متکی: تیم هسته ای کشور توانمند است/ وزیر خارجه خط قرمزها را در جلسات از رهبری می شنود

وزیر سابق امورخارجه گفت: وزیر امورخارجه کشورمان خط قرمزها را می داند چرا که مواضع را مستقیما در جلسات از زبان رهبری می شنود.

کد خبر: ۱۱۷۵۷۵۴

تاریخ: ۰۳ خرداد ۱۳۹۳ - ۲۱:۵۴

به گزارش گروه راهبرد خبرگزاری دانا، منوچهر متکی در نشست دوره ای کانون اسلامی فارغ التحصیلان شبه قاره هند در سالروز پیروزی خرمشهر گفت: در سوم خرداد با پیروزی خرمشهر سرنوشت جنگ رقم خورد از قبل دو عملیات محدود آزاد سازی بستان و آبادان با فرمان امام راحل را داشتیم و خاطرم هست که در جریان آزاد سازی بستان با اعضای کمیسیون سیاست خارجی مجلس به منطقه رفتیم.

بر اساس گزارش مهر وی با اشاره به اینکه صدام خرمشهر و فاو را به عنوان دو غنیمت و سنگر معرفی می کرد که ایرانی ها هرگز نمی توانند به آن دست یابند اظهار داشت: مجموعه جنگ ما به قضاوت همه صاحب نظران منجر به پیروزی ملت ایران در مقاومت جانانه شد و رمز چنین پیروزی این بود که ملت دفاع مقدس را یک پروژه ملی تعریف کرد.

متکی گفت: جنگ مصداق بارزی است که اگر ملتی در راه آرمان های خود منسجم باشد آرمان هایش محقق می شود شاید دفاع مقدس بتواند یک الگو برای همه موضوعات فرابخشی، کلان و مورد نیاز ملت باشد که اگر آن حوزه ها را در غالب پروژه ملی تعریف کنیم می توانیم به موفقیت آن امیدوار باشیم.

کاندیدای یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری با بیان اینکه در یک سال اخیر در مجموعه تحولات کشور سال پر فراز و نشیبی بوده است اظهار داشت: نقطه اوج این تحولات انتخابات ریاست جمهوری بود دست به دست شدن دولت ها و رسیدن به جریان های مختلف سیاسی در کشور ما و نگرش های متفاوت با تاکتیک های مختلف در امر کشورداری حتما یکی از نمادهای دموکراسی و نقش آفرینی مردم در تعیین سرنوشت آنهاست.

وی تصریح کرد: نقش حضور مردم در جاهایی که نماد مردمسالاری بر اساس مبانی اعتقادی ما است ارمغان و هدیه گرانقدری است که امام راحل در روزهای انتهایی رژیم دیکتاتوری گذشته برای مردم به ارمغان آورد و از این جهت باید پاس داشته شود.

متکی اظهار داشت: در یک سال گذشته ما به نوعی به خودمان مرخصی دادیم در جمع دوستان حرف می زدیم از فعالیت های معمول سی و چند سال گذشته مرخصی گرفتیم و برای من یک سال مفید و ارزشمند بود.

وی ادامه داد: از جمله مواردی که به آن ورود پیدا کردیم مجموعه تحولاتی است که یک مجموعه سیاسی و مرتبط با دیگر مجموعه های سیاسی در کشور در بحث انتخابات ریاست جمهوری داشتند. فکر می کنم واگذاری انتخابات از یک جریان سیاسی به جریان دیگر امری است که در کشور ما تازگی نداشت.

وزیر اسبق امورخارجه خاطر نشان کرد: در سی و چند سال گذشته جریان های متفاوت فکری و سیاسی امر کشور داری را به عهده گرفتند و گاهی تفاوتهای جدی در نوع عملکرد، دیدگاه ها و سیاست خارجی و داخلی وجود داشت.

وی با اشاره به اینکه جریان های سیاسی باید نحوه ورودشان در یک کارزار سیاسی و اینکه آیا رقابت سالم سیاسی از ساماندهی لازم برخوردار بود یا خیر ارزیابی کنند گفت: در بین دو عنوان که در مجموعه سیاسی کشور نامگذاری شده فکر می کنم بخشی که واگذار کننده نتیجه انتخابات در این دوره بود بیش از برنده انتخابات به ارزیابی و بازنگری شرایط و بررسی وضعیت همگرایی و واگرایی نیاز دارد. آسیب شناسی و بازنگری در کار کردها صادقانه ترین برخوردی است که یک جریان سیاسی در پس نتیجه یک انتخابات باید نسبت به کارکرد خود داشته باشد.

