مثلث نفت چیست؟

قیمت نفت به ازای هر بشکه در نیمه دوم سال 2016 در مرز ٤٠ دلار جا خوش کرده و سپس در نیمه اول سال 2017 میلادی ٤٥ دلار در بشكه خواهد بود.

کد خبر: ۱۲۰۶۰۵۳

تاریخ: ۱۰ فروردين ۱۳۹۵ - ۱۷:۱۴

به گزارش خبرگزاری دانا، فریدون برکشلی، تحلیلگر بین المللی انرژی گفت: فاکتورهای بسیاری در تعیین قیمت نفت موثر هستند به ویژه در مقطع کنونی که تولید از تقاضا پیش گرفته و سبب شده تا قیمت‌ها در بازار به سطح پایین طی دهه اخیر برسند. تحلیل بازار نفت در مقطع کنونی نیز کار بسیار دشواری است اما می‌توان با در نظر گرفتن همه عوامل تعیین کننده قیمت این کالای مهم، پیش بینی هایی انجام داد.

او افزود: بر اساس مطالعاتی که بنده و برخی از همکاران در گروه انرژى وين در اتريش مطالعاتى انجام داديم و با استفاده از محاسبات سنجى معادلاتى، متا آناليز و البته همسان سازى به مدلی برای پیش بینی قیمت نفت در کوتاه مدت دست یافتیم.

این تحلیلگر بین المللی انرژی گفت: برپايه اصول علمى، صرف پيش بينى گروه انرژى وين، به این نتیجه رسیدیم که قیمت نفت به ازای هر بشکه در نیمه دوم سال 2016 در مرز ٤٠ دلار جا خوش کرده و سپس در نیمه اول سال 2017 میلادی ٤٥ دلار در بشكه خواهد بود. این موضوع نشان می‌دهد تا خرداد ماه سال آینده بازارهای جهانی نفت تغییرات عمده‌ای به خود نخواهند دید و قیمت نفت کم نوسان خواهد بود. حال به این نکته بپردازیم که اصولا چه فاکتورهایی در تعیین قیمت نفت مهم هستند و می‌توانند بازار آن را تحت تاثیر خود قرار دهند.

او افزود: روند قيمت نفت، اعم از كاهشى يا افزايشى تابع عوامل مختلفى است كه هر يك در شرايط خاص بازار تاثير خود را با ضريب معينى بر بازار مى گذارند. ضريب مقاومت هريك از كشورهاى توليد كننده و صادر كننده نفت اوپك و خارج از اوپك در مقابل قيمت نفت، روابط سياسى كشورها به ويژه مثلث عربستان، روسيه و ايران مهم است. این سه کشور هم از نظر سیاسی و موقعیت ژئوپلیتیک خود و هم به خاطر وسعت جغارفیایی که در منطقه دارند می‌توانند از متغییرهای اصلی بازار جهانی نفت باشند.

برکشلی گفت: البته شاید گفته شود که برخی کشورهای غربی با بهره‌برداری از ذخایر نفت شیل خود این مثلث را تا حدی شکننده کرده‌اند در این باره بهتر است به این نکته توجه کرد که در حال حاضر موقعيت و آینده نفت شيل هنوز مبهم بوده و معلوم نیست که با توجه به قیمت تمام شده بالای آن، بهره‌برداری از این ذخایر بتواند در شرایطی که قیمت نفت در زیر 50 دلار فریز شده، با ذخایر این سه کشور به رقابت بپردازد و نیاز برخی کشورها را تامین کند.

او افزود: نکته دیگر اینکه اطاعات دقيقى از توان و مقاومت شركت‌هاى كوچك و متوسط نفت و گاز شيل در دسترس نيست، که بتوان تحلیل کرد که آیا آنها قادرند به فعالیت خود در این بازار در مقطع کنونی ادامه دهند یا خیر. از این رو با توجه به کم توانی رقابتی نفت شیل ارزيابى اينجانب دلالتى بر ادامه كاهش قيمت جهانى نفت در سال آتى ندارد و بعید است که قیمت این کالا از سطح موجود بیشتر کاهش یابد.

این تحلیلگر بین المللی انرژی گفت: حال در این میان این پرسش پیش روی برخی کارشناسان بازار نفت و اقتصاد انرژی قرار گرفته که با توجه به بازگشت ایران به بازارهای جهانی پس از لغو تحریم ها، کشورمان تا چه اندازه می‌تواند در تحولات قیمتی نقش آفرینی کند و این بازگشت با توجه به اینکه با افزایش عرضه همراه خواهد بود آیا باعث کاهش قیمت خواهد شد یا خیر.

