«داش کسن» اژدهایی در دل باشکوه‌ترین معبد سنگی ایران

معبد «داش کسن» زنجان به عنوان یکی از منحصر فردترین و بی‌نظیرترین معابد سنگی ایران محسوب می‌شود.

کد خبر: ۱۱۹۰۹۵۶

تاریخ: ۰۵ اسفند ۱۳۹۳ - ۰۹:۰۰

به گزارش خبرگزاری دانا به نقل از فارس، معبد «داش کسن» زنجان یکی از بناهای صخره‌ای استان زنجان است که در حاشیه روستای «ویر» در 15 کیلومتری جنوب شرقی شهرستان تاریخی سلطانیه واقع شده است.

معبد داش کسن استان زنجان به عنوان یکی از معابد سنگی بی‌نظیر در ایران به شمار می‌آید که در میان گردشگران به «معبد اژدها» هم مشهور است.

در این معبد سنگی طرح اژدها با طراحی ماهرانه و هنر دست پدیدآورندگان آن در صخره نقش شده و زمانی که گردشگران و طبیعت دوستان برای بازدید در محل این معبد سنگی حاضر می‌شوند گمان می‌کنند با یک معبد چینی رو به ‌رو هستند.

* معبد داش کسن زنجان اثری به یادگار مانده از دوره ایلخانان

معبد سنگی داش کسن زنجان به عنوان یکی از آثار تاریخی از دوره ایلخانان به یادگار مانده که طبق نظر برخی باستان شناسان قدمت این معبد به قبل از اسلام می‌رسد که در زمان ایلخانان نقوشی از جمله اژدها بر آن افزوده شده‌ است.

بنای صخره‌ای داش کسن زنجان به دو نقش برجسته اژدها و چند محراب اسلامی در دو سمت آن و به قرینه یکدیگر مزین است که نمونه‌های مشابه نقش‌های اژدهای این معبد در جای دیگری از میهن اسلامی دیده نشده است.

معبد داش کسن زنجان با ذوق هنری خاصی طراحی شده که چشم هر بیننده ای را نوازش می‌دهد به طوری که علاقه‌مندان و خوش ذوقان از تماشای این صخره سنگی سیر نمی‌شوند.

شکل گیری معبد سنگی داش کسن پس از مرگ ارغونشاه با پشتکار الجای خاتون خواهر سلطان محمد خدابنده آغاز شد اما به دلایلی احداث آن به پایان نرسید.

معبد داش کسن زنجان از نظر نقشه و نقوش تزئینی به عنوان یکی از با ارزش‌ترین نمونه‌های معماری صخره‌ای در تاریخ معماری ایران اسلامی محسوب می‌شود.

نقش‌های اژدها به طول پنج متر و عرض 1.5 متر بزرگ‌ترین نقوش تزئینی این معبد است، طاقچه‌های فاخری که در ضلع شرقی و غربی معبد در کنار نقوش اژدها کنده شده از دیگر نقوش تزئینی این معبد به شمار می‌رود.

علاوه بر وجود دو اژدها آثار هنری زیبای دیگری هم در این معبد توجه هر بیننده‌ای را به ‌خود جلب می‌کند.

محراب‌هایی در دو طرف نقش دو اژدها با مقرنس‌های ظریف و زیبا و همین‌طور نقش‌های تزئینی معبد نشان می‌دهد هنرمندانی که این نقش‌ها را به‌وجود آورده‌اند مهارت‌های دست زیادی داشته است.

در گذشته در ساخت معبد داش کسن زنجان تقارن طولی در نظر بوده و این تقارن در همه بخش‌های معبد به چشم می‌خورد.

معبد تاریخی داش کسن از سمت شمال به دشت سلطانیه و بنای تاریخی آرامگاه سلطان محمد خدابنده اشراف دارد. این معبد در نزدیکی گنبد تاریخی سلطانیه، آرامگاه چلبی اوغلو و آرامگاه ملا حسن کاشی واقع شده است.