متکی با تاکید بر اینکه اشتباهات جدی در انتخابات گذشته داشتیم بیان کرد: شاید تعبیری که برخی مبنی بر اینکه انتخابات برده ای واگذار شده به کار می برند قابل بیان باشد زمینه هایی وجود داشت که می توانست نتیجه انتخابات را به گونه ای دیگر رقم بزند. وجود ساز و کارهای مناسب، عدم پایبندی به سازوکارهای مقدور دو دلیل عمده این شکست ارزیابی می شود.

وی اظهار داشت: اگر چه در نگاه اعتقادی شکست و پیروزی نداریم و ورود به فعالیت های نظام و انقلاب بر اساس تکلیفمان است اما زمانی این تکلیف فردی است و وقتی دیگر عنوان یک حرکت جمعی کارمان را مورد ارزیابی قرار می دهیم که در نماد جمعی خارج از بحث تکلیف و وظیفه باید بسیار شفاف و صادقانه اما صریح به ارزیابی بپردازیم که کجا اشتباه کردیم.

وی با اشاره به مثل عامیانه ای که خداوند قسم نخورده ما هر جور عمل کنیم پیروز هستیم گفت: در سال 76 وقتی که همه تصور می کردند نتیجه انتخابات طبق میل آنها رقم می خورد این طور نشد و این گونه تصور شد که اشکالی بوده است و این اشتباه و اشکال را باید در دور بعد مرتفع کنیم. 4 سال بعد همان نتیجه با یک آراء بیشتر رقم خورد کسانی که به عنوان موثرین در جریان های سیاسی بودند و حرف و نظرشان در مواردی حرف آخر است 8 سال بعد هم با همین شرایط مواجه شدند و اتفاق آخر نیز انتخابات ریاست جمهوری دوره یازدهم بود که هرگز به طور جدی پرسیده نشد چرا نگاه بزرگان سیاسی از سال 76 تا سال 92 یعنی طی 16 سال محقق نشد.

متکی بیان کرد: به اعتقاد من دو دوره کاملا روشن و قابل تفکیک وجود دارد در سال 60 وقتی که اولین رییس جمهور کشورمان به دلیل مواضع و حرکت های تخریب و جنایت های عملی که در حوزه دفاع مقدس و امر کشور داری داشت با رای قاطع مجلس برکنار شد یک دغدغه به وجود آمد که چه کاری انجام بدهیم حالا که اولین رییس جمهور، جمهوری اسلامی این طور از آب درآمد و چکار کنیم که دوباره با چنین شرایط مواجه نباشیم.

وزیر اسبق امورخارجه اظهار داشت: این دغدغه باعث شد بزرگان سیاسی روی کاندیداهایی متفق شوند و جامعه نیز که همان دغدغه ها را داشت به آن کاندیداها رای دهند. 16 سال تا سال 76 به این منوال گذشت بزرگان کاندیدا را معرفی می کردند و مردم هم رای می دادند. در سال 76 معادل این مثل که ما پیچیدیم اما جاده نپیچید اتفاق افتاد و در حالی که همه فکر می کردند کاندیدای معرفی شده رای می آورد این طور نشد.

وی ادامه داد: این اتفاق 5 بار رخ داده است و باید مورد کنکاش قرار گیرد به اعتقاد من ما در شناخت مردم و تدوین راهکارهای همگرایی سیاسی در انتخاب کردن ها یا نکردن ها که سال گذشته مصداق آن انتخاب نکردن بود باید تجدید نظر کنیم.

وی ادامه داد: روی دیگر سکه این تحولات جریان سیاسی است که موفق شده انتخابات را به نفع خود رقم بزند و دولت یازدهم را تشکیل دهد که در راس دولت دکتر روحانی است که در مقایسه با همه روسای جمهوری قبلی در زمان پذیرش ریاست جمهوری تجربیاتش از همه روسای جمهور بیشتر بود. متجاوز از 30 سال در بخش های موثر و کلیدی چه در جایگاه نظارتی مجلس و چه در شورای عالی امنیت ملی که مسایل مهم کشور را رقم می زند حضور داشته و بدیهی است که این جایگاه و سابقه انتظارات را بالا می برد.

وی ادامه داد: از سوی دیگر شرایط ویژه ای در کشور با این انتخابات شکل گرفته که مسوولیت و رسالت دولت را سنگین تر می کند. دولت شعار اعتدال گرایی را مطرح کرد که در دو عرصه ساختارها و انتخاب ها و سیاست ها نمود دارد در عرصه سیاست ها به اعتقاد من هنوز است که قضاوت کنیم.