او گفت: به نظر می‌رسد باز گشت ايران به بازار جهانى نفت يك تاثير كوتاه مدت در قیمت‌ها دارد كه منبعث از عرضه بشكه هاى جديد نفتی است كه ایران طى يك فرايند ٦ تا 12 ماهه وارد بازار مى‌کند. از این رو رفع تحريم ها و برنامه هاى بلند مدت کشورمان براى سرمايه گذارى و توسعه منابع نفت و البته گاز، ايران را به يك بازيگر مهم و تاثير گذار تبديل خواهد كرد كه وضعیت انرژى منطقه را تحت تاثیر جدى خود قرار خواهد داد. لذا تحلیلگران بازار جهانى، نفت ايران را به عنوان محور جاده ابريشم انرژى قرن ٢١ و دهه سوم اين قرن حاضر ارزيابى مى كند.

برکشلی تصریح کرد: پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که بازار طى ٣ سال به توازن نسبى خواهد رسيد، به طوریکه تقاضاى جهانى سالانه 2.5 ميليون بشكه در روز افزا يش پيدا مى كند. در طرف عرضه با توجه به اینکه در سال ٢٠١٥ حدود ٦٠ در صد شركت‌هاى كوچك و متوسط تعطيل شدند،ارزش سهام شركت‌هاى بزرگ به شدت افت كرده به گونه‌ای که شركت‌هاى خدماتى كه غالبا بزرگ هستند در شرايط دشوارى به لحاظ مالی قرار دارند، لذا افق توازن عرضه و تقاضا در دور دست محتمل به نظر می‌رسد.

این تحلیلگر بین المللی انرژی گفت: حال که در دوره کاهش قیمت‌های جهانی نفت قرار داریم یکی از بهترین کارهایی که سیاستگذاران کشور می‌‌توانند انجام دهند این است که روند جذب سرمایه‌ها در این صنعت را آغاز کنند. ايران دوران مهمى از حيات اقتصادى و نفتى خود را از دست داده است، از این رو صنعت نفت ايران نيازمند سرمايه گذاری گسترده ای است، و باید با تمام قدرت ظرفيت سازى كند. باز سازى صنعت نفت ايران امرى مهم و حياتى بوده و بهتر است به مهم‌ترين استراتژى وزارت نفت تبدیل شود چرا که باید برنامه‌ريزى براى بين المللى کردن صنعت نفت كشور در دستور کار قرار گیرد. صنعت نفت ايران يك صنعت پير و فرتوت نيست، بلكه صنعتى است با ١١٠ سال تجربه و قدمت که قابليت بالايى براى حضور در بازارهای جهانى دارد اماجهانی سازی صنعت نفت ایران اين سياستى است كه دولت‌های مختلف سال ها از آن غافل شده‌اند.

او افزود: البته افت قيمت جهانى نفت بخشى از جذابيت ايران را كم كرده است ولى کشورمان همچنان براى سرمايه گذاران بين المللى جذاب هست. البته این را نباید فراموش کرد که عرضه اين جذابيت‌ها هم منبعث از توانايى و قابليت كشور در مديريت جذب سرمايه گذارى و تامين مالى است.

برکشلی تصریح کرد: ما هنوز می‌توانیم در کشورمان نفت ارزان را نسبت به سایر نقاط دنیا استخراج کنیم که این قابلیت در غرب کارون وجود دارد و از جذابيت بالايى برای جذب سرمایه‌گذاری برخورداراست، چرا که هزينه اكتشاف و بهره بردارى در آن پايين است.

او گفت: حال سوال اینجاست که روند کاهش قیمت نفت تا کجا و چه زمانی ادامه خواهد داشت و سهم ایران در افروش نفت با چه تغییراتی مواجه خواهد شد؟ برای پاسخ در اينجا مجددا به مو ضوع استراتژى برون نگر و بين المللى کردن صنعت نفت مى پردازم. این صنعت داراى ماهيتى جهانى است و در محدوده داخلى از رشد باز مى ماند، لذا بايد تجارب و ستاوردها در يك تعامل جهانى رشد كند و فزونى يابد. متاسفانه طى دهه هاى اخير تفكر جهان نگرى در صنعت نفت ضعيف شده و مديران بين المللى در حد و اندازه و كلاس صنعت نفت ايران آموزش نديده اند، طى سل هاى اخير تبحر اصلى مديران ما در دور زدن تحريم ها شكل گرفته كه البته در آن دوران ارزشمند هم بوده است، ولى در دوران جديد ضرورت تفكر بين المللى براى بقا صنعت نفت و ايفاى نقش موتور و محرك توسعه حياتى است.