پیامد‎های برگزاری انتخابات پارلمانی در عراق

دموکراسی بدون طعم اشغالگری

تحلیل یکی از موسسات مطالعاتی آمریکایی در رابطه با انتخابات پارلمانی عراق بسیار جالب توجه بود. دیکستر فیلکنز، نویسنده و تحلیلگر سیاسی آمریکا گفت: تنها طرف پیروز در انتخابات پارلمانی اخیر عراق، ایران است

کد خبر: ۱۱۷۴۶۶۶

تاریخ: ۲۱ ارديبهشت ۱۳۹۳ - ۱۲:۳۴

گروه راهبرد خبرگزاری دانا- انتخابات پارلمانی عراق در حالی در دهمین روز اردیبهشت (30 آوریل 2014) برگزار شد که پس از دو انتخابات پارلمانی (دی 1384 و فروردین 1389) و دو انتخابات شورا‎های استانی و یک رفراندوم درباره قانون اساسی، ششمین آزمون دموکراسی عراقی‎ها بعد از سقوط صدام در سال 2003 میلادی تاکنون بود و اولین انتخابات پارلمانی پس از خروج نیرو‎های اشغالگر آمریکایی در عراق به حساب می‎آید.

این انتخابات که با استقبال گسترده احزاب و گروه‎‎های سیاسی روبه‎رو شد، زیر سایه تهدیدات تروریستی گروه‎‎های تکفیری از جمله داعش برگزار شد. البته استقبال 60 درصدی عراقی‎ها از این انتخابات نشان داد که تهدید‎ها تاثیری بر اراده آنان برای تعیین سرنوشت کشورشان ندارد.

یکی از نکات قابل تامل در جریان برگزاری انتخابات پارلمانی در عراق، نوع رفتار سایر کشورها، از جمله کشور‎های عربی منطقه با آن بود. بنابر اعلام کمیساریای عالی انتخابات عراق، تنها چهار کشور عربی اجازه دادند شعب اخذ رای برای عراقی‎‎ها در این کشور‎ها دایر شود.

به گزارش پایگاه خبری عراق القانون، مقداد الشریفی، کمیسر عالی انتخابات با اشاره به اینکه بسیاری از عراقی‎‎ها در خارج از این کشور به‎دلیل عدم موافقت برخی کشور‎های عربی نمی‎توانند رای خود را به صندوق بیندازند، گفت: تنها چهار کشور امارات، مصر، اردن و لبنان اجازه ایجاد شعب اخذ رای برای عراقی‎‎ها در کشورشان را دادند. این رفتار کشور‎های عربی که می‎توان آن را نوعی موضع خصمانه نسبت به دولت و ملت عراق به حساب آورد، بدون تردید بی‎ارتباط با تحولات جاری در منطقه از جمله تحولات سوریه نیست.

پیشتازی نوری مالکی و واکنش رقبا

براساس اعلام مقامات رسمی، نتایج قطعی این انتخابات، اوایل خردادماه اعلام می شود. البته با پایان یافتن رای‎گیری و آغاز شمارش آرا، به‎تدریج برخی از اخبار غیررسمی منتشر شده، وضعیت احزاب و گروه‎‎های سیاسی را در کسب کردن آرا نشان می‎دهد. بر این اساس، در برخی از مناطق از جمله بصره، بابل و واسط، ائتلاف دولت قانون به رهبری نوری مالکی نخست‎وزیر پیشتاز است و رقابت نزدیکی با ائتلاف حکیم و صدر دارد. این در ‎حالی است که اتحادیه میهنی کردستان، حزب متبوع جلال طالبانی، رییس‎جمهوری نیز در منطقه کرکوک پیشتاز انتخابات است.

پیشتازی حزب مورد حمایت نوری مالکی در انتخابات، سبب شد تا برخی از سیاسیون عراقی نسبت به این موضوع واکنش نشان دهند. در همین زمینه، ایاد علاوی، رییس ائتلاف الوطنیه عراق اعلام کرد که با توجه به قراین موجود بار دیگر نوری مالکی نخست‎وزیر خواهد شد.

به گزارش پایگاه خبری الاخباریه علاوی پیش‎بینی کرد که نوری مالکی پس از پیروزی با متقاعد کردن سایر گروه‎‎های سیاسی پیروز، ائتلاف‎‎های جدیدی را ایجاد کند و بار دیگر پست نخست‎وزیری را از آن خود کند.

