زمانی برای رهایی از وابستگی به نفت

تغییرات اخیر قیمت نفت و آینده مبهم این بازار، می تواند به عنوان فرصتی برای خروج از اقتصاد نفتی دیده شود.

کد خبر: ۱۱۸۶۸۹۳

تاریخ: ۱۳ آذر ۱۳۹۳ - ۱۱:۵۷

گروه راهبرد خبرگزاری دانا (داناخبر) - بعد از چند ماه انتظار برای نشست اوپک، هفته گذشته در چنین روزی اعضای این سازمان در اجلاس صد وشصت و ششم دور هم جمع شدند تا برای تولید اعضای سازمان سقفی را تعیین کنند که منافع اعضا را مطابق با رسالت اوپک حفظ کند اما نتیجه این نشست نسبتا سخت و طولانی بسیار ساده بود: «سقف تولید اوپک ثابت ماند».

به این ترتیب 12 عضو اوپک بار دیگر بر سر تولید روزانه 30 میلیون بشکه توافق کردند؛ توافقی که به نظر می‌رسد جز منافع عربستان سعودی و کشورهای متحد با آن را در بر نداشت زیرا قیمت نفت که از اواسط ماه ژوئن روندی نزولی در پیش گرفته بود با این تصمیم اوپک 6 دلار دیگر کاهش یافت و به قیمت 72 دلار برای هر بشکه رسید.

به این ترتیب اعضای اوپک که همگی تولیدکنندگان جهانی نفت هستند و اغلب بودجه‌های وابسته به درآمدهای نفتی دارند با سقوط بیش از 40 دلاری قیمت نفت طی 5 ماه با تشدید بحرانی به اسم کسری بودجه رو به رو شدند.

قطعا اگر قرار بود منافع کوتاه مدت اعضا در توافق اخیر اوپک حفظ شود باید اوپک بر سر کاهش حجم تولید به توافق می‌رسید تا قیمت نفت با کاهش عرضه در بازار بالا‌تر رود و کسری بودجه سال‌ جاری کشورهای عضو کمتر شود اما آنچه رقم خورد این بود که با کارشکنی‌های عربستان نتیجه اجلاس 166 اوپک حافظ منافع اعضا نباشد.

البته کارشکنی‌های عربستان به عنوان بزرگترین تولید‌کننده نفت عضو اوپک تنها مربوط به روز نشست نبود. عربستان از ماه ژوئن که قیمت نفت شروع به کاهش کرد با اتخاذ تصمیمات غیر منتظره خود رهبر کاهش بیشتر قیمت نفت شده بود.

این کشور برای آنکه سهم خود را در بازار بیشتر کند، قیمت نفت را 2 بار برای مشتریانش کاهش داد؛ یک بار برای مشتریان آسیایی و اروپایی و بار دیگر برای مشتریان آمریکایی.

به دنبال حراج کردن نفت توسط ریاض، ایران وچند کشور تولیدکننده دیگر عضو اوپک نیز قیمت نفت خود را کاهش دادند تا سهم خود از بازار جهانی نفت را از دست ندهند.

به این ترتیب عربستان به تداوم کاهش قیمت نفت طی این 5 ماه دامن زد و در روز اجلاس نیز با به‌ توافق نرسیدن بر سر کاهش حجم تولید، ضربه آخر را به قیمت نفت زد.

البته تعدادی از کشورهای عضو نظیر ایران که تمایل داشتند اعضا بر سر کاهش تولید نفت به اجماع برسند بعد از اتمام نشست اظهار کردند که هر چند از توافق اخیر راضی نیستند اما ناراحت هم نیستند.

با وجود این نوع نگرش اعضا، تحلیلگران بازارجهانی نفت پیش‌بینی کردند که اعضای اوپک قصد دارند با اتخاذ این خط مشی، خرد شدن صنعت تولید نفت شیل آمریکا را تضمین کنند و با راه‌اندازی جنگ قیمتی، تولید نفت آمریکا از منابع نفتی غیر متعارف (شیل اویل) را کاهش دهند و از این طریق گرچه در کوتاه مدت اعضای سازمان اوپک ضرر خواهند کرد اما در بلند مدت این موضوع به نفع اعضا خواهد بود، چراکه تولید نفت برای چاه‌های نفت آمریکا در قیمت‌های پایین صرفه اقتصادی نخواهد داشت و به مرور این چاه‌ها از مدار تولید خارج خواهند شد.

اما در این زمینه یک علامت سوال بزرگ وجود دارد که آیا کاهش قیمت نفت به توقف تولید شیل نفت می‌انجامد یا خیر؟ در این ارتباط سازمان بین‌المللی انرژی اعلام کرده است که تولیدکنندگان شیل نفت حتی با نفت 42 دلاری هم سود می‌برند. بنابراین با لحاظ این موضوع در حالی که اعضای اوپک میلیاردها دلار زیان می‌بینند، به هدف اعلام شده هم دست نمی یابند.

به هر حال بعد از چندین ساعت رایزنی عربستان با تکیه بر این که اگر قرار است کاهش حجم تولید نفت و افزایش قیمت آن در بازار جهانی رقم بخورد کشورهای غیر عضو اوپک نیز باید در حجم تولید خود تجدید نظر کنند توانست اجلاس صد و شصت و ششم را  به پایان برساند.

از این رو شاید الان بهترین فرصت برای رهایی اقتصاد کشور از وابستگی به نفت و تحقق اقتصاد مقاومتی باشد.

منبع: ایران