ماجرای جالب، پیچیده و دراماتیک مردی که پس از اعدام دوباره زنده شد / آیا مجازات تکرار خواهد شد؟

ماجرای مرد اعدامی که بعد از اجرای حکم خود زنده شده است دارد به یک ماجرای کشدار حقوقی و البته اجتماعی تبدیل می‌شود.

کد خبر: ۱۱۶۰۱۵۱

تاریخ: ۲۵ مهر ۱۳۹۲ - ۱۲:۰۹

به گزارش گروه سبک زندگی خبرگزاری دانا (داناخبر) مرد سی‌وهفت ساله‌ای که به اتهام قاچاق مواد مخدر به مجازات مرگ محکوم شده بود، یک روز پس از اجرای حکم در زندان بجنورد و تحویل جسد به پزشکی‌قانونی، در میان ناباوری در سردخانه پزشکی‌قانونی زنده و به بیمارستان منتقل شد.

به نوشته جام جم، صبح چهارشنبه گذشته یک مرد زندانی که به اتهام حمل و نگهداری یک کیلو شیشه سه سال پیش بازداشت و به مجازات مرگ محکوم شده بود، از سلول مخصوص نگهداری محکومان به مرگ به محوطه زندان منتقل شد.

مرد محکوم با دیدن طناب دار، لرزه بر اندامش افتاد، قدم‌هایش یارای همراهی نداشت و می‌دانست تا دقایقی دیگر زندگی‌اش به پایان خواهد رسید.

قاضی اجرای احکام، حکم متهم را خواند. «علیرضا ـ م» به اتهام حمل و نگهداری یک کیلو شیشه در دادگاه انقلاب محاکمه و به مجازات مرگ محکوم شده است.

پس از تشریفات قانونی، طناب دار دور گردنش حلقه زد و مرد محکوم 12 دقیقه بالای دار ماند. با پایین آوردن پیکر محکوم از طناب دار، پزشک مستقر در محل مرگ او را تأیید کرد و با صورت‌جلسه ای که به امضای او، قاضی اجرای احکام و مسئولان زندان رسید، جسد به پزشکی قانونی منتقل شد تا صبح روز بعد تحویل بستگانش شود.

صبح روز بعد یکی از کارگران سردخانه پزشکی قانونی در حال بیرون کشیدن اجساد و آماده کردن آن‌ها برای تحویل به بستگانشان بوده که در یک لحظه با دیدن بخاری که مقابل بینی یکی از اجساد در زیر نایلون به وجود آمده بود، دچار وحشت شده و متوجه می‌شود، او همان مرد اعدامی است که هنوز نفس می‌کشد.

با اطلاع مسئولان پزشکی قانونی از این موضوع، بلافاصله اقدامات اولیه از سوی پزشکان این مرکز انجام و مرد اعدامی به بیمارستان امام علی (ع) بجنورد منتقل می‌شود.

زندگی دوباره

بنا بر این گزارش، مرد محکوم در بخش مراقبت‌های ویژه این بیمارستان بستری و مداوا شد و حال عمومی او رضایت بخش است.

یکی از پرستاران این بیمارستان به خبرنگار ما گفت: با انتقال مرد زندانی به بیمارستان، اقدامات درمانی آغاز شد و هر روز شرایط جسمی وی بهتر از روز قبل می‌شود.

یکی از بستگان مرد محکوم نیز به خبرنگار ما گفت: وقتی به ما اطلاع دادند علیرضا در زندان مجازات شده، خود را برای تحویل گرفتن جسد و برگزاری مراسم آماده می‌کردیم و وقتی برای تحویل گرفتن جسد به پزشکی قانونی رفتیم، باور نمی‌کردیم او بار دیگر زنده شده باشد و اکنون از این اتفاق بیش از همه دو دختر این فرد خوشحال هستند.

وی افزود: علیرضا هم اکنون در بیمارستان تحت نظر مأموران قرار دارد و ما منتظریم تا در این باره تعیین تکلیف شود.

سرانجام حکم چه خواهد شد؟

در ارتباط با سرانجام حکم مرد محکومی که ناباورانه زنده شده است، محمد عرفان، قاضی دیوان عدالت اداری گفت: حکم صادر شده از سوی دادگاه انقلاب، حکم مرگ بوده و اصالت رای مشخص است و در چنین مواردی حکم بار دیگر با بهبود مرد محکوم، اجرا خواهد شد.

