گلابگیری؛ چشم نواز برای گردشگر - عذاب آور برای تولید کننده/5 اردیبهشت: شروع فصل گلابگیری

در کنار جاذبه‌های گلابگیری که بیشتر به چشم گردشگران می‌آید، سختی‌هایی هم در این حرفه وجود دارد که در برخی موارد به تعطیلی کارگاه‌های گلابگیری منجر شده است.

کد خبر: ۱۱۷۲۸۳۱

تاریخ: ۳۰ فروردين ۱۳۹۳ - ۱۵:۵۱

به گزارش گروه ایرانشناسی خبرگزاری دانا (داناخبر) براساس اعلام سازمان جهاد کشاورزی کاشان به‌طور متوسط ده هزار نفر به صنعت گلابگیری در این شهرستان اشتغال دارند که این تعداد اشتغال به کار، در زمان کاشت، داشت و برداشت به بیش از ۲۲۰ هزار نفر افزایش می‌یابد.

جام جم نوشت: برمبنای همین آمار ۲۰ کارخانه صنعتی و نیمه‌صنعتی هم در کاشان در زمینه فرآوری گل محمدی فعالیت می‌کند. بیش از ۹۵۰ واحد گلابگیری سنتی نیز در زمینه تولید گلاب در مناطق قمصر، جوشقان و کامو، برزک و نیاسر کاشان فعالیت دارد.

به‌طور میانگین از هر هکتار از این باغات 4000 کیلوگرم گل و سالانه بیش از 6200 تن گل محمدی برداشت می‌شود که با آموزش‌های ترویجی و رعایت مسائل زراعی به چند برابر قابل افزایش است.

سطح زیرکشت گل محمدی در میمند استان فارس نیز 1100 هکتار بوده که طی چندسال اخیر و به‌دلیل خشکسالی به 800 هکتار کاهش یافته است. 60 کارگاه سنتی و نیمه‌صنعتی گلابگیری و شش واحد صنعتی در این منطقه، کار گلابگیری صدها کیلو گل را به عهده دارد.

آیین‌های گلچینی و گلابگیری در این مناطق معمولا هر ساله از اوایل اردیبهشت آغاز می‌شود و تا اواخر خرداد ادامه دارد. در این ایام، بیشتر این مناطق پذیرای گردشگران بی‌شماری است که ساماندهی آنها در دستور کار سازمان میراث فرهنگی این شهرستان‌هاست.

کم شدن قدرت خرید مردم

کم شدن قدرت خرید مردم از مهمترین مشکلات این شغل است در حالیکه معمولا قیمت تمام شده برخی عرقیات، بسیار بیشتر از قیمت فروش به مشتری است که در چنین شرایطی فعالان این بخش ترجیح می‌دهند از این حرفه کنار بکشند.

بازاریابی و فروش گل

یکی دیگر از مشکلات عمده گلکاران را باید به بخش بازاریابی و فروش مربوط  دانست؛ از آنجا که گل عمر کوتاهی دارد و هر چه از زمان چیدن آن بگذرد، از عطر آن کاسته می‌شود، اگر به موقع به فروش نرسد، گلکاران به آسانی از نظر اقتصادی زیان می‌بینند و این در حالی است که تاکنون امنیت خرید برای کشاورزان حاصل نشده است.

سنت یا مدرنیسم؟

عباسعلی منصوری‌آرانی، نماینده مردم کاشان و آران و بیدگل در مجلس نیز با اشاره به این‌که کشاورزان و تولیدکنندگان گلاب، روش‌های سنتی را به روش‌های جدید ترجیح می‌دهند، می‌گوید: البته ورود روش‌های جدید و مکانیزاسیون کارگاه‌های سنتی به سرمایه نیاز دارد که کشاورزان به‌دلیل نداشتن سرمایه لازم، روش‌های سنتی را بر مکانیزاسیون کارگاه‌ها ترجیح می‌دهند.

کاشت گل صرفه اقتصادی ندارد

کاشت گل محمدی یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های اقتصادی کاشانی‌ها پس از بافت فرش است، اما بی‌مهری‌های طبیعت و بی‌توجهی مسوولان به این صنعت بزرگ و سودآور، دلسردی کشاورزان را به‌دنبال داشته است.

خشکسالی‌های پیاپی، کاهش بارندگی، تبخیر زیاد و افزایش دما همراه دمای گرم موسمی دست‌به‌دست هم داده تا تحمل آزادسازی قیمت سوخت و نبود وسایل مورد نیاز برای کشت مکانیزه سخت‌تر باشد و هزینه تولید گل محمدی هر روز بالاتر برود.

باز هم دلال بازی و تقلب

از سوی دیگر گل محمدی هم مانند تمامی محصولات کشاورزی کشورمان از گزند دلالان و ‌واسطه‌ها ‌آسیب دیده است. بسیاری از واحدهای تولیدی گل و گلاب در کاشان محصول تقلبی تولید می‌کنند که این جریان، آسیب جدی به‌نام گلاب کاشان وارد می‌کند.

گلابگیری‌های صنعتی به‌دلیل نظارت دستگاه‌های اجرایی مربوط در تولید گلاب و تمایل‌شان به حفظ اعتبار خود معمولا تقلب نمی‌کنند اما برخی واحدهای گلابگیری سنتی با وجودی که از طرف اداره بازرگانی و دیگر دستگاه‌ها نظارت می‌شوند، به‌سبب گستردگی واحدها با سواستفاده، گلاب نامرغوب تولید می‌کنند.

با تمامی مشکلات ذکر شده، این روزها شهرستان کاشان و مناطق گلخیز آن، آماده پذیرایی از گردشگرانی است که نمی‌خواهند لذت تماشای این آیین زیبا و سنتی را از دست بدهند.

به​طوری که حسین یزدانمهر، سرپرست اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کاشان از شروع فصل گلابگیری از پنجم اردیبهشت ماه در این شهرستان خبر داد.

گلاب میمندی برند ندارد

گلابگیران میمندی نیز از این مشکلات مبرا نیستند. محرومیت از دریافت تسهیلات و نبود کارخانه‌ای با برند خاص، بخشی از مشکلات آنان است که هر سال به قوت خود باقی است.

کاهش 35 درصدی تولید گلاب

هرساله حدود 9000 تن انواع گلاب از 3000 تن گل محمدی در بخش میمند به دست می‌آمد که طی سال‌های اخیر با توجه به خشکسالی و کاهش باران، تولید گلاب نیز بین 30 تا 35 درصد کاهش داشته، این در حالی است که 40 درصد از گلاب تولید شده میمند به کشورهای حوزه خلیج فارس صادر و 60 درصد دیگر نیز در داخل کشور مصرف می‌شود.

در سال گذشته به‌دلیل بالا بودن قیمت غنچه، مردم ترجیح می‌دادند که گل محمدی را به‌صورت غنچه به فروش برسانند از این‌رو گلابگیری در این منطقه به شکل قابل توجهی کاهش یافت اما امسال و تاکنون قیمت غنچه و گل کیلویی 5000 تا 6000 تومان است، بنابراین با توجه به هم قیمت بودن آن انتظار می‌رود که در این فصل مشکل خاصی وجود نداشته باشد.