در هم تنیده شدن اعتدال گرایی و افراط گرایی در خاورمیانه

به نظر می رسد آمریکا ممکن است برخی مسلمانان منطقه را به سمتی جلب کند که نتیجه آن نوعی ابهام و پیچیدگی مرز بین افراط‌گرایی و اعتدال اسلامی باشد.

کد خبر: ۱۱۸۴۶۷۹

تاریخ: ۲۲ مهر ۱۳۹۳ - ۱۱:۵۰

گروه راهبرد خبرگزاری دانا (داناخبر) - وقتی تصمیم آمریکا منجر به گسترش جنگ با داعش در سوریه شد، به‌نظر استراتژی خاصی را دنبال می‌کرد: «افزایش حداکثری حمایت اهل‌ تسنن در منزوی‌کردن و شکست نهایی افراط‌گرایان.»

آمریکا با حکومت «بشار اسد»، رییس‌جمهوری سوریه اتحادی نخواهد داشت بلکه بر عکس، با تحریک شورشیان میانه‌رو قصد دارد تا 2 هدف سرکوبی داعش و نیز مقابله با ارتش بشار اسد را مدنظر قرار دهد.

2 هفته آغازین حمله هوایی آمریکا بسیار حالت مغشوشی داشت. اگرچه داعش در برخی مناطق به عقب رانده شد، اما در جاهایی نیز پیشروی داشته‌اند. خبر ورود آنها به خاک عراق وحشت زیادی را در میان مردم ایجاد کرد و در هفته‌ای که گذشت، نزدیک بود بر قلمرو کردهای سوریه در منطقه عین‌العرب (کوبانی) در مرز ترکیه نیز تسلط یابند.

بیشتر نگرانی آمریکا کسب رضایتمندی مردم سوریه است. برخی انتقاد می‌کنند که آمریکا به جای هدف قرار دادن اسد، در حال مقابله با دشمنان رییس‌جمهوری سوریه است و بعضی هم به این انتقاد دارند که آمریکا شهروندان سوری را به جای داعش هدف قرار داده و البته نقد مهم‌تر اینکه هدف اصلی آمریکا جنگ با اسلام است.

یک‌دلیل دیگر ناراحتی سوریه، نه‌تنها حملات هوایی به داعش بلکه این موضوع است که آمریکا «جبهه النصره»، یکی از قوی‌ترین گروه‌های مبارز علیه حکومت سوریه را هدف حملات خود قرار داده است.

ادعای آمریکا حمله به گروه خراسان وابسته به القاعده و «جبهه النصره» بوده که منتقدان این ادعا را قبول ندارند. بر عکس، داعش در آغاز عملیات در برابر شورشیان و کردها قصد داشت منطقه را برای حاکمیت خود اختصاص دهد. حالا خطر اینجاست که جدای از وحدت درونی مجاهدان داعش، چه‌بسا «جبهه النصره» بخواهد با داعش متحد شود تا هر دو گروه هدف آمریکا قرار گیرند. احتمال می‌رود این دو گروه، گروه‌های دیگری را نیز درون خود جذب کنند.

در روز 24 سپتامبر، گروه جهادی الجزایری «جندالخلیفه»، با داعش بیعت کرده و در آغاز اعلام وفاداری خود به داعش، یک گردشگر فرانسوی 55 ساله را به گروگان گرفت و سر برید.

خط فکری گروه‌های شورشی، انتقاد به آمریکا به دلیل عدم‌ همکاری با آنها در عملیات است. تاکنون مواضع داعش در منطقه شرقی حلب مورد حمله قرار نگرفته است. آمریکا در نظر دارد نسبت به آموزش نظامی برای حداقل پنج‌هزار شورشی سوری در آینده نزدیک اقدام کند، اما این حرف‌ها در گذشته نیز از طرف آمریکا زده می‌شد.

از طرفی، حملات آمریکا تاکنون اهداف غیرنظامی و شهروندان سوری را هدف قرار داده که خشم ملت سوریه را افزایش داده است.

در حال حاضر، بیشتر مردم سوریه تصورشان این است که هدف حملات هوایی آمریکا و غرب مواضع داعش نبوده، بلکه هدف این حملات شهروندان سوری است.

آمریکا بر این باور است که معدود مسلمانان سنی‌مذهب سوری، داعش را به عنوان هم‌پیمانانی شایسته می‌دانند و از جانب دیگر، انشعاب فرق دینی در سوریه بسیار کمتر از عراق است.

بنابراین سخت نیست که سنی‌ها را برای همکاری با دیگر فرق دینی جلب خود کرد. در عراق، برعکس سوریه، مداخله نظامی برای کمک به دولت و توقف عملیات داعش در کشتار «یزیدی‌ها»، بدین معنی است که آمریکا از طرف سنی‌ها به‌عنوان قدرت هوایی حامی تشیع و اقلیت‌ها عمل می‌کند.

با وجود فرصت «حیدرالعبادی»، نخست‌وزیر جدید عراق، پیش‌بینی می‌شود که جداکردن سنی‌ها از گروه‌های جهادی خیلی هم کار راحتی نباشد چراکه در حال حاضر سنی‌های عراق این گروه‌ها را حامیان خود در برابر شیعیان می‌دانند.

اینک بسیاری از گروه‌های شورشی بدشان هم نمی‌آید که گروه «جبهه النصره» را هدف حملات ببینند و بسیاری از شهروندان، افراط‌گرایی داعش را قبول ندارند.

برخی تحلیل‌ها نشان می‌دهد که براساس طرحی، چه بسا برخی مسلمانان منطقه را به سمتی جلب کنند که نتیجه آن نوعی ابهام و پیچیدگی مرز بین افراط‌گرایی و اعتدال اسلامی باشد.

آمریکا و متحدانش با موفقیت و بدون هیچ واهمه‌ای در چنین برنامه‌ای، اقدام به آموزش نظامی و تجهیز جنگجویان مسلمان معتدل خواهند کرد که به‌زودی آنها هم به جهادگران افراطی بپیوندند.

هرچند در این میان حداقل یک نگرانی برای آمریکا وجود دارد و آن طرح متقاعدکردن اکثر مردم سوریه است که بدانند دیگر توپ در زمین آنهاست؛ چه‌بسا، بزرگ‌ترین پیروز کارزار، گروه داعشی باشد که در برنامه تصور آن نمی‌رفت.

منبع: شرق