قدیمی ‌ترین پمپ بنزین ایران، زباله‌ دانی شده است

پمپ بنزین دروازه دولت، یکی از قدیمی ‌ترین پمپ‌ بنزین ‌های باقی‌ مانده در ایران است که به مکانی برای نگهداری سطل زباله یا وسایل مربوط به خدمات شهری در تهران تبدیل شده است.

کد خبر: ۱۱۵۶۷۸۹

تاریخ: ۱۴ مرداد ۱۳۹۲ - ۱۱:۴۳

به گزارش گروه ایرانشناسی خبرگزاری دانا(دانا خبر) به نقل از ایسنا، شهرام شهریار در سایت «سفرنویس» در مطلبی با عنوان «پمپ بنزین دروازه دولت، محل نگهداری سطل زباله»، درباره‌ این مکان تاریخی آورده است: «پمپ بنزین دروازه دولت، یکی از قدیمی‌ ترین عمارت‌ های پمپ بنزین ایران، پمپ بنزینی با کاشی ‌های هفت رنگ، پمپ بنزینی با معماری ایرانی و اسلامی است.

این پمپ بنزین که متعلق به شرکت نفت بود، برای ساخت ایستگاه مترو در اختیار شرکت مترو قرار گرفت، سپس به شهرداری و بعد از آن به یک شرکت خصوصی داده شد و سپس به محل نگهداری سطل زباله تبدیل شد.»

او در ادامه این مطلب با اشاره به اینکه این بنای تاریخی باقی‌ مانده از دوره پهلوی دوم و قرارگرفته در تقاطع خیابان انقلاب و خیابان سعدی در فهرست آثار ملی به ثبت نرسیده، درباره پیشینه و تاریخچه این پمپ بنزین اظهار کرده است: «با توجه به اطلاعات صفحه 41 کتاب راهنمای تهران که آذرماه ۱۳۳۰ توسط دایره جغرافیایی ستاد ارتش منتشر شد، در تهران ۱۰ جایگاه پمپ بنزین قرار داشت که پمپ بنزین شماره 6 در خیابان سعدی، دروازه دولت بنا شده و به احتمال فراوان، این ششمین پمپ بنزین شهر تهران بوده که تا کنون معماری آن به همان صورت حفظ شده است.

پمپ بنزین دروازه دولت در زمینی ذوزنقه‌ ای به مساحت حدود ۹۰۰ مترمربع بنا شده است و پلانی به شکل سه مربع و پیش‌آمدگی در قسمتی از مربع میانی دارد.

بنای این پمپ بنزین در کل آجری و نمای آن به‌صورت طاق ‌هایی با کاشی‌ کاری ‌های هفت رنگ فیروزه ای است. طاق ‌های قوس ‌دار با کاشی ‌کاری‌ های نفیس زینت یافته و قاب‌ های دور هر طاق به‌صورت نقش گره بوده که با طرح ‌های اسلیمی تزیین شده که از فضای سوخت ‌گیری تفکیک شده و دیوارهای داخلی با اندود گچ پوشانده شده است. در اطراف عمارت و در ضلع‌ های شمالی و غربی طاق نماهای آجری که یادآور معماری ایرانی است قابل مشاهده است.»

این فعال حوزه میراث فرهنگی در ادامه مطلب خود درباره وضعیت کنونی این بنای متعلق به دوره پهلوی دوم آورده است: «متاسفانه اکنون این عمارت در اختیار کارگران یک شرکت خصوصی است که در زمینه خدمات شهری فعالیت می ‌کنند که به علت رسیدگی نکردن به این عمارت، کاشی‌ های هفت رنگ آن در برخی نقاط آسیب جدی دیده و جداره آن به ‌صورت غیراصولی رنگ ‌آمیزی شده است. اگر به فکر نباشیم، ممکن است اتفاقی که برای پمپ بنزین ری افتاد، برای این پمپ بنزین نیز رخ دهد و بنایی از نخستین نسل معماری پمپ بنزین ‌های ایران از بین برود.»

براساس این مطلب، «پمپ بنزین ری در سال ۱۳۸۴ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد و تنها پمپ بنزین ثبت ‌شده در این فهرست بود؛ اما شبانه تخریب شد و اگر فکری برای بنای تاریخی پمپ بنزین دروازه دولت نشود، آن هم به عاقبت پمپ بنزین ری دچار می‌شود.»