چرا کوبانی، منحصر به فرد است؟

به اعتقاد یکی از کارشناسان مسایل خاورمیانه، کوبانی متفاوت ترین نقطه ای است که تاکنون مورد تهاجم داعش قرار گرفته است.

کد خبر: ۱۱۸۴۵۰۶

تاریخ: ۱۷ مهر ۱۳۹۳ - ۱۰:۳۶

گروه راهبرد خبرگزاری دانا (داناخبر) - اردشیر پشنگ*: طی روزهای اخیر اخبار مربوط به محاصره و حمله داعش به کوبانی، شهری کردنشین در شمال سوریه و در مجاورت مرز مشترک با ترکیه، تبدیل به خبر اول شبکه های اجتماعی و رسانه های منطقه ای و بین المللی شده است.

به راستی اینک کوبانی قلب تپنده جهان و آوردگاه میان سیاهی و روشنی شده است. گروه رادیکال و تروریستی داعش طی ماه های اخیر در پهنه جغرافیایی دوکشور عراق و سوریه شهرهای مختلفی را به تصرف خود درآورده و همچنان در تلاش برای گسترش توام با خشونت عریان قلمرو خلافت خودخوانده اش است و منطقا کوبانی نه نخستین شهری است که آنان به دنبال تصرفش بوده اند و نه آخرین آنها!

اما کوبانی را باید متفاوت ترین شهری دانست که تاکنون داعشیان با آن مواجه شده اند؛ متفاوت از این منظر که برخلاف عمده شهرهای دیگر کوبانی در واقع به تنهایی گرفتار شده است و عملا به جز مردم مسلح شده خود با تجهیزات سبک اعم از زن، مرد، پیر و جوان، هیچ دولت و سازمان مهم سیاسی و نظامی را به عنوان پشتیبان در پشت سر خود نمی بیند.

شاید مورد آمرلی (شهر ترکمن های شیعی در عراق) از نظر مقاومت شبیه به کوبانی باشد اما در آنجا دولت عراق، پیشمرگان کرد، حملات و حمایت های متحدان منطقه ای و فرامنطقه ای در شکستن محاصره به کمک مردم شجاع آمرلی آمد؛ امری که تا به امروز در مورد کوبانی رخ نداده است و تنها چند حمله پراکنده و کم تاثیر هوایی از سوی ائتلاف ضدداعش رخ داده است.

نکته بارز دیگر میزان مقاومت وصف ناپذیر و جانانه ساکنان کوبانی است. فقط کافی است نحوه سقوط شهرهای موصل، تکریت، تل عفر و شنگال را یک بار دیگر مرور کرد تا این تمایز بیشتر نمایان شود.

نکته سوم حضور پررنگ زنان در صفوف مبارزه و مقاومت است؛ امری که شاید کمتر نظیری در چنین سطح و اثربخشی در تاریخ و دیگر نقاط جهان بتوان برایش یافت.

اما چهارمین نکته عدم پوشش مناسب و قابل توجه رخدادهای کوبانی از سوی رسانه های بین المللی و عدم حساسیت کافی افکار عمومی و جامعه جهانی در قبال سرنوشت این مردم مظلوم و گویی فراموش شده است.

کوبانی در دو مرحله تحت محاصره داعش قرار گرفته است؛ مرحله نخست که ماه ها به درازا کشید و شدت آن پس از آغاز حمله به موصل و دیگر نقاط عراق کمتر شد و مرحله دوم در سه هفته اخیر رخ داده که البته بسیار شدیدتر از قبل بوده است اما در تمامی این ماه ها شاهد کمترین پوشش رسانه ای و واکنش دیپلماتیک دولت ها و سازمان های بین المللی در قبال این وضعیت بوده ایم!

در این بین سوال دیگری مطرح می شود و آن اینکه مسوولیت فردی، جمعی و بین المللی افراد، گروه ها، دولت ها و سازمان های بین المللی در زمانی که به طور آشکارا شاهد نقض فاحش حقوق بشر هستند و خطر وقوع نوعی نسل کشی توسط مهاجمان مسلح داعش علیه مردم کوبانی هست، چیست؟

منشور سازمان ملل متحد به طور صریح و روشن در این خصوص برای همه اعضای عضو و به خصوص پنج عضو دایم شورای امنیت تکلیف را روشن کرده است و آن حفظ صلح و امنیت بین المللی و حتی انجام اقدامات پیش دستانه برای پیشگیری از وقوع جنایت علیه بشریت است اما عملکرد سلیقه ای و منافع محورانه همه پنج قدرت دارای حق وتو و نحوه واکنش آنان در قبال تحولات ماه های اخیر در سوریه و عراق به گونه ای است که نمی توان امید چندانی به انجام واکنش موثر از سوی آنان داشت.

سایر اعضای عادی سازمان ملل متحد و از جمله دولت های قدرتمند منطقه ای هم نوعی سکوت مرگبار در قبال این تحولات اتخاذ کرده اند، ترکیه که عملا با محاصره شدید مرز مشترکش با کوبانی مانع از رسیدن هر کمکی اعم از ملحق شدن هواداران مقاومت در کوبانی تا کمک های انسان دوستانه از جمله آب و مواد غذایی و حتی انتقال مجروحان شده است و به تعبیری گویی با این اقدام خود، چنگ بر گلوی کوبانی زخمی ازتیغ داعش انداخته تا نفس هایش هرچه زودتر به شماره افتد؛ حتی داوداوغلو که پیش از این گفته بود ترکیه اجازه نمی دهد کوبانی سقوط کند، در جدیدترین اظهارنظرش از ادعای پیشین عقب نشینی کرده و گفته است: تنها کوبانی نیازمند کمک نیست!

جدای از ترکیه عملکرد دولت سوریه نیز در قبال محاصره کوبانی قابل نقد و تامل است؛ به نظر می رسد دمشق که در چند جبهه درگیر جنگ با داعش و دیگر مخالفان است باید حتی جدای از مساله کمک به کردها به عنوان بخشی از شهروندان کشورش، از منظر استراتژیک مانع از رسیدن داعش به مرز مهم کوبانی با ترکیه شود، چراکه این امر در آینده می تواند معادلات قدرت در جنگ کلی با این گروه تروریستی را با مخاطرات بیشتری مواجه سازد؛ اما تاکنون هیچ اقدام موثری در این زمینه از جمله انجام حملات هوایی توسط جنگنده های دمشق رخ نداده است.

شاید این روزها تنها نگران های واقعی ساکنان کوبانی، مردم عادی در اقصی نقاط جهان به خصوص در ترکیه، ایران، عراق و... باشند؛ کسانی که تنها ابزارهای ابراز حمایت و واردآوردن فشارشان بر دولت ها به شبکه های اجتماعی و یا برگزاری تجمعات اعتراضی خیابانی و به تازگی برپایی کمپین اعتصاب غذا در حمایت از کوبانی محدود می شود؛ مردمی که همدلی و حمایتشان را از این طریق اعلام می دارند، اما باوجود همه این همدلی های مردمی نیز باید گفت به راستی کوبانی همچنان تنهاست؛ کوبانی ای که بخشی از جغرافیای نوروز و آریایی است و ساکنانش دارای پیوندهای ناگسستنی تاریخی، فرهنگی، نژادی و زبانی با دیگر مردم ایرانی هستند!

*کارشناس مسایل خاورمیانه
منبع: شرق