عرفان افزود: در آیین نامه اجرایی مجازات، مصوبه سال 1382 در این زمینه توضیح داده شده و در آن آماده بودن محکوم علیه برای اجرای حکم مورد تاکید قرار گرفته و درباره این فرد نیز یکی از عوامل، داشتن حیات و درک و شعور هنگام اجرای حکم است و این گونه نیست که یک محکوم مثلاً در کما باشد و حکم او اجرا شود؛ بلکه در چنین مواردی با مداوا و بهبود محکوم و تائید سلامت وی از سوی پزشک معتمد پزشکی قانونی، حکم قابل اجرا می‌شود.

این حقوقدان تصریح کرد: قانون مبارزه با مواد مخدر اصلاحیه سال 1389 نیز به تفصیل در ارتباط با میزان حمل و نگهداری مواد مخدر توضیح داده است و حمل و نگهداری بیش از 30 گرم شیشه مجازات مرگ را به دنبال دارد که این مجازات شامل مرد اعدامی هم خواهد شد.

یک قاضی بازنشسته: نباید دوباره اعدام شود

اما امروز محمدحسین شاملو، قاضی بازنشسته در شرق نوشت:

خبر زنده شدن مرد اعدامی که چند روز قبل حکم اعدامش در زندان بجنورد اجرا شد، بحث‌های زیادی را بین حقوق‌دانان به وجود آورده و برخی معتقدند این حکم باید دوباره اجرا شود و برخی معتقدند نباید این حکم را بار دیگر اجرا کرد.

من نیز با این گروه موافقم و معتقد هستم این حکم برای بار دوم نباید اجرا شود. هرچند قانون صراحتاً در مورد این موضوع صحبت نکرده و سکوت کرده است اما بر اساس قاعده در «هرگونه شبهه‌ای اعم از موضوعیه یا مصداقیه در رابطه با حدود و تعزیرات منجر به برداشته شدن حکم حد یا تعزیر می‌شود و قاضی حق اجرای مجازات را ندارد.» می‌توان گفت که این حکم نباید دوباره اجرا شود. همچنین مطابق قاعده شرعی «احتیاط در نزول دما و فروج» که از مسلمات فقه جزایی اسلام است به موجب آن تمام مواردی که ابهامی در رابطه با حکم موضوعی پیدا می‌شود که مستلزم تعرض به جان یا ناموس اشخاص است باید به گونه‌ای عمل شود که کمترین آسیب به جان و ناموس اشخاص وارد شود.

زنده شدن این مرد جان دوباره‌ای بوده که خداوند به او بخشیده است. ما در خصوص مجازات سنگسار هم این مسئله را می‌بینیم. وقتی فرد سنگساری بتواند خود را نجات دهد دیگر نمی‌توان او را دوباره سنگسار کرد. در مورد اعدام هم می‌توان به همین قانون استناد کرد و با توجه به اینکه سلب حیات در مورد مرد اعدامی انجام گرفته و مدارک پزشکی نیز آن را تایید کرده است بنابراین مجازات یک‌بار برای او انجام گرفته و زندگی دوباره او نمی‌تواند باعث شود تا دوباره حکم اجرا شود.

نکته دیگر اینکه در قانون بازدارنده بودن بسیار مهم است. در مورد مرد اعدامی هم از آنجایی که قانون در مورد او اجرا شده و قوه قضاییه حکم را اجرا کرده، تردیدی هم در اجرای حکم و نحوه آن وجود نداشته است، بنابراین نمی‌توان یک‌بار دیگر از این مرد سلب حیات کرد. او مجازاتش را تحمل کرده و حالا به هر نحوی مرگ در مورد او منقضی شده است، بنابراین اجرای دوباره حکم قانونی و شرعی نیست.

مراجع تقلید: باید دوباره اعدام شود

در همین حال پارسینه هم نوشته که زنده ماندن مجرم بعد از اجرای حکم، از علمای عظام در استفتائات پرسیده شده است.

در کتاب استفتائات آیت الله بهجت آمده است: «اگر پس از اعدام و حلق آویز کردن مُجرم، کشف شود که وی زنده است، باید دوباره اعدام شود.»

در جلد دوم جامع الاحکام هم از آیت الله صافی گلپایگانی نقل شده است: «در صورتی که بعد از اعدام و قبل از دفن در سردخانه یا پزشکی قانونی و ... در مجرم علائمی حیاتی دیده شود و با مداوا سلامت خود را بازیابد، ظاهراً حکم اجرای حد و قصاص به قوت خود باقی است.»