لاله های واژگون در آستانه نابودی/ از چرای دامها تا قاچاق پیاز

لاله واژگون از منحصربه‌فردترین گونه گل‌ها و گیاهان وحشی مناطق کوهستانی ایران است که در خطر نابودی کامل قرار دارد.

کد خبر: ۱۱۷۴۱۲۹

تاریخ: ۱۴ ارديبهشت ۱۳۹۳ - ۱۶:۳۱

به گزارش گروه ایرانشناسی خبرگزاری دانا (داناخبر) اردیبهشت که به نیمه می‌رسد، لاله‌های واژگون دشت‌های کشور نیز به اوج جلوه‌گری خود می‌رسد و پذیرای هزاران هزار گردشگر می‌شود.

گردشگران؛ بلای جان لاله های واژگون

هرچند ورود این گردشگران برای این دشت‌ها چندان خوش‌یمن نبوده است، زیرا به گفته معاون گردشگری میراث فرهنگی استان چهار محال و بختیاری، طی 20 سال اخیر 70 درصد دشت لاله واژگون این استان تخریب شده است.

وی در عین حال به تهیه و تدوین طرحی از سوی میراث فرهنگی برای نجات این دشت اشاره می‌کند که در صورت همکاری دیگر سازمان‌های مسوول استان، در سال 94 اجرایی می‌شود.

بازدید سالانه 100 هزار نفر

بر اساس گزارش جام جم، حیدر صادقی می گوید: این دشت معمولا در روزهای پایانی هفته در اردیبهشت ماه، پذیرای بیش از 50 هزار بازدیدکننده است که در مجموع بیش از صد هزار نفر سالانه از این دشت بازدید می‌کنند.

خطرات تهدیدکننده لاله های واژگون

وی  می‌افزاید: علاوه بر گردشگران، عواملی همچون نبود زیرساخت‌های لازم برای میزبانی از این جمعیت، نبود اعتبار برای حفاظت از منطقه، موضوع دام عشایر و چرای آنها در دشت و در نهایت نبود متولی خاص برای نگهداری از این میراث طبیعی، طی سال‌های اخیر به تخریب آن دامن زده و عملا کسب درآمد از آن را به‌عنوان یک جاذبه طبیعی گردشگری، غیرممکن ساخته است.

صادقی نبود زیرساخت‌های قانونی و حقوقی مشخص در این زمینه را از دیگر مشکلات مهم این دشت عنوان و خاطرنشان می‌کند: به‌طور مثال منابع طبیعی در گذشته، بهره‌برداری از این دشت‌ها را به عشایر واگذار کرده، در حالی که چرای دام یکی از عوامل مهم نابودی دشت لاله‌های واژگون است، زیرا دام‌ها پیاز لاله‌ها را لگدکوب می‌کنند.

رواج خرید و فروش لاله‌های واژگون

رواج پدیده خرید و فروش لاله‌های واژگون در سال‌های اخیر، یکی از عواملی است که رویشگاه‌های این گل زیبا و گیاه منحصربه‌فرد را در معرض تهدید و نابودی قرار داده است.

هومان خاکپور، دید‌بان طبیعت بختیاری در پاسخ به این پرسش که چرا تمهیدی برای جلوگیری از خرید و فروش لاله‌های واژگون اتخاذ نمی‌شود، می‌گوید: لاله‌های واژگون در بسیاری از نقاط زاگرس به لحاظ اکوتوریستی گونه‌ای ارزشمند است و از آنجا که به لحاظ علوفه‌ای ارزشی ندارد، دستگاه‌های متولی، برنامه‌ای مدون برای حفاظت جدی از این گونه ندارند.

چه باید کرد؟

صادقی با اشاره به لزوم داشتن برنامه مشخص، معتقد است با ایجاد مرکزی برای تولید و تکثیر بذر این گل در منطقه و عرضه آن به مردم، می‌توان جلوی از ریشه کندن آن را گرفت یا این‌که ورود گردشگران را به دشت ضابطه‌مند کرد.

معاون گردشگری میراث چهارمحال و بختیاری در عین حال به تدوین طرحی در این سازمان با رویکرد طبیعت‌گردی و به‌منظور حفاظت از دشت لاله واژگون استان خبر می‌دهد که به رویت دیگر سازمان‌های مربوط از جمله استانداری نیز رسیده و تایید اولیه را برای اجرا در سال 94 دریافت کرده است.

صادقی یادآور می‌شود: در این طرح مواردی همچون فرهنگسازی، چگونگی استفاده از دشت، ورود و خروج گردشگران و تورها، ایجاد زیرساخت‌هایی نظیر پارکینگ و آب آشامیدنی، رفع مشکل چرای دام عشایر، نحوه اشتغالزایی و عرضه سوغاتی به جای لاله‌های واژگون، گنجانده شده است.

وی می‌افزاید: پیش از این گردشگران لاله‌ها را می‌کندند و این کمتر به رویشگاه‌ها آسیب می‌زد، اما با رواج خرید و فروش لاله‌های واژگون، تخریب رویشگاه‌ها و افت کیفی آنها قابل مشاهده است.