متکی بیان کرد: در ساختارها به گمان من لازم نبود این شعار را بکار ببرند چرا که بعد از ریاست جمهوری هاشمی رفسنجانی و از دوران خاتمی دولت ها با پیروزی در انتخابات سعی کردند نیروهای موثر موجود در دولت عوض کنند و وزرا موظف شدند معاونین برای اولین بار با رییس جمهور هماهنگ کنند. و در پایین ترین سطوح مدیریتی نیز بنابر تغییر گذاشته شد.

متکی همچنین ادامه داد: وقتی 2 خرداد اتفاق افتاد مجلس پنجم در اکثریت دیگر جریان سیاسی بود اگر نماینده ای در مجلس پنجم کمترین انتقادی می کرد با مصاحبه های آنچنانی معاون وزیر کشور مواجه می شد که پیام 2 خرداد را درک نکردند. همین اتفاق بعد از خاتمی نیز حادث شد در این دوره هم مردم عادت کرده بودند تغییرات در سطح گسترده صورت گیرد همانطور که اکنون مشاهده می کنید در آموزش و پرورش وزارت کشور و جاهای دیگر اتفاق افتاده است.

وزیر اسبق امورخارجه خاطر نشان کرد: اشکال شعار اعتدال گرایی در خود ساختار است که اعمال نشد. تصور من این است که هر دولتی با هر نگرشی وقتی به سر کار می آیند باید اهداف انقلاب و نظام را پی گیری کنند و در جهت خدمت مردم عمل کنند.

متکی تصریح کرد: در بخش سیاست ها به اعتقاد من آقای رییس جمهور تقسیم کار هوشمندانه ای کرده است در حوزه سیاست داخلی و وزارت کشور بر اساس نقدی که می شود در یک هماهنگی با افراد یا جاهایی فکر کرده وزارت کشور را به دست جریان سیاسی که از جریان او نیستند می سپارد که البته این اتفاق نیفتاده است وزیر کشور انتخاب شد و بلافاصله جریان های رادیکال سعی کردند با برخورد تبلیغاتی متوجه کنند که این طور نیست و بر اساس خط فکری و سلیقه سیاسی مشخص انتخاب شده و می شوند.

متکی بیان کرد: از سوی دیگر جریان روشنفکری جامعه را که تبلور آن در دانشگاه ها است به مجموعه اصلاح طلبی سپرد که در محیط دانشگاهی صبقه ای داشتند که خود آنها هم پاسخگوی تبعات و مسایل باشند.

وی در بخش دیگری از سخنان خود درباره سیاست خارجی و اقتصاد دولت با بیان اینکه دولت در این حوزه نیز هوشمندانه کار را در دست گرفت اظهار داشت: در مجموعه شرایط کشور به نظر می رسید حوزه سیاست خارجی و اقتصاد بیشترین توجه مردم را در انتخابات در برداشت و به نوعی گره خوردگی کشور در بحث هسته ای است.

وزیر اسبق خارجه ضمن مرور کلیاتی در بحث هسته ای و اینکه موضوع هسته ای که پروژه ملی است اظهار داشت: در بحث هسته ای نباید از یکپارچگی خارج شویم همه دولت ها چه این دولت و چه دولت گذشته به دنبال تحقق حقوق ملت ایران در این بحث هستند و اگر از تیم مذاکره کننده حمایت می کنیم در این چارچوب است که هر کس باید سهم خود را در بحث هسته ای ایفا کند.

وی با بیان اینکه بازگرداندن پرونده هسته ای به وزارت خارجه تصمیم درستی بود که صورت گرفت اظهار داشت: واگذاری پرونده هسته ای به شورای امنیت ملی در زمان آقای روحانی و خرازی دو اشکال داشت یکی اینکه همتایان خارجی ما در 1+5 از وزارتخانه های خارجه آن کشورها و معاونین وزرای خارجه هستند که مسوول مذاکرات هسته ای هستند. من در اسفند سال 91 مقاله ای در این باره نوشتم که پرونده هسته ای باید به وزارت خارجه بازگردانده شود اما از آنجا که دبیر شورای عالی امنیت ملی(جلیلی) کاندیدای انتخابات بود از انتشار مقاله پرهیز کردند.

متکی با اشاره به اینکه تیم مذاکره کننده هسته ای در گذشته جامع نبود و اکنون جامع شده است بیان کرد: طرح پرونده هسته ای در شورای امنیت شائبه امنیتی بودن پرونده را نیز مطرح می کرد هر چند که طرح مساله به دلیل جایگاه شورا و اشراف آن بر همه دستگاهها قابل درک است.

