رییس پژوهشکده سازه پاسخ می دهد:

جنس خاک چه تاثیری بر مقاومت سازه ها در برابر زلزله دارد؟

رییس پژوهشکده سازه پژوهشگاه بين المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله گفت: سازه های بلند اگر روی خاک های نرم باشند مساله زلزله برایشان حادتر خواهد بود و سازه های کوتاه روی خاک های سخت.

کد خبر: ۱۱۷۷۷۸۰

تاریخ: ۲۴ خرداد ۱۳۹۳ - ۱۴:۴۵

دکتر عبدالرضا سروقد مقدم در گفت و گو با خبرنگار گروه دانش خبرگزاری دانا (دانا خبر) در پاسخ به این پرسش که آیا مطابق ضوابط فنی، فرمولی برای طول سازه های بلند و مساحت زمینی که سازه در آن احداث می شود، وجود دارد؟ گفت: نه لزوما. چون دو بحث است. یکی اینکه اینها نسبتشان چه میزان باشد که به آنها سازه بلند بگوییم چون ممکن است یک سازه ارتفاعش بلند باشد اما مساحتش هم زیاد باشد و نسبت اینها را که نگاه کنیم این طوری نیست که خیلی لاغر به نظر بیاید، در واقع سازه نسبتا چاقی است. معمولا هم ربط می دهند به نسبت ارتفاع به گود طولش. نسبت بالاتر از 5 را به عنوان سازه بلند حساب می کنند. اما در بحث باد و زلزله بیشتر رفتار دینامیکی سازه را ملاک قرار می دهند. چون وقتی ساختمان نرم باشد ممکن است فرم های مختلفی تحت بارگذاری تغییر شکل دهد.

سروقد مقدم افزود: از لحاظ مساحت و ارتفاع یک سری ضوابط (نه محدودیت و ممنوعیت) داریم. معمولا اگر مساحت خیلی زیاد باشد، می گویند از نظر حرارتی در آن درز گذاشته شود چون بالاخره وقتی سازه ای خیلی طویل باشد، تغییرات درجه حرارت باعث می شود که در آن نیروهای زیادی ایجاد شود و اینها باید دیده شود. از دید زلزله هم باز به همین نحو. خیلی از این ساختمان های بلند فرمشان از یک برج درست شده، یک قسمت میانی که ارتفاع زیادتری دارد و یک قسمت پایه که می تواند بزرگتر و وسیع تر باشد البته با ارتفاع کمتر اما نسبت به ارتفاع برج مساحتش بزرگتر است. گاهی وقت ها چون آن قسمت برج که تعداد طبقاتش زیادتر است و نیروی زیادتری به فونداسیون وارد می کند و قسمت پایه که طبقات کمتری دارد و نیروی کمتری به فونداسیون وارد می کند، توصیه می کنیم که یک درز گذاشته شود تا قسمت برج از قسمت پایه جدا شود تا تغییرشکل های زمین هم با هم یکنواخت درآید. در واقع یک سری الزامات و به موازات آن یک سری تمهیدات وجود دارد ولی در مورد مساحت و ارتفاع ممنوعیت نداریم.

رییس پژوهشکده سازه پژوهشگاه بين المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله در مورد مقاومت سازه های بلند در برابر باد و زلزله، خاطرنشان کرد: وقتی یک ساختمان مثل یک تیر طره باشد خود به خود نرم می شود و به خاطر این نرم شدن، یک سری خصوصیاتش با یک ساختمان کوتاه که ساختمان سخت تری هست ، فرق می کند. بنابراین تاثیر زلزله بر روی این ساختمان ها متفاوت خواهد بود. سازه های بلند از یک تیپ زلزله ها بیشتر تاثیر می پذیرند و سازه های کوتاه از یک تیپ زلزله های دیگر.

عضوهيات علمی موسسه مقاوم سازی و بهسازی لرزه ای ایران، ادامه داد: از نظر خاک هم باز تفاوت وجود دارد. سازه های بلند اگر روی خاک های نرم باشند مساله زلزله برایشان حادتر خواهد بود و سازه های کوتاه روی خاک های سخت. بنابراین یک تفاوت های رفتاری دارند که کارهای علمی و طراحی کارشان پرداختن به اینها بر اساس آیین نامه هاست. پس همه این حالت ها هر ترکیبی داشته باشند، طراحی بر اساس آیین نامه متناسب با آن سازه صورت می گیرد که ایمنی همه سازه ها یک جور باشد.