نقش رسانه ها در ایجاد همدلی و همزبانی دولت و ملت

رهبر معظم انقلاب اسلامی سال 1394 هجری خورشیدی را با عنوان «دولت و ملت، همدلی و همزبانی» نام نهادند؛ نامی که تحقق عملی آن در گرو همکاری تمام نهادهای موجود در جامعه از جمله رسانه ها به عنوان پل ارتباطی میان مردم و مسوولان است.

کد خبر: ۱۱۹۱۸۹۷

تاریخ: ۱۰ فروردين ۱۳۹۴ - ۰۹:۵۹

به گزارش خبرگزاری دانا به نقل از ایرنا، رهبر معظم انقلاب در پیام نوروزی خود خطاب به ملت ایران، سال 1394 را سال «دولت و ملت، همدلی و هم زبانی» نامگذاری کردند. ایشان با اشاره به اینکه در سال 94 آرزوهای بزرگی از جمله پیشرفت اقتصادی، اقتدار و عزت منطقه ای و بین المللی، جهش های علمی به معنای واقعی، عدالت قضایی و اقتصادی و ایمان و معنویت برای ملت ایران دارند، فرمودند: «به نظر ما همه این خواسته ها و آرزوها دست یافتنی است؛ هیچ کدام از اینها چیزهایی نیست که از ظرفیت ملت ایران و ظرفیت سیاست های نظام بیرون باشد.»

ایشان افزودند: «آنچه در این ساعت مایلم به ملت عزیزمان عرض کنم این است که این ظرفیت عظیم و مهم دست یافتنی است ولی شروطی دارد؛ یکی از مهم ترین شروط عبارت است از همکاری های صمیمانه میان ملت و دولت؛ اگر این همکاری صمیمانه از دو سو شکل بگیرد، یقینا همه ی آنچه را که جزو آرزوهای ما است دست یافتنی است و آثار آن را مردم عزیزمان به چشم خواهند دید. دولت، کارگزار ملت است؛ و ملت، کارفرمای دولت است. هرچه بین ملت و دولت صمیمیت بیشتر و همکاری بیشتر و همدلی بیشتری باشد، کارها بهتر پیش خواهد رفت. باید به یکدیگر اعتماد کنند؛ هم دولت، ملت را به معنای واقعی کلمه قبول داشته باشد و ارزش و اهمیت و توانایی های ملت را به درستی بپذیرد، هم ملت به دولت که کارگزار کارهای او است به معنای حقیقی کلمه اعتماد کند.»

با توجه به تاکید رهبر معظم انقلاب، در پیام نوروزی ایشان بر همدلی و همزبانی میان دولت و ملت، باید گفت تحقق این امر نیازمند رویکرد سازنده و همکاری تمام نهادهاست. در این میان رسانه ها به عنوان پل ارتباطی میان دولت و ملت می توانند نقش ارزنده ای در دستیابی به این هدف داشته باشند. رسانه ها با سیاستگذاری درست در این مسیر، می توانند صمیمیت و همدلی میان دولت و ملت را دو چندان سازند و روح همکاری و همراهی میان این دو عنصر قدرت را بالا ببرند.

در ادامه به برخی کارکردهای مهم رسانه ها در مسیر ایجاد همدلی و همزبانی میان دولت و ملت اشاره می شود:

1-رسانه ها جهت دهندگان افکار عمومی: امروز بر هیچکس پوشیده نیست که رسانه ها در ساختن و جهت دهی به افکار عمومی نقش بی بدیل و غیر قابل انکاری را بر عهده دارند. از همین رو است که می توانند به نهادینه شدن مفاهیم ارزشمندی همچون همدلی و همزبانی میان دولت و ملت در جامعه یاری رسانند. اجرای درست این مهم در دنیای امروز که ارتباطات در آن به صورت ثانیه شمار رو به پیشرفت نهاده است، رسالت خطیری است که بر عهده ی رسانه های کشور است. در این مسیر رعایت صداقت و امانت داری در کنار در نظر داشتن امنیت و منافع ملی - امنیت و منافع ملی تعریف شده نه برداشت شخصی رسانه ها از این مفاهیم- از اهمیت ویژه یی برخوردار است. با مدیریت درست رسانه یی و بهره گرفتن از ابزارها و اهرم های مناسب و سازنده، می توان افکار عمومی جامعه و حتی جهان را تحت تاثیر قرار داد. رسانه ها با بهره مندی از راهبردهای سازنده و هوشمندانه قادرند در تحول های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی در سطح گسترده نقش آفرینی کنند و با همین نگاه بر تعامل و همبستگی میان دولت و ملت بیافزایند.

2-رسانه و رعایت بی طرفی: حفظ بی طرفی در رسانه اگر چه در دنیای امروز جنبه ی شعاری پیدا کرده است اما می تواند نقش ارزنده ای در سلامت افکار عمومی و کمرنگ کردن شکاف ها میان ملت و مسوولان در یک جامعه داشته باشد. این که رسانه یی طرفدار یک جریان خاص باشد و در مسیر نگاه حزبی یا گروهی خود بدون در نظر گرفتن انصاف یا مصلحت جامعه به تخریب جریان رقیب بپردازد، عیب بزرگی در فعالیت آن -به ویژه اگر دولتی یا رسانه یی باشد که از بودجه ی عمومی استفاده می کند- محسوب می شود.

