مشکل همکاری‌های بین‌المللی دانشمندان ایرانی حل شود

معاون وزیر بهداشت از وزارت امور خارجه درخواست کرد: مشکلات همکاری‌های بین‌المللی دانشمندان ایرانی در تبادلات علمی حل شود.

کد خبر: ۱۲۰۴۲۵۴

تاریخ: ۰۹ اسفند ۱۳۹۴ - ۰۷:۳۸

به گزارش خبرگزاری دانا، دکتر رضا ملک‌زاده امروز در همایش «بررسی راهکارهای دستیابی به مرجعیت علمی و پژوهشی» در محل دانشگاه علوم پزشکی تهران، گفت: همکاری‌های بین‌المللی در تولید علم از اهمیت بالایی برخوردار است چرا که پیشرفت علمی در انزوا غیرممکن است.

وی افزود: بیشترین استنادات علمی ما که توانسته رتبه ما را در منطقه افزایش دهد، ناشی از همکاری بین‌المللی است که متاسفانه این همکاری‌ها به خاطر تحریم‌ها کم شده است و امیدواریم با برجام، این همکاری‌های علمی را توسعه دهیم.

معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت خاطرنشان کرد: آمریکا یکی از کشورهایی است که بیشترین تعداد دانشمندان ایرانی در آنجا حضور دارند و دو مشکل عمده بحث کنترل دارایی‌های خارجی و محدودیت ویزا، موجب شده تا نتوانیم از توان علمی این دانشمندان ایرانی به طور مستمر استفاده کنیم.

ملک‌زاده ادامه داد: از طرف دیگر ما قصد داریم دوره‌های بین‌المللی برای دانشمندان و محققان ایرانی در کشورهای مختلف فراهم کنیم، اما در این زمینه مشکل ویزا داریم و از وزارت امور خارجه درخواست می‌کنیم که مشکلات این بخش را مورد رسیدگی قرار دهد تا دانشمندان بتوانند به صورت محترمانه‌تری ویزا بگیرند. متاسفانه بعضی از کشورها در زمینه ویزا برای محققان، مسائل تحقیرآمیزی را ایجاد می‌کنند.

وی با اشاره به توافق تاریخی هسته‌ای به عنوان یکی از کارهای دولت، گفت: این کار با تلاش و کوشش دکتر ظریف، دکتر صالحی و تیم همراه به دست آمد و نشان داد که اگر از افراد نخبه و کاردان در جایگاه درست استفاده کنیم، به موفقیت می‌رسیم.

معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت گفت: ما به این گروه خسته‌نباشید می‌گوییم البته برخی ناسپاسی‌ها بوده و من وقتی شما را می‌بینم، به یاد آرش می‌افتم که با اینکه حالت افسانه‌گون داشت اما نشانه‌ای از تلاش، کوشش و عشق به کشور بود.

ملک‌زاده با اشاره به سند چشم‌انداز بیست‌ساله و الزام رسیدن به جایگاه اول منطقه، اظهار داشت: ما در این سند باید به جایگاه اول منطقه در زمینه‌های سیاسی، اقتصادی و علمی برسیم و این موضوع جز با توجه به دانشمندان و فراهم کردن زیرساخت‌های مورد نیاز و ارتباطات بین‌المللی امکانپذیر نیست.

وی افزود: بر اساس فرمایش مقام معظم رهبری، رسیدن به جایگاه مورد نظر در سند چشم‌انداز اولویت شماره یک ما است و برای رسیدن به این رسالت باید تلاش مضاعفی داشته باشیم.

معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت با اشاره به وضعیت تولید علم در ۴۰ سال گذشته، خاطرنشان کرد: با نگاه به آمارهای تولید علم از پیش از انقلاب اسلامی تا دوران پس از جنگ تحمیلی، درمی‌یابیم که حرکت شدید علمی ایران از ۱۵ سال پیش آغاز شده و همانطور که گزارش‌ها نشان داد، ایران در بهمن ماه برترین کشور منطقه در تولید علم شده است.

ملک‌زاده تصریح کرد: در حال حاضر ایران بالاتر از ترکیه، رژیم اشغالگر قدس و عربستان قرار گرفته‌ که این موفقیت نشان‌دهنده تلاش دانشمندان ما بوده و توانسته‌ایم در این مرحله اهداف برنامه چشم‌انداز را محقق کنیم.

وی یادآور شد: درواقع در شاخص تولید علم، تعداد استنادات و تعداد مقالات که به نوعی مرجعیت علمی محسوب می‌شود، موفق شده‌ایم اما همچنان مشکل سرمایه‌گذاری و تامین زیرساخت‌ها برای پژوهش وجود دارد.

معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت گفت: ۵۲ کشور اسلامی که ۲۵ درصد جمعیت جهان را تشکیل می‌دهند، تنها ۲.۴ درصد کل پول تحقیقات در جهان را صرف پژوهش می‌کنند؛ درواقع میزان بودجه تحقیقات در تمام کشورهای اسلامی ناچیز است که ما هم از آن مستثنی نیستیم.

وی گفت: میزان بودجه تحقیقاتی ایران حداکثر نیم درصد است که حتی گاهی کمتر از این مقدار هم می‌رسد؛ در حالی که در کشورهای پیشرفته حداقل دو درصد درآمد ناخالص ملی صرف پژوهش می‌شود.

ملک‌زاده یادآور شد: سرمایه‌گذاری دولت برای امر پژوهش بسیار مهم است؛ نمونه‌ای از آن در آمریکا قابل ملاحظه است که دولت آمریکا ۳۰ میلیارد دلار برای پژوهش هزینه می‌کند و در مقابل بخش خصوصی همین کشور ۱۰۰ میلیارد دلار در این بخش سرمایه‌گذاری می‌کند.

معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت افزود: نمای کلی وضعیت اقتصادی و اجتماعی ما نشان می‌دهد که ما در اندازه بازار، بخش سلامت و نیروی انسانی در وضعیت خوبی قرار داریم اما در بخش‌های اداری و اقتصادی دچار مشکل هستیم.

وی تاکید کرد: برای رفتن به سوی نوآوری و تبدیل دانش به محصول، نیاز به سرمایه‌گذاری و زمان داریم. بهترین کار و بهترین محصول در سلامت هم برای ورود به بازار حداقل به ۱۵ تا ۱۷ سال زمان نیاز دارد؛ این در حالی است که پزشکی امروز متحول شده و در سال‌های اخیر پروژه‌های جدیدی هم به موضوع سلامت راه یافته‌اند.

ملک‌زاده با اشاره به وضعیت تعداد اساتید برجسته در علوم پزشکی و مجموعه علوم، خاطرنشان کرد: ما نیروی مستعد باانگیزه داریم اما زیرساخت‌های دانشگاه‌ها باید به طور جدی مورد توجه قرار گیرند. ما ۱.۵ درصد تولید علم دنیا را در اختیار داریم و ۲۰ درصد اعضای هیأت علمی کشور در پژوهش فعال هستند.

معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت یادآور شد: اگر دانشمندان برجسته را با اِچ‌ایندکس بالای ۱۵ تعریف کنیم، در حال حاضر ۶۴۰ نفر دانشمند برجسته در کشور داریم که این تعداد از تمام کشورهای منطقه بیشتر است؛ از این تعداد ۳۰۲ نفر در گروه علوم پزشکی قرار دارند.