با تولید 40 نوع ناقل ژن حاصل شد؛

محققان ایرانی موفق به انتقال پروتئین‌های نوترکیب دارویی به گیاهان شدند

محققان پژوهشگاه مهندسی ژنتیک و زیست فناوری موفق به تولید 40 نوع ناقل ژنی با ویژگی‌های مختلف برای انتقال ژن‌های مورد نظر به گیاهان شدند و امیدوارند بتوانند از این طریق پروتئین‌های نوترکیب دارویی را در گیاهان تولید کنند.

کد خبر: ۱۱۹۰۹۱۵

تاریخ: ۰۴ اسفند ۱۳۹۳ - ۰۹:۰۰

به گزارش سرویس دانش خبرگزاری دانا به نقل از ایسنا، کسری اصفهانی مجری طرح در این باره گفت: در مهندسی ژنتیک مولکول‌هایی به نام "وکتور" یا ناقل وجود دارد که از این ناقلین برای انتقال ژن‌های مورد نظر به موجودات زنده استفاده می‌شود.

وی با تاکید بر اینکه این وکتورها برای انتقال ژن در موجودات زنده کاربرد دارد، اظهار داشت: برای انتقال ژن به گیاه نیاز به ناقلین خاصی است؛ چراکه این ناقلین باید به گونه‌ای تولید شوند که ژن در داخل آن قرار داده شود و از طریق باکتری به نام "آگروباکتریوم" و یا تفنگ ژنی، ژن مورد نظر به گیاه منتقل خواهد شد.

اصفهانی با تاکید بر این که این وکتورها از خارج وارد می‌شوند، خاطر نشان کرد: اخیرا از سوی یکی از محققان ایرانی مقیم خارج این وکتورها با تکنیک نوینی تولید کرده است که با قیمت بالایی در بازارهای جهانی عرضه می‌شود.

وی از اجرای مطالعاتی در این زمینه خبر داد و یادآور شد: در این مطالعات که در دو سال اخیر آغاز شده است، اقدام به تولید ناقل‌های مورد نیاز در این زمینه کردیم و در این راستا موفق به تولید 40 نوع ناقل شدیم.

مجری طرح با بیان اینکه هر یک از ناقلین تولید شده دارای ویژگی‌ خاصی هستند، افزود: در یکی از ناقلین تولید شده جایگاهی که قرار است ژن در آن وارد شود را گسترده‌تر کردیم تا ژن‌ها راحت‌تر به ناقل وارد شوند.

وی با بیان این که در این مطالعات اقدام به توسعه و دستکاری برخی از ناقلین کردیم، یادآور شد: توسعه برخی از ناقلین برای بیان پروتئین نوترکیب دارویی در گیاهان کاربرد دارد.

اصفهانی به بیان عملکرد این ناقلین در انتقال ژن در گیاهان پرداخت و گفت: زمانی که وکتور به گیاه منتقل می‌شود، ابتدا از روی آن مولکولی به نام RNA ساخته و سپس RNA به سیتوپلاسم وارد و از آن پروتئین ساخته می‌شود.

وی با تاکید بر این که در این مطالعات میزان ترجمه پروتئین را افزایش دادیم، توضیح داد: این امر موجب خواهد شد که میزان بیشتری پروتئین تولید شود و در این صورت اگر ژن مناسبی را در ناقلین منتقل و آن را به گیاه وارد کنیم قادر به تولید پروتئین نوترکیب دارویی در گیاهان به میزان بالایی خواهیم بود. به عبارت دیگر از گیاهان پروتئین‌های ارزشمند دارویی به دست می‌آید.

این محقق با تاکید بر اینکه این مطالعات در سایر کشورها در دستور کار قرار دارد، خاطر نشان کرد: در حال حاضر محققان چینی پروتئین‌های آلبومین سرم انسانی (HAS) که یکی از پرکاربردترین پروتیئن‌ها است را در برنج وارد کردند و توانستند در هر هکتار حدود 3 کیلوگرم پروتئین انسانی تولید می‌کنند.

وی با اشاره به برنامه‌های توسعه‌ای این پروژه تحقیقاتی خاطر نشان کرد: با تولید این ناقلین درصدد تزریق چند ژن هستیم تا از این طریق پروتئین نوترکیب را در گیاهان تولید کنیم.

اصفهانی در خصوص این که کدام گیاه را برای ادامه تحقیقات انتخاب کرده‌اند، گفت: در ادامه مطالعات گیاه "جو" به دلیل دارا بودن ژنوم ساده و مقادیر زیاد پروتئین در بذر آن انجام شده است.

مجری طرح همچنین به تکنیک انتقال ژن به گیاه اشاره و اظهار کرد: برای انتقال ژن از روش‌های مختلفی چون تفنگ ژنی و باکتری استفاده می‌شود و ما در این مطالعات از "آگروباکتریوم" برای انتقال ژن استفاده می‌کنیم.

وی به مزایای تولید پروتئین نوترکیب در گیاهان اشاره کرد و یادآور شد: استفاده از رده‌های سلولی جانوری و انسانی موجب انتقال برخی از بیماری‌ها از طریق پروتئین‌ها خواهد شد ولی این روش آلودگی را کاهش خواهد داد.

اصفهانی با تاکید بر اینکه این پروژه زمان بر است، افزود: در صورت کسب نتایج مطلوب این پروژه می‌توان دبرای کشور ارزش افزوده زیادی داشته باشد.