3-رسانه زبانی حق گو و منتقدی سازنده: حق گویی یکی از اصول کار رسانه یی به شمار می رود؛ اصلی که این روزها بسیار کمرنگ شده و از سوی برخی اهالی رسانه ها رعایت نمی شود؛ به گونه یی که در برخی موارد به دست آوردن منافع و رسیدن به اهداف شخصی یا گروهی بر بیان حق پیشی گرفته است. در این ارتباط می توان به تیترهای ناملموس و غیرهمدلانه ی برخی روزنامه های کشور اشاره کرد؛ تیترهای خبری که گاه بدون پشتوانه ی منطقی و در نظر گرفتن احساسات عمومی، مصالح داخلی و بین المللی انتخاب می شوند. رویکرد تخریبی برخی روزنامه ها در گرماگرم گفت و گوهای هسته یی طی یک سال اخیر میان ایران و گروه 1+5 در همین چارچوب قرار می گیرد. طی یک سال گذشته در حالی که مذاکره کنندگان هسته یی کشورمان ضمن در نظر داشتن حقوق هسته یی ملت، مشغول گفت و گوهای فشرده و سازنده با کشورهای غربی برای حل یک مناقشه ی چندین ساله هستند، برخی روزنامه ها همواره فریاد اعتراض سر دادند و بدون در نظر گرفتن منافع کشور به جای حمایت از تیم مذاکره کننده که هم مورد حمایت رهبری و هم مورد حمایت ملت هستند، به تخریب آنها پرداختند.

اگرچه نقد و بیان نقاط ضعف مسوولان یا نهادهای حکومتی یکی از وظایف رسانه ها است، اما این نقد باید با رویکردی سازنده مطرح شود. در این مسیر بیان همزمان نقاط ضعف و قوت جریان هایی چون دولت، می تواند موثر باشد. کارشناسی درست و واکاوی مدبرانه ی موضوع های روز و گریبان گیر سیاست، اقتصاد و جامعه زمانی به درستی صورت می گیرد که با بیان راهکار همراه باشد. اینگونه است که می توان نیت های یک رسانه را غیر مغرضانه و در جهت ایجاد آرامش و تعامل میان ملت و دولت تفسیر کرد. رسانه ها می توانند با پوشاندن جامه ی سازنده بر تن نقد به رفع حقیقی چالش ها کمک برسانند، نه اینکه به جای نقد به تخریب جریان های مهم سیاسی کشور همچون دولت بپردازند.

4-رسانه و تزریق آرامش و وحدت در جامعه: ایجاد وحدت و تزریق آرامش در جامعه یکی دیگر از کارکردهای رسانه است؛ اگر چه تلاش رسانه ها برای ایجاد این وحدت هرگز به معنی انکار تضارب افکار، عقاید و آرا نیست. در این مسیر رسانه می تواند جوی سازنده و متساهل ایجاد کند که احزاب و گروه های مختلف، نه در فضایی متشنج و مملو از نیرنگ و ریاکاری، بلکه در محیطی سازنده و آرام به تعامل با یکدیگر بپردازند؛ تعاملی که نتیجه ی آن ایجاد همدلی برای کمتر شدن اختلاف ها و چالش ها میان گروه های مختلف از جمله دولت و ملت است.

5-رسانه روشنگر و آگاهی رسان: حفظ آرامش و ایجاد یکدستی در جامعه و میان مردم و نهادهای مسوول، هرگز به معنی بیان نکردن چالش های موجود نیست. از اتفاق آگاهی رسانی و روشنگری یکی از مهم ترین عناصر هویت بخش رسانه هاست. این آگاهی رسانی اما باید با صداقت و نگاهی سازنده گره بخورد. بیان وظایف و انتظارات دو سویه ی ملت و دولت یکی از کارکردهای مهم رسانه هاست. در این مسیر رسانه ها با بیان بسترها و امکانات از یکسو و محدودیت ها از سوی دیگر، می توانند به ایجاد تعاملی سازنده میان دولت و ملت یاری رسانند.

بیان نقاط ضعف در عملکرد نهادهای مسوول از جمله دولت، فقط در شرایطی که به چالش ها و محدودیت های این نهادها نیز اشاره شود، غیر مغرضانه به شمار می رود. چنین رویکردی می تواند با آگاهی رسانی به جامعه، سطح انتظارهای مردم را به تعادل برساند و فضای همدلی و همزبانی میان ملت و دولت را بهبود بخشد. از سوی دیگر تکرار خواست های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی یک جامعه نیز باید در راس کار رسانه ها قرار گیرد، تا از این طریق چشم دولتمردان به روی واقعیت ها گشوده و عزم آنها برای رفع چالش های موجود جزم تر شود. این نگاه دوسویه و همزمان رسانه ها به نیازها، فرصت ها و محدودیت های هم دولت و هم ملت، می تواند جامعه را هر چه بیشتر به تحقق شعار مقام معظم رهبری در سال 1394 خورشیدی یعنی «دولت و ملت، همدلی و هم زبانی» نزدیک تر سازد.