ریشه های داعش کجاست؟

هیچ گروهی بدون حمایت منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای نمی‌تواند در عرض دو سال به تهدیدی بالفعل برای امنیت و ثبات منطقه تبدیل شود که این امر لزوم بررسی دقیق تر ریشه های داعش را نشان می دهد

کد خبر: ۱۱۸۲۰۸۱

تاریخ: ۰۵ شهريور ۱۳۹۳ - ۱۱:۲۵

گروه راهبرد خبرگزاری دانا (داناخبر) - رضا دهقانی: دولت آمریکا سرانجام تصمیم به دخالت نظامی در شمال عراق گرفت، دخالتی که بسیار دیر شده بود و تروریست‌های داعش در نزدیکی چاه های نفت اربیل قرار داشتند. حال از امکان حمله هوایی آمریکا به مواضع داعش در سوریه سخن گفته می‌شود.

این موضوع دیگر به ما اجازه نمی‌دهد به طور سطحی و بی توجه از کنار  این ماجرا عبور کنیم. دولت واشنگتن دوباره هوای دخالت نظامی در خاورمیانه را کرده است، درست به مانند سال 2001 و حمله به افغانستان و 2003 حمله نظامی به عراق. با این تفاوت که این بار دولت دموکرات در کاخ سفید حضور دارد.

همراه با دخالت ارتش آمریکا در شمال عراق که در نوشتاری به واکاوی این اقدام آمریکا پرداخته شد، حال سناریوی آمریکا با قتل مشکوک «جیمز فولی» خبرنگار آمریکایی در سوریه توسط تروریست‌های داعش، ابعاد وسیع‌تری به خود گرفته است و بهانه‌ای برای مانور آمریکا جهت دخالت مشابه نظامی در سوریه شده است.

مقامات آمریکایی اعلام کردند که آمریکا در حال تدارک گزینه نظامی شامل پروازهای شناسایی برای هدف قرار دادن داعش در سوریه است.

ژنرال«دمپسی» فرمانده ستاد مشترک ارتش آمریکا هفته گذشته گفته بود؛ در حال حاضر لزوم حمله به داعش در هر دو کشور سوریه و عراق وجود دارد.

اگر از این موضوع بگذریم که آمریکا با چه حقی می‌خواهد در خاک یک کشور دیگر عملیات نظامی آن هم بدون اجازه از دولت رسمی آن انجام دهد، به موضوع دیگری می‌خواهیم اشاره کنیم.

در این نوشتار می‌خواهیم به این موضوع بپردازیم که اولا، آمریکا و هم پیمانان منطقه‌ای آن خود عامل تغذیه و رشد غیرطبیعی داعش در سوریه شدند و ثانیا چرا در سوریه چنین اقدامی را پیش گرفتند.

از ابتدای شروع بحران سوریه در سال 2011 در حالی که تا 6 ماه اول اعتراضات، بیشتر مایل به تظاهرات و اعتراضات خیابانی بود، کشورهایی چون عربستان، قطر و ترکیه، به نیابت از آمریکا و غرب، سریعا اعتراضاتی که با اصلاحات عمده بشار اسد رو به خاموشی می‌رفت را وارد فاز نظامی کرده و ابتدا با ایجاد گروهک موسوم به «ارتش آزاد سوریه» سعی داشتند، دولت دمشق را از پا درآرند؛ هنگامی که ارتش آزاد نتوانست خواسته‌ها را برآورده کند، ورود افسارگسیخته تندروهای سلفی به سوریه از کشورهای مختلف و ایجاد دهها گروهک تروریستی کوچک و بزرگ با حمایت عربستان و قطر در دستور کار قرار گرفت. تجهیز مالی و نظامی گروهک جبهة النصرة، اولین گزینه در این مورد بود.

در این برهه، گروهک داعش به صورت کاملا محدود و جزء همان ده ها گروهکی بود که عمدتا به همراه جبهة النصرة در حال جنگ با ارتش سوریه بودند.

هنگامی که جبهة النصرة در لیبی – عمده نیروهای جبهة النصرة سلفی‌هایی هستند که از لیبی به سوریه آمده‌اند- به عنوان عامل کشته شدن کنسول آمریکا در بنغازی شناخته و سه ماه پس از آن «ژنرال پترائوس» رئیس سازمان سیا برکنار شد. عمر جبهة‌النصرة در سوریه نیز به پایان رسید و گزینه دیگری به نام «دولت اسلامی عراق و شام» جایگزین جبهة النصرة شد.

در ادامه باید به حمایت‌های غیر مستقیمی که ایالات متحده بارها به داعش در سوریه کرده است اشاره شود.

