بازی آمریکا با کارت داعش

چرا آمریکا از کمک گسترده برای نابودی داعش خودداری می کند؟

یک تحلیلگر مسایل خاورمیانه معتقد است کمک های مقطعی آمریکا به بازیگران منطقه ای در مقابل داعش، نشانه تلاش این کشور برای امتیازگیری ببشتر است.

کد خبر: ۱۱۸۱۹۳۷

تاریخ: ۰۳ شهريور ۱۳۹۳ - ۱۱:۳۸

گروه راهبرد خبرگزاری دانا (داناخبر) - مدتی است بحث حملات هوایی آمریکا به مواضع گروه بعثی - تروریستی موسوم به «دولت اسلامی» یا همان «داعش» جدی تر از هر زمانی مطرح شده است.

انتشار ویدیوی بریدن سر خبرنگار آمریکایی توسط شخصی که مدعی است از اعضای گروه تروریستی داعش است، فصل تازه ای را در برخورد غرب با تروریست ها گشوده است.

انتشار این ویدیو بازتاب های وسیعی در میان مقام های غربی داشته و مبارزه با گسترش داعش به دغدغه فوری بسیاری از کشورهای اروپایی و آمریکا تبدیل شده است. به همین دلیل ما شاهد موضع گیری های بسیاری از مقام های آمریکایی در باره خطرهای داعش و اقدام آمریکا ضد این گروه دهشت افکن هستیم.

«مارتین دمپسی» رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا، سی ام مرداد در نشستی خبری که با «چاک هیگل» وزیر دفاع آمریکا، داشت با اشاره به تهدید داعش اعلام کرد باید برای محدود کردن این گروه به دنبال مبارزه با ریشه های آن در سوریه باشیم.

«بن رودز» معاون مشاور امنیت ملی کاخ سفید، نیز روز جمعه سی و یکم مرداد ماه اعلام کرد اگر ما از هر کجا تهدیدی علیه آمریکا ببینیم آماده ایم ضد آن وارد عمل شویم. به نظر می رسد اشاره رودز به حضور تروریست های داعش در سوریه باشد که همانگونه که ژنرال دمپسی عنوان کرده، باید ریشه های این گروه در سوریه خشکانده شود.

داعش تا زمانی که به ظاهر خطری برای منافع غرب در پی نداشت واکنش خاصی را نیز از جانب کشورهای غربی بر نینگیخته بود. بر همین پایه بود که اقدامی نیز برای جلوگیری از پیشروی این گروه انجام نمی دادند. ولی حملات داعش به استان های کردنشین عراق و یورش به شهر عرسال لبنان و ترس از گسترش بی ثباتی در سرتاسر منطقه و به خطر افتادن منافع غرب باعث شد مبارزه با این گروه به بحثی جدی در محافل امنیتی غربی تبدیل شود.

اما در این میان آنچه اهمیت بالایی دارد، راهبرد کشورهای غربی و به ویژه آمریکا برای مبارزه با این گروه است.

به نظر می رسد راهبرد ایالات متحده برای مبارزه با این گروه بر حملات هوایی مستقل توسط جنگنده ها و پهپادهای این کشور و کمک های نظامی به برخی گروه های مورد تایید خود از جمله کردها یا گروه هایی همچون ارتش آزاد سوریه متکی است تا تقویت دولت مرکزی کشوهایی همچون عراق، لبنان و حتی سوریه.

آمریکا تلاش دارد از شرایط کنونی منطقه و بحرانی که داعش ایجاد کرده است به بهترین شکل ممکن در جهت اهداف منطقه ای خود بهره ببرد. بدین گونه که با کوتاهی کردن در دفع قطعی خطر داعش و کمک های مقطعی به بعضی مناطق و گروه های خاص مورد حمله این گروه دهشت افکن در عراق، تلاش دارد هم از دولت مرکزی این کشور امتیازهای بسیاری کسب کند، هم از بازیگران منطقه ای همچون ایران و هم از گروه های سیاسی همانند کردها.

کمک های نظامی مستقیم به دولت خودمختار اقلیم کردستان نشان از راهبرد آمریکا برای بهره وری از وضعیت عراق در جهت اهداف منطقه ای خود دارد.

