روزی برای خلیج فارس؛

نقشه های عربی بهترین منابع اثبات حقانیت خلیج فارس است

روز دهم اردیبهشت در تقویم ایران با نام خلیج فارس نام گذاری شده است. شاه عباس صفوی با کمک انگلیسی‌ها در این روز در سال 1621 میلادی توانست هرمز را از چنگ پرتغالی ها درآورد.

کد خبر: ۱۱۷۳۸۳۳

تاریخ: ۱۰ ارديبهشت ۱۳۹۳ - ۱۲:۰۳

به گزارش گروه ایرانشناسی خبرگزاری دانا(داناخبر)،خلیج فارس ایران در طول تاریخ مدّون خود از اهمیت ویژه‌ای در سیاست‌های بین‌المللی و منطقه‌ای برخوردار بوده و هست. از جمله ویژگی‌های قابل ذکر خلیج فارس، موقعیت خاص جغرافیایی آن است. ارتباط این آبراه با اقیانوس هند و آب‌های آزاد، باعث شده تا منطقه از لحاظ تجاری و نظامی، به خلیج فارس وابسته شود.

اکتشافات نفتی و غنای آب خلیج فارس از لحاظ مواد معدنی و غذایی، آن را به نگینی بی همتا تبدیل کرده و چشم طمع بسیاری از کشورهای منطقه و قدرت‌های فرا منطقه‌ای را به سوی خود جلب نموده است.

ارزش‌های عظیم اقتصادی و موقعیت سوق الجیشی و سیاسی خلیج فارس از قدیم الایام تا امروز، استعمارگران را تشنه حضور و سلطه طلبی در منطقه کرده و باعث شده تا آنها بکوشند همواره سیاست خود را بر این منطقه تحمیل کند.

از این رو خلیج فارس، همیشه صحنه کشمکش و نبرد بوده و سرزمین‌های حاشیه آن نیز از این کشمکش‌ها متاثر شده است؛ به گونه‌ای که زندگی سیاسی و اقتصادی این کشورها با توجه به مسایل و جریان‌های جاری در خلیج فارس جهت و سمت و سو می‌گیرد.

در نقشه های عربی هم  خلیج فارس با نام بحر فارس مشخص شده است. آثار عرب زبان نیز بهترین و غنی‌ترین منابعی هستند که برای شناسایی و توجیه کیفیت تسمیه این دریا می‌تواند در این بررسی مورد استفاده قرار گیرد. در تمام منابع عربی تا قبل از سال ۱۹۵۸ خلیج فارس با نام بحر فارس و یا خلیج فارس ثبت شده‌است در این منابع و آثار از دریای فارس و چگونگی آن بیش از آثار فرهنگی موجود در هر زبان دیگری گفت و گو شده‌است. در آثار ابن بطوطه، حمدالله مستوفی، یاقوت حموی، حمزه اصفهانی، ناصرخسرو قبادیانی، ابوریحان بیرونی، ابن بلخی و دیگرانی که اکثر آنان کتاب‌های خود را به زبان عربی نیز نوشته‌اند، و همچنین در آثار نویسندگان جدید عرب از نام «خلیج فارس» بدون کم و کاست یاد شده‌است.

اصطلاح «خلیج ع رب ی» برای نخستین بار در دوره تحت قیمومت شیخ نشین‌های خلیج فارس توسط کارگزاران انگلیس و به طور ویژه از طرف یکی از نمایندگان سیاسی انگلیس مقیم در خلیج فارس به نام رودریک اوون در کتابی به نام حبابهای طلایی در خلیج ع رب ی در سال ۱۹۵۸ نوشت که «من در تمام کتب و نقشه‌های جغرافیایی نامی غیر از خلیج فارس ندیده بودم ولی در چند سال اقامت در سواحل خلیج فارس(بحرین) متوجه شدم که ساکنان ساحل عرب هستند بنابر این ادب حکم می‌کند که این خلیج را ع رب ی بنامیم«.

اما دلایل عرب های آن طرف خلیج فارس نیز برای این نامگذاری در نوع جالب توجه است آن ها هیچ توجهی به پیشینه تاریخی این منطقه ندارند و تمام تحلیلشان مبتنی بر این مساله است که ساکنان سواحل خلیج فارس عموما عرب زبان هستند. برخی از این تحلیل ها نیز بر عدم تبعیت سواحل از دولت ایران اتکا دارد.

غلامرضا سحاب جغرافیدانان برجسته كشور و مجموعه دار نقشه های تاریخی در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری دانا(داناخبر) اظهار کرد: در کشور ما هرساله در روز 10 اردیبهشت به مناسبت روز ملی خلیج فارس اقدامات زیادی انجام می شود و نمایشگاه های مختلفی را برگزار می کنیم که در آنها نقشه ها یمان را به نمایش می گذاریم اما روز ملی خلیج فارس را باید در تمام کشورها مطرح کنیم و با برپایی نمایشگاه های متعدد در کشورهای مختلف جهان حقانیت خودمان را به بیگانگان ثابت کنیم.

وی گفت: براى تبلیغ نام خلیج فارس نباید به تنها به این  اقدامات قناعت كرد بلكه باید با برپایى نمایشگاه هاى متعدد در كشورهاى مختلف جهان حقانیت خودمان را به بیگانگان ثابت كنیم.

سحاب با اشاره به  نقشه های تاریخی که در مجموعه اش دارد، تصریح کرد: من نقشه هایی دارم که متعلق به کشور عربستان است و چاپ همین کشور است و در آنها نام خلیج فارس به صورت الخلیج فارس درج شده است که این نقشه ها واسناد می تواند بهترین منابع اثبات حقانیت خلیج فارس باشد.

وی افزود: قدمت و اصالت نام خلیج فارس در زبان های دیگر نیز از سوی نقاشان وكارتوگرافان و دریانوردان و سیاحان عمدتا غیرایرانی بارها به تصویر كشیده شده است.

سحاب اظهار کرد: ما باید نمونه های مختلفی از این نقشه ها را در ابعاد گوناگون منتشر کنیم و آنها را برای فروش به ایرانیان خارج از کشور به مراکز فرهنگی مان صادر کنیم. باید با تک تک موسسات جغرافی پراکنده در سرتاسر جهان تماس بگیریم و مقادیر زیادی از این نقشه و دیگر نقشه ها را به صورت رایگان در اختیارشان قرار بدهیم تا نام خلیج فارس به تمام جهان معرفی شود.