به نظر می‌رسد هنرمندان خلاق و با استعداد معبد صخره‌ای داش کسن زنجان در خلق حجاری‌ها و کنده‌کاری‌های زیبا و ماندگار این معبد علاوه بر مهارت در تکنیک سنگ‌ تراشی از پاره‌ای اصول پیکرتراشی نیز الهام گرفته‌اند.

این معبد از هنر دست هنرمندان خلاق و خوش ذوق روزگار گذشته نشات گرفته است که هنرمندان با معماری زیبایی به خلق این اثر تاریخی پرداخته‌اند و از خود یادگاری دیرینه برای آیندگان به جای گذاشته‌اند.

در حال حاضر تقریبا صدمه‌های زیادی به معبد داش کسن زنجان واقع شده که زمانی که از دور به این صخره زیبا می‌نگری چیزی نمی‌بینی مگر یک صخره و تکه‌هایی از سنگ که در دامنه آن ریخته است با وجود این هنوز هم به‌خاطر نقشه معماری‌اش و همین‌طور به‌خاطر نقش‌های تزیینی‌اش و ردپای هنر چین در آن منحصر به‌فرد و بی‌نظیر است.

* آمادگی معبد داش کسن زنجان برای استقبال از میهمانان نوروزی

گفتنی است، معبد داش کسن زنجان در ایام نوروز پذیرای گردشگران نوروزی است و گردشگران می‌توانند با حضور در این معبد تاریخی از زیبایی‌های این معبد تاریخی به نحو احسن استفاده کنند.

معبد داش کسن در کنار کوه‌هایی با قامت بلندی واقع شده که در ایام نوروز نیز به سبزی می‌آراید و گردشگران می‌توانند با حضور در این معبد تاریخی از طبیعت سبز این محل بهره‌‌مند شوند.

با وجود اینکه معبد تاریخی داش کسن زنجان به عنوان یکی از معابد سنگی بی‌نظیر ایران محسوب می‌شود اما تاکنون توجه کافی به این معبد نشده است.

راه رسیدن به این معبد در سال 89 زیرسازی شده اما به صورت خاکی بوده و در زمانی که هوا ابری و بارانی باشد گردشگران برای رسیدن به این محل با مشکلاتی مواجه می‌شوند.

همچنین در طی مسیر تابلوهایی نشان دهنده راه معبد داش کسن وجود دارد اما امکانات رفاهی برای گذراندن شب نیز به صورت کافی وجود ندارد.

به نظر می‌رسد باید امکانات رفاهی و تفریحی بیشتری در محل این معبد قرار گیرد و برای رونق معبد داش کسن و حضور گردشگران بیشتر به این مکان نیازمند توجه بیشتر مسئولان اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان زنجان است.

* ضرورت فرهنگ سازی موثر برای استقبال از میهمانان نوروزی

فرماندار شهرستان سلطانیه در گفت‌وگو با خبرنگار فارس در زنجان اظهار داشت: شهرستان سلطانیه برنامه‌ریزی لازم برای استقبال از نوروز و مسافران نوروزی را در دستور کار خود قرار داده است.

پرویز خالقی بر ضرورت فرهنگ سازی موثر و اقدامات فرهنگی لازم برای استقبال از میهمانان نوروزی تاکید کرد و بیان داشت: این امر با بر جای گذاشتن خاطره‌ای خوش برای مسافران نوروزی خود نوعی تبلیغ در میان گردشگران داخلی و توریست‌های خارجی محسوب می‌شود.

وی ادامه داد: با برگزاری این برنامه‌ها گردشگری و در نتیجه آن رونق اقتصادی در سطح منطقه به دنبال خواهد داشت.

فرماندار شهرستان سلطانیه با اشاره به اینکه گردشگری به عنوان یکی از پردرآمدترین و ارزآورترین صنایع در سطح جهان محسوب می‌شود، افزود: باید برنامه‌ریزی جدی برای جذب گردشگران صورت گیرد.

گفتنی است، در حال حاضر این جاذبه گردشگری در شهرستان سلطانیه محل مناسبی برای بازدید گردشگران در ایام نوروز است که علاقه‌مندان می‎توانند ضمن بازدید از این محل از فضای زیبای اطراف آن نیز استفاده کنند.