مقامات واشنگتن بارها به طور واضح اعلام کرده‌اند که آمریکا کمک‌های مالی و تسلیحاتی در اختیار مخالفان بشار اسد قرار می‌دهند. در آخرین نمونه، در تاریخ 6 تیر 1393 دولت باراک اوباما از کنگره خواستار کمک 500 ملیون دلاری به مخالفانی که آن‌ها را معتدل می‌خواند شد.

در آن زمان رابرت فیسک، تحلیلگر روزنامه ایندیپندنت طی مقاله‌ای درباره تصمیم کمک دولت آمریکا به مخالفان به اصطلاح معتدل سوریه نوشت: «اوباما مخالفان معتدل را نمی‌شناسد که بخواهد آن‌ها را مسلح کند و آموزش دهد همینطور هیچ موقع نخواهد توانست آن‌ها را بشناسد، چرا که منظور اوباما، سی آی ای (CIA)، انگلیس و دولت‌های عربی خلیج‌ [فارس] از مخالفان معتدل همان ارتش آزاد است که این ارتش هم در حال حاضر فاسد شده است.»

وی افزود: «برخی از افراد ارتش آزاد به «جبهة النصرة» یا «داعش» پیوسته‌اند و برخی دیگر دوباره به ارتش دولت سوریه بازگشته و مجددا از دولت حمایت می‌کنند.»

رابرت فیسک با اشاره به شاکله فعلی گروهک ارتش آزاد نوشت: «سربازان ارتش آزاد سلاح‌های اعطایی از طرف غرب را به گروهی که پول بیشتری بدهد می‌فروشند.»

هنگامی که سلاح‌های آمریکایی جهت تقدیم به ارتش آزاد از مرزهای ترکیه و اردن وارد سوریه می‌شد، همان سلاح‌ها مدتی بعد در دستان گروههای تروریستی چون داعش دیده می‌شد.

میزان فساد در ارتش آزاد به قدری بالاست که در تاریخ جمعه 6 تیر 93 «احمد طعمه» نخست‌وزیر خودخوانده ائتلاف مخالفان سوریه، شورای فرماندهی ارتش آزاد را به علت فساد منحل کرد، هر چند تصمیم وی با مخالفت «احمدالجربا» رئیس ائتلاف مخالفان مواجه شد. ائتلافی که از سوی غرب و آمریکا حمایت می‌شود.

مسلما موضوع وجود فساد و فروش یا در اختیار قرار دادن سلاح های اهدایی غرب به داعش و ترویست‌های سلفی مسأله ای نبوده که مقامات آمریکایی از آن بی اطلاع بوده باشند، اما کماکان ارسال سلاح‌ به سوریه ادامه دارد.

در مورد شواهد دیگر تجهیز و توسعه تروریست‌های داعش توسط آمریکا شواهد بسیاری وجود دارد که در این‌جا می‌توان به مطالعه آن پرداخت.

در همین حد کافی است که بدانیم، هیچ گروهی بدون حمایت منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای نمی‌تواند در عرض دو سال به تهدیدی بالفعل برای امنیت و ثبات منطقه تبدیل شود، رشد غیر طبیعی تروریست‌های داعش در حالی که در ابتدای شروع بحران در سوریه، نقش بسیار کم رنگی داشتند، نشان از سیل حمایت‌های طرف‌های خارجی دارد.

در انتها به واقعیت دیگری باید اشاره کرد که ابوبکر البغدادی در سال 2005 الی 2009 در بازداشتگاه «بوکا» در نزدیکی ام القصر عراق، نگه‌داری می‌شد اما بالافاصله پس از خروج آمریکا از عراق، وی نیز از زندان آزاد شد. اتفاقی که هنور برای بسیاری جای سؤال دارد. بغدادی شخصی بود که آمریکا برای دستگیری وی 10 ملیون دلار جایزه تعیین کرده بود، اما به یک باره از زندان آزاد می‌شود تا پس از 4 سال دوباره بهانه‌ای برای دخالت نظامی آمریکا در عراق و فراتر از آن در سوریه باشد.

«درک هاروی» مشاور اطلاعاتی ویژه ژنرال پترائوس در این باره می‌گوید. ناکارآمدی تدابیر اجرائی و نبود اطلاعات کافی درباره عناصر «جهادی»  باعث شد که در ماه دسامبر همان سال، متوجه شویم که ابوبکر البغدادی بدون هیچ قید و شرطی آزاد شده است.

این سرهنگ بازنشسته آمریکایی ادعا می‌کند نبود اطلاعات کافی عامل آزادی ابوبکر البغدادی شده است.