تخریب و غارت خانه پدر چای ایران / کاخ گلستان کوچک هنوز ثبت ملی نشده است

بسیاری از کاشی کاری ها و ملحقات نفیس خانه محمد میرزا کاشف السلطنه اولین وارد کننده چای به ایران و مشهور به «پدر چای ایران» که در تهران قرار دارد، در یک سال اخیر از بین رفت.

کد خبر: ۱۱۶۹۵۹۴

تاریخ: ۰۶ اسفند ۱۳۹۲ - ۱۱:۵۵

به گزارش گروه ایرانشناسی خبرگزاری دانا(داناخبر) به نقل از مهر، در برخی از منابع این خانه به نام کاشف السلطنه ثبت شده است. محمد میرزا کاشف السلطنه مشهور به چایکار، از  نوادگان عباس میراز و  یکی از دیپلمات ها، نویسندگان و مشروطه خوان دوره قاجار و پهلوی است. او اولین نفری است که در سال 1385 هجری قمری بذر چای را از هند به ایران آورد و کشت آن را در ایران رواج داد به همین دلیل او را پدر چای ایران می نامند.

کاشف السلطنه اولین شخصی است که در سال 1326 هجری قمری بنا به مصوبه مجلس شورای ملی، مامور راه اندازی بلدیه طهران شد و کتابچه قانون بلدیه را تهیه کرد او را می توان در زمره اولین شهرداران تهران نامید.

در برخی منابع دیگر نیز این بنا را متعلق به منوچهر صانعی پسر استاد ابوالحسن کاشی صانعی عنوان می کنند. منوچهر صانعی یکی از معماران به نام دوره قاجار است و از او یادگارهایی در تهران همچون خانه قوام السلطنه، عمارت تیمورتاش و  خانه سردار اسعد بختیاری باقی مانده است. او طراح و مجری باغشاه سابق تهران بود.

اسکندر مختاری طالقانی، طهران شناس در این باره می گوید: «در دهه 50 گروهی از معماران و دست اندرکاران کاخ گلستان در این بنا آرایه هایی زیبایی از هنر کاشی کاری، گچ بری، آینه کاری و ... را به کار می برنند و کاخ گلستان کوچکی را در این بنا به وجود می آورند که این کار اهمیت این اثر تاریخی را دو چندان می کند.»

این خانه به مدت 17 سال به سفارت مصر (دفتر خفاظت منافع) اجاره داده شده بود تا آنکه سال گذشته، مدت اجاره آن تمام شد و کارکنان این دفتر به مکان دیگری انتقال داده شدند و مالک، خانه را به رقم 25 میلیارد تومان به شخص دیگری واگذار کرد.

در این میان برخی از کارشناسان میراث فرهنگی در تهران که از این بنا بازدید کرده اند، معتقدند کاشی ها، درب ها و پنجره ها، آینه کاری ها و هر شی ارزشمند به کار رفته در این بنا پس از متروکه شدن، به وسیله تیشه و پتک از بین رفته و حتی برخی از ملحقات آن از عتیقه فروشی های محدوده خیابان شریعتی و منطقه شمیران، سردرآورده است.

با این حال هنوز اداره کل میراث فرهنگی استان تهران این بنا را در فهرست آثار ملی کشور ثبت نکرده و نمی توان به صورت قطعی گفت که این بنا حتی در لیست آثار ارزشمند واجد ثبت استان نیز قرار دارد یا نه

سرقت بخش‌های ارزشمند خانه

به گزارش ایسنا، دبیر کمیته پیگیری حفاظت از خانه‌های تاریخی تهران نیز اظهار کرد: این خانه تا قبل از انقلاب مصر، به‌صورت اجاره‌ای در اختیار دفتر حافظ منافع مصر در ایران بود؛ اما پس از انقلاب مصر، این بنا تخلیه و متروکه شد. براساس اطلاعات اهالی محل به‌تازگی نیز با همکاری سرایدار یا مالک قبلی این بنا و با همدستی عتیقه‌فروشان محدوده خیابان شریعتی و منطقه شمیران، کاشی‌ها، درها و پنجره‌های باارزش، آیینه‌کاری‌ها و هر شیء ارزشمند به‌کار رفته در این بنا به‌وسیله تیشه و پتک کنده شده‌اند و به‌نوعی این بنا در حال غارت شدن است.

وی افزود: پس از غارت این بنا، مالکیت این خانه به رقم 25 میلیارد تومان به شخص دیگری واگذار می‌شود و براساس منابع محلی، مالک جدید درصدد تخریب این بنا و اجرای یک پروژه مسکونی یا تجاری در این زمین است. اکنون بیم آن می‌رود که تا امروز، مجوز تخریب و نوسازی این بنا براثر غفلت میراث فرهنگی و از سوی همان سازمان داده شده باشد و در آینده نزدیک، این بنا به یک آسمان‌خراش دیگر در شهر تهران تبدیل شود.

وی این خانه را یکی از ارزشمندترین خانه‌ها در منطقه شمیران در خیابان شریعتی دانست و افزود: در مرحله نخست، ظاهر بیرونی بنا آنچنان که باید و شاید، نشان‌دهنده تاریخی بودن آن نیست، اما پس از ورود به بنا می‌توان ذوق و هنر معماران ایرانی را در این بنا دید.