وی با بیان اینکه در سیاست خارجی دو مساله ذوق زدگی و شتاب زدگی آفت است اظهار داشت: در صورت شتابزدگی و ذوق زدگی طرف مقابل بسیار سریع جای خود را تغییر می دهد در آغاز مذاکرات به مردم تلقین می شد که تمام مسایل کشور به مذاکرات بستگی دارد که خود دوستان زود متوجه شدند که اگر همه تحریم ها نیز برطرف شود حباب های روانی اقتصادی کشور نیاز به برنامه ریزی جامع دارد و گره زدن همه مسایل به بحث هسته ای درست نیست.

وزیر اسبق خارجه با بیان اینکه این دولت طریق درستی را برای ورود به مذاکرات انتخاب کرد اظهار داشت: اینکه مدت ها برای تعیین محل مذاکره کنیم خیلی لازم نبود و همان موقع نیز در یک مقاله نوشتم.

وی به روزهای آخر دوران وزارت خارجه خود و دیدار با رییس جمهور و مقام معظم رهبری اشاره کرد و گفت: در آن زمان گفتم که ما به همه خواسته ها در بحث هسته ای رسیده ایم و سوار کار هستیم و معمولا زمانی که در یک فعالیت بین المللی کشوری به خواسته خود برسد باید بحث و گفت وگو جدی مطرح کند طرحی را درباره دو کفه ترازو و خواسته های ما و طرف مقابل مطرح کردم و اینکه طرف های مقابل نیز باید حس کنند چیزی به دست آورده اند. آنها هیچ وقت نمی توانند بگویند ایران نمی تواند غنی سازی کند هر چند این موضع را دنبال می کردند اما حرف اساسی آنها این است که ایران نباید به دنبال سلاح هسته ای باشد و ما باید شرایطی را فراهم کنیم که آنها یا بگویند متقاعد شدند و یا اینکه با شیطنت بگویند ایران را متقاعد کردند. کلیات این طرح مورد تایید مقام معظم رهبری بود.

وزیر اسبق خارجه درباره بحث مذاکره با آمریکا اظهار داشت: پرونده ایران و آمریکا قطور است و همانطور که رهبری فرمودند تنها باید در بحث هسته ای وارد مذاکره با آمریکا شد.آمریکایی ها وقتی وارد توافق ژنو شدند نقل شده که جان کری در تماس تلفنی با اوباما از توافق ژنو به عنوان پیروزی یاد می کند و این در حالی است که آمریکا در عراق، سوریه و خاورمیانه کارت برنده ای در روابط خارجی ندارد و تنها برگ برنده مذاکرات هسته ای است و این خوشحالی و ذوق زدگی را در آنها مشاهده کرده ایم.

وی با اشاره به اینکه در طرف ایرانی نیز این فضا کمی تندتر وجود داشت اظهار داشت به مسوولین سیاست خارجی در ملاقات حضور گفتم که سیاست خارجی نباید به سیاست داخلی کاری داشته باشد. امروز هیچ کس کارشناس تر از مقام معظم رهبری نیست و تیم هسته ای نباید درباره تک تک موضوعات داخلی موضع گیری کند.

متکی گفت: اعتقاد ندارم که آمریکایی ها در موضوع هسته ای آخرین رفتارها را نشان دادند 1+5 سخت نیازمند است که در مقطع کنونی به یک تفاهم با ایران برسد شاید دبیرخانه شورای امنیت در ماه های پایانی دولت شرایط را جدی تر در مذاکرات قزاقستان و تفاهمات صورت گرفته سامان داده غربی ها تصمیم گرفته بودند در دولت قبلی موضوع هسته ای را به سامان نرسانند. تحولات بعد از انتخابات اجازه داد گام هایی را بردارد و مذاکرات ژنو با آب و تاب مطرح شد.

متکی گفت: تیم مذاکره کننده هسته ای توانمند است چون خط قرمزها را می شناسد وزیر خارجه مواضع را مستقیما از زبان رهبری در جلسات دو نفره و یک جمع محدود می شنود تیم مذاکره کننده باید به دو نکته توجه کند یکی اینکه تاکتیک های حساب شده از طرف مقابل بی پاسخ نماند در حقیقت ما در دیپلماسی حیا نداریم.

وی تاکید کرد: اگر اراده آنها بر حل مساله هسته ای است نباید در دستگاه دیپلماسی مواضع ناگفته اتخاذ کنیم. ایستادگی تیم مذاکره کننده می تواند نوید بخش توفیقات باشد.