دبیر کمیته محصولات ارگانیک سازمان میادین میوه و تره بار شهرداری تهران:

نداشتن نظام گواهی محصولات کشاورزی، سلامت را با چالش مواجه کرده است

نخستین کسانی که از محصولات غذایی ارگانیک حرف می زدند، دوستان و آشنایان از فرنگ آمده بودند. آنها با توضیح ویژگی های غذایی این نوع محصولات، از خواص بالا، ویتامین های زیاد و فایده های بسیار محصولات کشاورزی ارگانیک سخن ها می گفتند.

کد خبر: ۱۱۶۷۷۷۳

تاریخ: ۱۲ بهمن ۱۳۹۲ - ۱۳:۰۴

اما امروزه این محصولات در ایران هم محبوب شده اند و تقاضای بازار برای خرید این محصولات زیاد شده است. واقعا چه ضرورتی باعث شد که کشور ما هم به بحث غذای سالم و ارگانیک توجه کند؟ چالش ها و مشکلات اجرایی شدن این محصولات در ایران کدام است؟ برای پاسخ به این سوال ها گروه دانش خبرگزاری دانا گفت و گویی با علی ابراهیمی ورکیانی، مشاور مدیرعامل و دبیر کمیته راهبردی مرکزی محصولات سالم و ارگانیک سازمان میادین میوه و تره بار و فراورده های کشاورزی شهرداری تهران ترتیب داده که در ادامه می آید.

در ابتدا بفرمایید که چه ضرورت و نیازی موجب شد تا سازمان میادین میوه و تره‏ بار به بحث غذای سالم و ارگانیک ورود کند؟

هم اکنون افزایش مصرف بی‏ رویه مواد شیمیایی، کاربرد فشرده نهاده‏ های مصنوعی، به هم خوردن اکوسیستم های طبیعی، تخریب و فرسایش شیمیایی، تخریب خاک و سلامت آب، کاهش شدید منابع تولید و ضعف آمایش و پایش در چرخه تولید غذا و  چالش های ناشی از تجمع عناصر شیمیایی که منجر به مخاطره های جسمی می شود، دنیا را با بحران تضمین كمیت و كیفیت غذا مواجه کرده است. بنابراین امروزه، تمامی تلاش و تاکیدهای دولت‏ها و جوامع بین‏المللی تامین و دسترسی به غذای كافی و سالم برای افراد جامعه است به همین دلیل تمامی جوامع دنیا ناگزیرند به سمت توسعه کشاورزی پایدار و تامین غذای كافی و سالم، محصولات سازگار با محیط زیست با رعایت قوانین و استانداردهای جهانی برای تضمین كیفیت و سلامت غذا حرکت کنند.

در این میان،‌ کشاورزی ارگانیک، نماد امنیت و سلامت غذا، سودمندی اقتصادی،‌ عدالت اجتماعی، حافظ محیط زیست و بهره‏ وری در مصرف منابع تولید در كشاورزی به شمار می‏رود. در هزاره سوم، تغییر و اصلاح راهبردهای توسعه با هدف مدیریت پایدار منابع تولید، اصلاح روش های مدیریت تولید بر اساس شرایط اکوسیستم، بهره‏ وری تولید، امنیت و سلامت غذا در قالب کلی توسعه كشاورزی پایدار تعریف شده است که تحقق این فرایند در بخش کشاورزی به عنوان مهمترین بخش تولیدکننده غذا الزامی است.

با توجه به ضرورت حرکت در این مسیر و با استناد به مصوبه شورای اسلامی شهر تهران در خصوص ضرورت كنترل كیفیت و سلامت محصولات غذایی در شهر تهران به عنوان بزرگترین بازار مصرف داخلی محصولات كشاورزی كه از طریق سازمان میادین میوه و تره بار می گیرد، این سازمان ‌ با شعار محوری «غذای سالم،شهروند سالم، شهر سالم» با استقرار ستاد راهبردی در قالب سه كارگروه پایش، ترویج و عرضه،‌ فعالیت‏ها و اقدامات منظم و مدونی را شروع کرده و با سرعت در حال پیگیری و اجرا دارد.

در حال حاضر چه چالش‏هایی  برای اجرایی شدن این  طرح در کشور وجود دارد؟

تحقق این امر در کشور به دلیل  تنوع و تكثر جمعیت وسیع تولید كننده (5.4 میلیون نفر) و مصرف ‏كننده (75 میلیون نفر)،‌ وسعت و پراكندگی مزارع در شرایط گوناگون اقلیمی (حدود 14 میلیون هكتار)، تنوع بسیار بالای محصولات تولیدی، قطعات كوچك و خرد سنتی (بیش از 70% اراضی كشاورزی در كشور)، فقدان نظام شناسه تولید، حجم بالای تولید و مصرف محصولات و فراورده‏های كشاورزی (بالای 100میلیون تن در سال)، تنوع اقلیمی، ضمن وجود پتانسیل‏های بالا در زمینه تولید محصولات سالم وارگانیك، همراه با خلاها و حساسیت‏ها و مشكلات فراوانی است.

سازمان برای حل این مشکل چه کرده است؟

در حال حاضر به دلیل وجود نداشتن نظام ملی گواهی محصولات کشاورزی، با چالش‏های بسیاری در خصوص تضمین سلامت محصولات عرضه‏ شده در بازارهای داخلی مواجه هستیم. این مساله درمورد محصولات سبزی و صیفی و محصولات باغی به دلیل شرایط تولید و مصرف تازه خوری دارای اهمیت بیشتری است بنابراین در برنامه راهبردی این سازمان اصول و الزامات لازم برای ساماندهی و گواهی به محصولات ورودی به سازمان با توجه به حجم مصرف در سبد غذایی خانوار و میزان خطر از نظر مصرف بی رویه نهاده های شیمیایی در اولویت قرار دارد.
فاز اول این برنامه شامل تحت پوشش قرار دادن نمونه های تصادفی محصول در برخی مناطق اصلی تولید (استان های مبدا) و میدان اصلی عرضه (میادین مرکزی میوه و تره‏ بار تهران) و فازدوم هم شامل پایش کیفیت محصولات وروردی و تدوین برنامه برای تحت کنترل قرار دادن تمامی محصولات عرضه شده در میادین شهر تهران است.
در مرحله اول عرضه محصولات ارگانیک در دو بخش محصولات ارگانیک دارای برچسب های بین المللی در سطح داخلی و حتی واراداتی و در مرحله دوم بستر سازی عرضه محصولات دارای برچسب ارگانیک ملی در قالب ساختارغیر دولتی و بر اساس برنامه پنج ساله پنجم و طبق اصول و چشم انداز های کلی اقتصاد کشور( شامل اصل 44 و نظام تحول اقتصادی) برای صدور گواهی ملی ارگانیک، تضمین ایمنی محصول و عملیات خوب مدیریتی صورت می گیرد. تمامی این فرایند ها به صورت غیر دولتی و بر اساس داوطلبی در قالب کمیته راهبری ملی در حال پیگیری است.