه هاي بزرگ ایجاد شده است.

وحدتی اظهار داشت:گاز دی اکسید ازت نیز از دیگر آلاینده های هواست که از ترکیب ازت هوا با اکسیژن باقی مانده از احتراق در دمای بالای خودروها و منابع ثابت و موتورخانه ها به وجود می آید. این گاز می تواند آلاینده های مضاعفی پس از خود به عنوان آلاینده های ثانویه مانند ازن را تولید کند.

رییس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست گفت: ازن ناشی از فرایندهای فتوشیمیایی است که در جو ایجاد می شود. این گاز می تواند در لایه های پایین زمین تاثیر زیادی در رشد و نمو گیاهان داشته باشد و حتی ترکیبات سرطان زایی را نیز در جو زمین ایجاد کند.

وی بنزن ها، آروماتیک ها و هیدروکربن ها را از دیگر منابع آلوده کننده محیط شهری عنوان کرد و افزود: هیدرو کربن های سوخت ناقص از احتراق هم با تبخیر از مخازن سوخت گیری یا خروج از اگزوز ماشین ها یا دودکش منازل ایجاد می شود.

وی بیان کرد: ذرات معلق نیز از دیگر عوامل آلاینده هواست. این ذرات دراثر احتراق، گرمايش و گرد و غبار ايجاد می شود.

شرایط این آلاینده ها در کلانشهرها

وحدتی در خصوص میزان این آلاینده ها،گفت: هم اکنون ازن و دی اکسید ازت در شهرهای بزرگ کشورمان، شرایط  زیر حد استاندارد دارند. آروماتیک ها،بنزن ها و هیدرو کربن ها هم در حد استاندارد یا پایین تر از حد استاندارد در محیط های شهری وجود دارند.

وی تصریح کرد:بخش مهم نگرانی ما افزایش تراکم ذرات 5/2 میکرونی معلق در هواست که هم اکنون به عنوان اصلی ترین شاخص آلوده کننده هوای کلانشهرها به ویژه پایتخت محسوب می شود. سوخت، احتراق و آلاینده های ریز ناشی از ساخت و ساز و تردد شهری و ریزگردهای مهاجم کشورهای همسایه از جمله مواردی است که موجب افزایش این ذرات طی چند سال اخیر شده است.متاسفانه این ذرات به سهولت از بین نمی روند و به راحتی هم نشست نمی کنند به همین دلیل باید برای جلوگیری از این معضل هم برنامه های خاصی اندیشیده شود.

راه کارها، اما و اگرهای معضل آلودگی هوا

حسین مقدم،معاون بهره برداری ستاد معاینه فنی خودروهای شهر تهران نیز مشکل آلودگی هوا را تنها مختص کشور ما ندانست و گفت: اغلب شهرهای پیشرو مانند مکزیکوسیتی، توکیو و لندن نیز در گذشته ای نه چندان دور با چنین معضلی دست به گریبان بوده اند اما این کشورها توانستند با اجرای برنامه ای مدون و دقیق، در کمتر از 10 سال میزان آلودگی هوای کشورشان را به کمترین میزان برسانند.

وی افزود: ادامه روند آلودگی های کلانشهرهای کشور نشان از این واقعیت دارد که کشور ما نیز باید همانند کشورهای پیشرو برای جلوگیری و پیشگیری از این معضل زیست محیطی، اقداماتی اساسی  و کارساز به انجام رساند.

وی با اشاره به اقدامات اخیر کشور برای کاهش این آلایندگی ها اظهارداشت: در کشور ما نیز برای مهار اين معضل اقدامات زیادی به انجام رسيده است اما متاسفانه هيچكدام از این طرح ها به دليل موازی کاری نهادها و سازمان های متولی و تداخل برنامه ها به سرانجام نرسيده و هنوز حمل و نقل عمومی مناسبی برای شهروندان ایجاد نشده است.

مقدم تصریح کرد:ما باید در وهله اول، مدیریتی یکپارچه برای کاهش آلودگی هوا و پیشگیری از تداخل برنامه ها و موازی کاری دستگاه ها و نهادهای اجرایی داشته باشیم و پس از آن با تخصیص اعتبار لازم، ضمن بالا بردن سهم سفرها با وسایل نقلیه عمومی، بخش حمل و نقل عمومی مانند مترو  و اتوبوس را نیز در کلانشهرها گسترش و توسعه دهیم.

معاون بهره برداری ستاد معاینه فنی خودروهای شهر تهران بیان کرد:جمع آوری خودروهای فرسوده و از رده خارج شده،ارتقا استاندارد سوخت خودروها از یورو 2 به 4 و 5 در شرکت پخش و پالایش و افزایش سطح کیفی تکنولوژی خودروها نیز از دیگر برنامه هایی است که می تواند راه گشای این مساله باشد که البته تحقق این امر مهم همت و عزم راسخی را می طلبد و در این صورت است که می توان از عواقب احتمالی این بحران در آینده نزدیک پیشگیری کرد.