موزه مردم شناسی فردوس،حمام خیروز

هدف از احیاء این بنا را بطور کلی می توان به شناخت فرهنگ ها و سنت های بومی منطقه ،حفظ آداب و رسوم منطقه از گزند زمانه و زندگی مدرن ،زنده نگهداشتن فرهنگ غنی این منطقه و امکان دیدار مردم وآشنایی با فرهنگ،آداب و رسوم و مردم شناسی منطقه اشاره نمود.

کد خبر: ۱۲۰۴۲۹۴

تاریخ: ۰۸ اسفند ۱۳۹۴ - ۱۲:۳۵

شهر باستانی تون، یک شهر تاریخی با قدمتی مربوط به دورهٔ اشکانیان است. آثار به‌جا مانده از این شهر تاریخی، در بخش جنوب غربی شهر فردوس واقع شده که دربردارندهٔ چندین اثر تاریخی است که ۲۴ اثر آن در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده‌اند. یکی از مهمترین آثار تاریخی واقع در این محدوده حمام خیروز است.

حمام خیروز یکی از بناهای زیبا و تاریخی شهر فردوس است که قدمت آن به اوایل دوره قاجار بر می گردد. این اثر تاریخی در فردوس، بین میدان صاحب‌الزمان و میدان گلشن و در ضلع جنوبی آرامگاه امامزادگان محمد و ابراهیم واقع شده و در تاریخ ۵ تیر ۱۳۸۴ با شمارهٔ ثبت ۱۱۹۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این حمام، به دلیل قرار داشتن در کنار مسجدی به نام خیروز (که در زمین‌لرزهٔ سال ۱۳۴۷ تخریب شد)، به این نام معروف شده‌است.

معماری این حمام مانند حمام های سردشت و کوشک در سطح منطقه منحصر بفرد بوده که در سال های اخیر پس از مرمت و بازسازی به موزه مردم شناسی تغییر کاربری داده شد که شامل دو بخش آداب و رسوم حمام در منطقه و مشاغل قدیم فردوس می باشد. فضاهای این حمام شامل ورودی، راهرو، بینه، سربینه، میان در، گرمخانه، خزینه، گلخن و مخزن آب و هیزم دان می باشد.در کف این حمام کانال های گربه رو وجود دارد که دود حاصل از گرم کردن آب حمام از آن عبور کرده و باعث گرم شدن فضای حمام می شود. جهت کاهش تبادل حرارتی بین داخل و خارج فضای حمام، بنای حمام داخل زمین قرار گرفته است که در مقابل زلزله نیز بر مقاومت آن می افزاید. تأمین نور حمام از طریق هورنوهای پوشش تأمین شده است.و نکته جالب توجه در ساخت آن اینکه حمام طوری طراحی شده که آب قنات وارد بینه شده و پس از عبور از طول بینه از سمت دیگر آن خارج می شود.گرمخانه زنانه و مردانه،خزینه زنانه و مردانه،لخن زنانه و مردانه،هیزم دان،نمازخانه،حوض ها و مخزن آب،گربه رو،فضاهای دوش زنانه و مردانه،و پایاب را از جمله بخشهای حمام خیروز تشکیل می دهند که در گذشته این بخشها مورد استفاده مردم شهر تون قرار می گرفته است.

این حکام تاریخی، برای مکان ایجاد موزهٔ مردم‌شناسی فردوس  انتخاب شده و در سال‌های اخیر مرمت و بازسازی آن با بیش از ۸۰۰ متر مربع زیربنا و ۲ هزار متر مربع محوطه برای تبدیل‌شدن به موزه در حال اجراست.

آدرس حمام خیروز:

بین میدان صاحب‌الزمان و میدان گلشن

این موزه در ایام مختلف سال به ویژه نوروز مورد توجه تعداد زیادی از مسافران و گردشگران قرار می‌گیرد.