منطقه حفاظت شده مراکان

منطقه مراکان در 45 کیلومتری شمال شرقی خوی قرار دارد و جزء 93 زیستگاه حیات وحش کشورمان است. در حال حاضر این منطقه حفاظت شده با حدود ۴۰ سال سابقه حفاظت قانونی یکی از قدیمی ترین مناطق چهارگانه سازمان حفاظت محیط زیست کشور به شمار می رود.

کد خبر: ۱۲۰۲۰۷۹

تاریخ: ۲۲ دی ۱۳۹۴ - ۱۴:۲۷

به گزارش خبرگزاری دانا، منطقه حفاظت شده مراکان اولین منطقه حفاظت شده کشور در شهرستان خوی در استان آذربایجان غربی واقع شده است و غرب ، جنوب و جنوب غرب شهر جلفا را تشكيل مي دهد . مرز شمالي اين منطقه رودخانه مرزي ارس و جمهوري آذربايجان مي باشد . اين منطقه از شمال به رودخانه ارس ، از جنوب به دشت فرسايشي رودخانه قطور چاي ، از غرب به دشتهاي كشاورزي قره ضياالدين و از شرق به جاده اصلي كه از جلفا منشعب شده و به سمت جنوب ادامه مي يابد در امتداد خط لوله گاز محدودمي شود. سد ارس در بخش شمال غربي منطقه واقع شده است .

بر اساس آخرین مساحت اعلام شده با استفاده از سیستم موقعیت زمینی (GPS) در سال ۱۳۸۲، مساحت منطقه حفاظت شده مراکان ۱۰۳,۹۸۳ هکتار می باشد. حداقل ارتفاع منطقه 720 متر در بخش شرقي منطقه و حداكثر ارتفاع منطقه 2100 متر در ارتفاعات كليساي سنت استپانوس قرار دارد . به طور كلي دور تا دور منطقه حالت دشت و تپه ماهور بوده و ارتفاعات منطقه در بخش مياني آن قرار دارد. سيماي كلي منطقه نيز جنگلي – كوهستاني مي باشد كه رودخانه زاب از وسط آن مي گذرد . حداقل ارتفاع منطقه در بستر رودخانه زاب 1300 متر و حداكثر ارتفاع منطقه 1852 متر در قله كوه حاج متك مي باشد .

منطقه حفاظت شده مراکان به علت دارا بودن زیستگاههای مختلف از تنوع گونه‌های جانوری برخوردار بوده و با تأثیرپذیری از محیط اطراف خود و به دلیل داشتن ارتفاعات، صخره‌ها، دشت‌ها و تپه ماهورهای متعدد با پوشش گیاهی متنوع استپی، به صورت یک مجموعه ارزشمند از حیات جانوری در شمال غربی کشور در آمده است.

پوشش گياهي منطقه :

وجود گونه های نادر گیاهی از جمله درختان جنگلی گلابی و رز وحشی منطقه را به یک منطقه غنی زیستی و حوضچه ژنتیکی کم نظیر در جهان تبدیل کرده است. علاوه بر اجتماع درختان بلوط كه 70 درصد پوشش جنگلي منطقه را تشكيل مي دهد ، اجتماعات كوچكي از وليك ، زالزالك ، بنه ، كيكم ، گردو ، بادام وحشي ، پوا، آگروپیرون، گون، چوبک، کلاه، میرحسن، میخک، انواع گلومینوز و همچنین تعداد کمی درختچه از نوع تنگس،شیر خشت، گلابی وحشی و بعضاً سماق در منطقه قابل مشاهده است  همچنين تك درختان سيب ، گوجه وحشي و نسترن نيز در منطقه به چشم مي خورد .

پوشش جانوري منطقه :

از شاخصترين گونه هاي جانوري منطقه مي توان به خرس قهوه اي ، کل و بز، قوچ و میش، پلنگ، گرگ و سیاه گوش ،سنجاب ايراني ، گراز ، گرگ ، خرگوش ، لك لك سفيد ، كشيم بزرگ ، شاه بوف ، قرقي ، گونه هايي از اردكها ، گونه هاي مختلفي از مارمولكها و... اشاره نمود . شاخص ترین گونه جانوری این منطقه نژاد خاص قوچ و میش ارمنی می باشد.

برای حمایت و حفاظت از تنوع زیستی در این منطقه حفاظت شده، چند پاسگاه محیط بانی دایر شده است. مراکز حفاظتی موجود در منطقه حفاظت شده مراکان شامل پاسگاه محیط بانی قوچعلی کندی (مرز جنوب شرقی)، پاسگاه محیط بانی گلفرج (داخل منطقه، شرق)، پاسگاه محیط بانی جلفا (مرز شرقی)، پاسگاه محیط بانی دودای (داخل منطقه، مرکز)، پاسگاه محیط بانی تاج خاتون (غرب) و پاسگاه سرمحیط‌بانی مراکان (جنوب) می‌باشد.

دسترسی به منطقه، از طريق جاده ترانزيت تبريز به مرز بازرگان ازایواوغلی تاقره ضیاالدین ميسر مي شود. اين منطقه در ضلع شمالي جاده يادشده، واقع است و محدوده اي تا مرز ايران با جمهوري آذربايجان (حاشيه رودخانه ارس) را از سمت شمال در بر مي گيرد. بنابراين علاوه بر جاده يادشده، جاده قره ضیا الدین به شهرک مرزی ارس و همچنين جاده مرزي جلفابه شهرک ارس به ترتيب ضلع غربي و ضلع شمالي اين منطقه را تشكيل مي‌دهند.