استاد دانشگاه بین المللی سنگاپور عنوان کرد:

رهایی از سلطه مستشرقین با کمک ابن خلدون

استاد دانشگاه سنگاپور گفت: اگر بخواهیم از هژمونی مستشرقین بیرون بیاییم، نیازمند پرداختن به اندیشمندانی مانند ابن خلدون هستیم.

کد خبر: ۱۱۸۸۹۶۹

تاریخ: ۲۲ دی ۱۳۹۳ - ۰۹:۲۵

به گزارش گروه راهبرد خبرگزاری دانا (داناخبر) فرید العطاس، استاد جامعه شناسی دانشگاه بین المللی سنگاپور، در نشست جامعه شناسی خلدونی که در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد، در پاسخ به سوالات کارشناسان و استادان این نشست به ارایه سخن پرداخت.

به نوشته روزنامه ایران، وی در پاسخ به این سوال که «فضای ایران از نظر بررسی مورخان مسلمان به ویژه ابن خلدون چگونه است و طرح فکری شما چه ربطی به ما دارد؟» گفت: در واقع اگر ما بخواهیم از هژمونی مستشرقین بیرون بیاییم و محدود به اندیشه های هگل، کانت و دیگر جامعه شناسان غربی نباشیم، نیازمند پرداختن به اندیشمندانی از جهان غیرغرب مانند هند و ایران و... به ویژه ابن خلدون هستیم.

العطاس در ادامه سخنانش اظهارداشت: این نخستین راهکاری است که ما داریم. سوال دیگر این است که «چرا ما به ابن خلدون نیاز داریم؟» ابن خلدون یکی از منابع اصلی ما برای نقد کردن علوم انسانی اسلامی است. نکته سوم اینکه اگر بخواهیم روی یک سطح نظری بحث کنیم اندیشه های ابن خلدون برای ایران مناسب هستند. اندیشه های او برای شکل گیری دولت مناسب اند و بخشی از کتاب «کارکردهای ابن خلدون» به اندیشه های ابن خلدون در شکل گیری دولت صفویه اختصاص داده شده است.

فرید العطاس گفت: در مطالعات تاریخی ایران، ما با نوعی فقر نظری رو به رو هستیم و کتاب ابن خلدون در این زمینه می تواند به ما کمک کند.

وی در ادامه سخنانش یادآور شد: تاریخ ایران مطالعه موردی مناسبی برای به کار بستن نظریه های ابن خلدون در مورد تاریخ است. نظرات ابن خلدون درباره عصبیت و قبیله و افول و ظهور خاندان ایرانی و خاندان های قبل از اسلام همخوانی دارد و اینها با نظریه ابن خلدون تشریح می شود. کاربست و سودمندی نظریه ابن خلدون برای فهمیدن سلفی گری در جهان اسلام امروز بخصوص عربستان بسیار مهم است. سلفی گری و پیدایش وهابی گری در عربستان سعودی را می توان به کمک ابن خلدون توضیح داد.

این استاد دانشگاه سنگاپور یادآور شد: یکی از امتیازات ابن خلدون اهمیت مباحث «روش شناسانه» او است.

اهمیت ابن خلدون برای تاریخ ایران را اگر کنار بگذاریم در یک چشم انداز روشی برای تدریس در دانشگاه ها میتوان از بینش های روش شناسانه ابن خلدون استفاده کرد. ابن خلدون یک نوع تکثر روش شناسانه را می تواند برای دانشجویان مان ارایه کند.

وی با بیان اینکه در سال ۲۰۱۳ کتابی را توسط انتشارات آکسفورد با عنوان «ابن خلدون» منتشر کرده است، گفت: در آن کتاب بحث های روش شناسانه ابن خلدون را توضیح داده ام. در کتاب «کاربست ابن خلدون» که در سال 2014 توسط انتشارات راتلج منتشر شد، آن بحث های روش شناسانه را به کار بردم و در مورد ایران و عثمانی به صورت موردی آن را به کار بستم. در واقع به کمک ابن خلدون می توانیم تاریخ ایران را توضیح دهیم.

نوعی تکثر روش شناسانه در مطالعات ابن خلدون وجود دارد که برای فهم امروز ما مهم است. به این دلیل در دنیای امروزی روش مطالعه را به روش مطالعه علمی محدود کرده ایم در حالی که جریان های اصلی استدلال شامل جدل، برهان، بلاغه، شعر و خطابه است. ابن خلدون همه روش های استدلال را در آثارش به کار می برد.