چالش های آموزش عالی در افغانستان؛

زنان تنها 19 درصد دانشجویان افغانستانی را تشکیل می دهند/ تعداد دانشجویان در عرض10 سال سه برابر شده است

افغانستان کشوری است که چهره آن همیشه از جنگ های داخلی و ناامنی زخمی بوده است. با این حال چندی است که خبرهای متفاوتی از تحولات مثبت در این کشور می شنویم. بحث آموزش عالی از جمله مسایلی است که در این کشور رونق یافته ولی سهم زنان همچنان در این امر ناچیز است.

کد خبر: ۱۱۵۸۴۵۰

تاریخ: ۲۳ شهريور ۱۳۹۲ - ۱۰:۲۲

به گزارش خبرنگار گروه آموزش خبرگزاری دانا (داناخبر)، بانک جهانی از دولت افغانستان خواسته که سهم زنان در دانشگاه ها را افزایش دهد. با توجه به گزارش جدید از آموزش عالیه افغانستان، زنان در حال حاضر فقط 19 درصد از تعداد کل دانشجویان را تشکیل می دهند. کاهش نسبت زنان به مردان در دانشگاه در مقایسه با وجود افزایش کلی تعداد دانشجو یک دهه اخیر باز هم برقرار مانده است.

در گزارش سال گذشته، که به طور مشترک توسط بانک جهانی و وزارت تحصیلات عالی افغانستان در کابل در تاریخ 30 اوت منتشر شد، آمده است: افزایش ثبت نام زنان در دانشگاه ها یکی از اولویت های توسعه در آموزش عالی است.

با توجه به آمار بانک جهانی و وزارت آموزش عالی تعداد زنان دانشجو در افغانستان جزو کمترین ها در جهان به شمار می آید و حتی در مقایسه با کشورهای دیگری که هنوز از مصایب پس از جنگ قامت راست نکرده اند و سرانه درآمد مشابهی با افغانستان دارند، این کشور جایگاه پایین تری دارد.

سه برابر شدن تعداد دانشجویان در افغانستان طی 10 سال

در یک نگاه کلان، مشارکت دانشجویان در آموزش عالی، رشدی بیش از سه برابر از سال 2002 تا 2012 داشته است و به حدود 150000 دانشجو رسیده است. نسبت زنان نیز در این مدت افزایش یافته، اما سرعت کند تری نسبت به افزایش آمار مردان داشته است، به طوری که نسبت دانش آموزان دختر از 30 درصد در سال 2002 به 19٪ در سال 2012 کاهش یافته است.

دکتر شهیر نصاری، مشاور ارشد وزیر آموزش و پرورش عالی افغانستان و هماهنگ کننده طرح دولت برای بانک جهانی در تقویت برنامه آموزش عالی، در این باره گفت :علاوه بر فقدان زیرساخت های مناسب، ثبت نام زنان در دانشگاه های ما به دلیل مسایل اجتماعی و امنیتی کم است.

معضلات دانشجویان دختر

ریحانا پوپالزی، معاون دانشگاه کابل، گفت: نظام آموزش عالی در افغانستان به واسطه جنگ های این چند دهه به شدت به فرار مغزها، کاهش کیفیت و آسیب های زیربنایی منتج شده است، در نتیجه شاهد کاهش تعداد دانشجویان- به خصوص دانشجویان دختر- در این زمینه بوده ایم. بسیاری از آنها از ترس از دست دادن زندگی خود تحصیل را رها کرده اند.

دکتر هارشا گفت که افغانستان نیاز به بهبود زیرساخت های دانشگاهی و برنامه ای برای بهبود اعتماد به نفس دانش آموزان دختر دارد. به طور خاص، او از دولت خواست برای افزایش امنیت دانشجویان دختر با ساخت خوابگاهها مناسب، کاهش زمان سفر و به حداقل رساندن ریسک های امنیتی اقدام کنند.

گزارش آموزش عالی در افغانستان می گوید: افغانستان باید امکاناتی فراهم کند که برای جذب دانشجویان و کارکنان زن بسیار مهم است، مانند بهداشت کافی در محوطه دانشگاه، امکانات مسکونی امن و حمل و نقل امن برای دانشجویان مونث.

بانک جهانی و آموزش افغانستان

با استفاده از بودجه بانک جهانی بیش از 70 میلیون دلار از طریق تقویت برنامه آموزش عالی ، یاطرح SHEP، سیستم های زیرساختی و مدیریتی دانشگاه ها ترمیم شده و با تضمین کیفیت، اعتبار مراکز عالی احیا و در برنامه های آموزشی همه دانشگاه های تجدید نظر شده است.

با توجه به بودجه اولیه 40 میلیون دلاری که در در سال 2005 برای این منظور در نظر گرفته شد، از SHEP انتظار می رود که با کمک های مالی اضافی همراه گردد. آژانس خبری پژواک افغان گفت که بانک جهانی 70 میلیون دلار در بخش آموزش عالی در طول هشت سال گذشته سرمایه گذاری کرده و آماده ارایه بیش از آن طی پنج سال آینده است.

افغانستان به دنبال تبادل دانشجو با دیگر کشورها

این گزارش همچنین نشان می دهد که وزارت آموزش افغانستان در حال مرتبط کردن دانشگاه های افغانستان با موسسات آموزش عالی کشورهای جنوب آسیا است. نصاری در این باره گفت: افغانستان در حال حاضر در حال توسعه همکاری با دانشگاه های منطقه، از جمله هند و پاکستان است.

مشارکت ها شامل برنامه های تبادل دانشجو با دانشگاه های هند می شود. چندین هزار دانشجوی افغان با استفاده از بورسی که توسط دولت این کشور در آسیای جنوبی تعیین شده است، در هند و پاکستان مشغول به تحصیل هستند.

بانک جهانی پیشنهاد افزایش لینک های دانشگاهی در منطقه را داده است.

احیای آموزش عالی افغانستان با بیش از 500 میلیون دلار

افغانستان در حال حاضر به اجرای برنامه استراتژیک پنج ساله آموزش عالی ، یا NHESP، که با رایزنی های مشارکتی بانک جهانی، ایالات متحده و یونسکو در سال 2010 انجام گرفته، می پردازد. این طرح یک سیاست روشن و جهت گیری استراتژیک برای بهبود کیفیت آموزش عالی، برقراری عدالت و دسترسی عامه به آموزش را فراهم می کند. بودجه کلی مورد نیاز از منابع محلی و خارجی برای اجرای NHESP، حدود 500 میلیون دلار آمریکا است.