از سوی دیگر، برخی از احزاب و گروه‎‎های رقیب که نتایج احتمالی، خیلی به مذاقشان خوش نیامده، عکس العمل جالب توجهی داشتند. اسامه النجیفی، رییس پارلمان عراق تاکید کرد که به هیچ وجه با نوری مالکی، هم پیمان نخواهد شد. النجیفی که با حضور در هتل الرشید بغداد در انتخابات شرکت کرد، ادعا کرد که نیرو‎های امنیتی، خود مانع رسیدن شهروندان عراقی به مراکز رای‎گیری می‎شوند و به همین دلیل نیز خود او شخصا برای حل این مشکل وارد عمل خواهد شد. نجیفی هم‎چنین تاکید کرد که به هیچوجه با نوری مالکی ائتلاف نخواهد کرد.

البته مرجعیت عالی عراق هم‎چون گذشته بی‎طرفی خود را در انتخابات اعلام کرد. به گزارش فارس به نقل از المدی‎پرس، دفتر مرجعیت عالی شیعیان عراق بار دیگر بر بی‎طرفی خود در پارلمان عراق و عدم گرایش به گروه یا طیف سیاسی خاص تاکید کرد.

دفتر آیت‎الله سیدعلی سیستانی، مرجعیت عالی شیعیان در عراق با صدور بیانیه‎ای در پاسخ به اینکه برخی از نمایندگانش در پایان نماز‎های جمعه در حمایت از برخی گروه‎‎های سیاسی شرکت‎کننده در انتخابات سخن می‎گویند، اعلام کرد: این امر محکوم است و با نظر مرجعیت همسو نیست و به هیچوجه بیانگر موضع نیست.

ایران؛ پیروز واقعی انتخابات عراق

در این میان، تحلیل یکی از موسسات مطالعاتی آمریکایی در رابطه با انتخابات پارلمانی عراق بسیار جالب توجه بود. دیکستر فیلکنز، نویسنده و تحلیلگر سیاسی آمریکا گفت: تنها طرف پیروز در انتخابات پارلمانی اخیر عراق، ایران است که موفق شد نفوذ خود در این کشور را از طریق ائتلاف نوری مالکی افزایش دهد.

فیلکنز در مصاحبه با سی.‎ان.‎ان درباره سفر اخیرش به بغداد گفت: اگر کسی نداند که زمانی آمریکا به عراق حمله کرده است، به هیچوجه به ذهنش خطور نمی‎کند که زمانی آمریکایی‎‎ها در آن بوده‎اند و سپس آن را بدون آنکه هیچ تاثیری در آن گذاشته باشند، ترک کرده باشند. در آنجا انتخابات و پارلمان وجود دارد اما شهر بغداد هم‎چنان مانند یک دهه پیش، جنگ داخلی را به تجربه نشسته است. عراق هنوز یک کشور تکه تکه است و جنگ در آن ادامه دارد و این جنگ از هر زمان دیگری خشونت ‎بارتر است. بار دیگر جنگ داخلی در عراق پدیدار شده است.

وی مدعی است: ایران به ‎واسطه روابطی که با فراکسیون مالکی در عراق داشته، برنده انتخابات اخیر در این کشور است. زمانی که نیرو‎های ما در عراق بودند و مالکی در راس قدرت بود وی توانست با همه چیز بازی کند. نیرو‎های ما در کنارش بودند اما وی با ایرانی‎‎ها توافق داشت. زیرا هم زمانی در ایران زندگی کرده بود و هم ایران همسایه‎اش بود. سپس ما از عراق عقب‎نشینی کردیم اما ایرانی‎‎ها صرف‎نظر از خواست مالکی باقی ماندند و اکنون در عراق بسیار قوی هستند.

اتحاد دولت و معارضین برای مقابله با تروریسم

یکی از نکات مهم این انتخابات، تهدیدهای تروریستی گروه‎‎های تکفیری به‎ویژه داعش بود. دولت مالکی که تا پیش از این هم تدابیر ویژه‎ای برای مقابله با تروریسم تکفیری‎ها اتخاذ کرده بود، در اقدامی مهم و تاثیرگذار، توافقی با برخی از معارضین صورت داد که براساس این توافق، طرفین تصمیم گرفتند تا عرصه را برای حضور گروه‎‎های تروریستی در عراق تنگ کنند.

در همین رابطه هفته گذشته روزنامه فرامنطقه‎ای الحیاه، گزارش داد که به موجب توافق صورت گرفته میان دولت عراق و شیخ علی الحاتم، امیر عشایر «الدلیم» از معارضان اصلی دولت نوری مالکی، با عقب‎نشینی ارتش به پایگاه‎‎های نظامی‎اش، عشایر مسلح نیز عرصه را بر داعش تنگ‎تر و آن‎ها را مجبور به ترک فلوجه کرده‎اند. در پی این توافق، گروه‎‎های مسلح در دو استان کرکوک و دیالi نیز اعلام کردند با داعش مبارزه می‎کنند.

منبع: هفته نامه پنجره