آمریکا از سویی تلاش دارد یکپارچگی عراق در شرایط کنونی حفظ شود و بر همین پایه «جان کری» وزیر امور خارجه آمریکا، به صراحت با تلاش «مسعود بارزانی» رییس اقلیم خودمختار، برای برگزاری همه پرسی اعلام استقلال اقلیم کردستان مخالفت کرد.

از سوی دیگر تلاش این کشور بر این است که دولت مرکزی شیعی عراق نتواند قدرت پیشین خود را بازیابد و گروه های دیگر از جمله کردها و سنی ها سهم بیشتری (به نسبت سهم کنونی آن ها) از قدرت را در دست داشته باشند.

به نظر می رسد آمریکا از این امر 2 هدف را دنبال می کند؛ تضعیف قدرت شیعیان در ساختار سیاسی عراق و از این راه تضعیف نفوذ ایران در این کشور و ایجاد نوعی موازنه بین گروه های گوناگون داخلی و صاحبان نفوذ منطقه ای (ایران، عربستان و ترکیه) و تقویت حضور خود در عراق از راه برقراری توازن بین نیروهای داخلی و حفظ نقش میانجیگر برای خود در این کشور.

در سوریه نیز هدف آمریکا تضعیف دولت بشار اسد همزمان با تضعیف قدرت داعش در این کشور است. برای همین منظور آمریکا تلاش دارد به تقویت نیروهای مورد تایید خود از جمله ارتش آزاد سوریه بپردازد.

تضعیف بشار اسد و کاستن از قدرت منطقه ای ایران از جمله اهداف آمریکا در سوریه است.

در یک جمع بندی می توان گفت که هر چند گسترش گروه های تروریستی تهدیدهایی علیه منافع آمریکا و هم پیمانانش ایجاد کرده است، اما این کشور تلاش دارد از این تهدید به عنوان فرصتی برای خود استفاده کند.

اما آنچه در این میان نباید نادیده گرفته شود این است که گسترش گروه های تروریستی همچون داعش به سود هیچ کشوری نخواهد بود و تنها راهکار مبارزه با آن نه پشتیبانی از برخی گروه های سیاسی یا اقدام مستقیم علیه این گروه ها، بلکه بهترین راهکار همان دفاع از دولت مرکزی عراق، لبنان و حتی سوریه و تقویت ارتش ملی این کشورها است.

یک دولت مرکزی قوی تنها ابزاری است که توان رویارویی با تروریست های داعش را خواهد داشت.

یکی از مهم ترین مزایای تقویت دولت مرکزی افزون بر حفظ یکپارچگی کشور عراق و سوریه، دوری از مشکلات بعدی است که پس از مبارزه با تروریست ها و سرکوب آن ها برای کشور رخ خواهد داد. تجربه منفی مبارزه مستقیم با تروریست ها را ما در افغانستان و حتی عراق و لیبی شاهدیم.

آمریکا با هدف مبارزه با تروریسم به افغانستان و عراق حمله کرد و «سرهنگ قذافی» دیکتاتور پیشین لیبی، را با نام دفاع از حقوق انسانی با هماهنگی نیروهای ناتو سرنگون کرد ولی نتیجه این حملات چیزی جز بی ثباتی مزمن در این کشورها و تقویت گروه های تروریستی نبوده است.

چنین تجربیاتی باید درسی باشد برای آمریکایی ها مبنی بر این که تنها راه مبارزه با تروریسم، تقویت دولت مرکزی کشوری است که تروریست ها در آن فعالیت می کنند.

در مورد سوریه هم آمریکا به خوبی می داند که در شرایط کنونی جایگزین مناسبی برای بشار اسد و نظام کنونی این کشور وجود ندارد. به همین دلیل هم در شرایط کنونی آمریکایی ها خواهان از هم پاشیدن ساختار سیاسی و ارتش سوریه نیستند ولی همزمان به دنبال تقویت گروه های به اصطلاح میانه روتر و آموزش آن ها برای دوره پس از اسد هستند؛ اشتباهی که می تواند دامن گیر خود آن ها شود.

منبع: ایرنا