هدف ترکیه از عملیات نظامی علیه داعش چیست؟

یک تحلیلگر مسایل خاورمیانه، یک خواست استراتژیک ترکیه از انجام عملیات نظامی علیه داعش را کنترل فعالیت های کردها در منطقه ارزیابی کرد.

کد خبر: ۱۱۸۴۳۲۸

تاریخ: ۱۴ مهر ۱۳۹۳ - ۱۰:۰۵

گروه راهبرد خبرگزاری دانا (داناخبر) - سیامک کاکایی*: «کوبانی» شهر کردنشین سوریه که در نزدیکی مرز ترکیه قرار دارد، در شرایط پیچیده و بغرنجی است. بیش از سه هفته از محاصره این شهر توسط نیروهای داعش می گذرد و کوبانی و مناطق اطراف این شهر، در شرایط فاجعه انسانی قرار گرفته اند و 140هزار نفر از ساکنان این مناطق به ترکیه گریخته اند و همین هفته گذشته بود که سازمان ملل نسبت به شرایط زندگی و به خطرافتادن جان جمعیت حدود 400هزار نفری کوبانی هشدار داد.

در این میان با اینکه تحولات مربوط به  کوبانی و تحرکات  داعش در مناطق اطراف آن در عرصه رسانه های بین المللی جنبه بین المللی به خود گرفته است و حتی نیروهای موسوم به ائتلاف ضد داعش علیه مواضع این گروه حملاتی هوایی را انجام داده اند، اما بیش از همه نگاه ها به ترکیه معطوف شده است. از آن جهت که چرا ترکیه نسبت به شرایط بحرانی  کوبانی تا حدود زیادی بی اعتنا بوده است؟!

هرچند احمد داووداوغلو، نخست وزیر ترکیه دیرهنگام اعلام کرد ترکیه مانع از سقوط شهر  کوبانی توسط  داعش خواهد شد اما نسبت به اقدام گسترده و جدی ترکیه در تقابل با  داعش تردید وجود دارد.

اکنون 2 مساله در نگاه ترکیه به شرایط  کوبانی و ادامه عملیات  داعش در سوریه وجود دارد:

اول؛ مصوبه پارلمان ترکیه مبنی بر اجازه دادن به ارتش ترکیه برای عملیات برون مرزی ازجمله در خاک سوریه، این سوال را به وجود آورده که آیا ترکیه به عملیات نظامی در خاک سوریه با عنوان تقابل با  داعش اقدام می کند؟

اما در نگاه دیگر اعتماد کافی نسبت به اهداف عملی ترکیه در تقابل با  داعش از سوی همسایگان این کشور به خصوص سوریه و عراق وجود ندارد.

بغداد و دمشق مجوز پارلمان به ارتش ترکیه را در چارچوب خواست دولت در اتخاذ رویکرد تهاجمی- نظامی علیه همسایگان می دانند؛ مساله ای که می تواند واکنش های جدی ای در پی داشته باشد.

دوم؛ این دیدگاه تا حد زیادی در تحلیل های مربوط به شرایط حاکم بر  کوبانی و نگاه ترکیه به آن غالب است که هدف میان مدت ترکیه از اتخاذ مواضع ضد داعشی در سوریه، ترسیم سیاستی است که از طریق آن آنکارا بتواند از فرصت پیش آمده برای به کنترل درآوردن فعالیت کردهای سوریه برای ایجاد مناطق خودمختار استفاده کند. به ویژه آنکه تحرکات پ ک ک و حزب اتحاد کرد دموکراتیک سوریه (PYD) در روند تحولات و روابط کردهای سوریه پررنگ شده است.

در همین حال اعلام مواضع  پ ک ک در ارتباط با  کوبانی و هشدار به ترکیه درباره بی اعتنایی در قبال شرایط پیش آمده در کوبانی، نگرانی های ترکیه را نسبت به آینده مساله کردها در سوریه افزایش داده است.

به همین دلیل است که این دیدگاه مطرح است که یک خواست استراتژیک ترکیه، کنترل فعالیت های کردها در منطقه است.

با آنکه بسیاری از کشورها از جمله قدرت های غربی، از سیاست ترکیه در قبال فعالیت های داعش به تندی انتقاد کرده و ترکیه را متهم به حمایت از داعش کرده اند اما در مقابل اقدام ترکیه در صدور مجوز عملیات نظامی در سوریه و عراق هم نمی تواند شرایط را آنگونه که دلخواه ترکیه است تغییر دهد. زیرا پیش از آنکه نگاه ها به رویکرد مقابله ترکیه با داعش معطوف شود، نگرانی ها در ارتباط با نقض حاکمیت ملی سوریه و عراق مطرح است و شاید به همین دلیل است که در تقابل ترکیه با داعش تردید وجود دارد و اساسا رویکرد ترکیه را در چارچوب سیاست تهاجمی مبتنی بر ملاحظات سیاسی- امنیتی این کشور ارزیابی می کنند.

در این میان اگر هم ترکیه به اقدام نظامی محدود برای جلوگیری از سقوط کوبانی مبادرت ورزد، همچنان نسبت به نیت ترکیه در انجام عملیات برون مرزی تردید وجود دارد.

*کارشناس مسایل ترکیه و کُردها
منبع: شرق