آشکار سازی امواج گرانشی برای اولین بار

صد سال پیش آلبرت اینشتین در نظریه نسبیت خود، فضا-زمان را به صورت تار و پود به هم تافته در نظر گرفت و پیش بینی کرد که اثرات نیروی گرانشی منجر به وجود آمدن یک نوع موج در این صفحه های تارو پودی می شود که به موجهای گرانشی معروف است

کد خبر: ۱۲۰۴۳۰۹

تاریخ: ۰۹ اسفند ۱۳۹۴ - ۰۸:۱۱

به گزارش خبرگزاری دانا، در کشف جدید فیزیک، دانشمندان اعلام کردند که موفق به آشکارسازی امواج گرانشی شدند. این امواج همانطور که آلبرت اینشتین 100 سال پیش در نظریه ی نسبیت خود پیش بینی کرده بود در تارو پود فضا-زمان حرکت می کنند.

وقتی که دو سیاهچاله 1.3 میلیارد سال پیش با هم برخورد کردند، تلاقی این دو جسم سنگین باعث به وجود آمدن امواج گرانشی شده که در تاریخ 14 سپتامبر 2015 این امواج به زمین رسید و با استفاده از پیچیده ترین ابزارها آشکارسازی شد. تاکنون دانشمندان قادر به آشکارسازی امواج گرانشی نبوده اند ولی از حالا به بعد بشر راه جدیدی برای نگاه کردن به آسمان پیدا کرده است.

دیوید رایتز، مدیر اجرایی آزمایشگاه(Laser Interferometer Gravitational-Wave Observatory) LIGO، اهمیت این دستاورد را با ساخت تلسکوپ توسط گالیله قابل مقایسه دانست. این پدیده توسط دو آشکارساز زیرزمینی در آمریکا که برای آشکارسازی لرزشهای ریز حاصل از گذر امواج گرانشی طراحی شده بودند به ثبت رسید. این کار حاصل چندین دهه تلاش توسط نزدیک به 1000 دانشمند در 16 کشور مختلف جهان است و روند تایید اطلاعات جمع آوری شده و بررسی آنها ماه ها طول کشیده است.

این امواج با سرعت نور حرکت می کنند و توسط هیچ چیزی متوقف نمی شوند. قویترین امواج گرانشی توسط تحولات بزرگ در کیهان نظیر برخورد سیاهچاله ها یا انفجار ستاره های بزرگ به وجود میاید. هرچند دانشمندان موفق به محاسبه ی موجهای گرانشی شده بودند اما تاکنون به طور مستقیم آن را مشاهده نکرده بودند. این امواج با فرکانس 20 یا 30 هرتز شروع شده و در کسری از ثانیه به 150 هرتز می رسند. این فرکانس ها با کوچکتر شدن مدار چرخش سیاهچاله ها به دور هم که باعث افزایش سرعت آنها می شود منطبق است. و در نهایت در انتهای شکل موج، لنگی آخرین سیاهچاله دیده می شود که مانند این است که جسمی که از ژله ساخته شده است به حالت پایدار برسد.

آشکار ساز L شکل LIGO که توسط دانشمندان MIT و Caltech ساخته شده است هر دو بالش 4 کیلومتر طول دارد. دانشمندان ادعا می کنند که امواج گرانشی مشاهده شده متعلق به کسری از ثانیه قبل از ادغام دو سیاهچاله است. بعد از رسیدن امواج گرانشی به آشکارساز اول 7.1 میلی ثانیه طول کشید تا این امواج به آشکارساز دوم برسد. از حیث اهمیت موضوع، اندریو کوتز فیزیکدان کالج لندن این کشف را با اکتشاف الکترون، الکترومغناطیس و قوانین نیوتون همردیف قرار داده است.

لازم به یاد آوری است که این پژوهش در مجله Physical Review Letters که در گروه ج مجلات برتر فدراسیون سرآمدان علمی ایران مورد حمایت قرار می‌گیرد چاپ شده است. محققان ایرانی با انتشار مقالات خود در این مجله می‌توانند تا سقف 100 میلیون ریال حمایت تشویقی دریافت نمایند