برگزاری «شب فرهنگی میراث علوی» در برلین

رایزنی جمهوری اسلامی ایران در آلمان همزمان با ایام مبارک عید غدیر خم و در آستانه روز مباهلة پیامبر اسلام(ص) با مسیحیان نجران در 24 ذی حجه سال دهم هجرت، اقدام به برگزاری یک برنامه فرهنگی با هدف ایجاد ارتباط بین ادیان تحت عنوان «شب فرهنگی میراث علوی» در برلین نمود.

کد خبر: ۱۲۱۴۷۱۰

تاریخ: ۰۵ مهر ۱۳۹۵ - ۰۷:۴۳

به گزارش گروه دریافت خبر خبرگزاری دانا، طی این برنامه که در محل کلیسای پاسیون منطقه نئوکلن، محل تجمع و سکنی جمعیت‏های مسلمان مقیم این شهر برگزار گردید، گروه های متنوعی از جامعه مسلمانان و شیعیان مقیم آلمان همچنین شخصیت‏های علمی و دانشگاهی، چندین هنرمند و روزنامه نگار و نیز نمایندگانی از جماعت های طریقتی صوفیان علوی و بکتاشی مشارکت نمودند.

در ابتدای برنامه رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در آلمان، جناب آقای سید علی موجانی با قرائت سوره کوثر و اشاره به آیه مبارکه مباهله «فَمَنْ حَاجَّكَ فِيهِ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَكُمْ وَنِسَاءَنَا وَنِسَاءَكُمْ وَأَنْفُسَنَا وَأَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْكَاذِبِينَ»، به تشریح دلایل و انگیزه‏های لازم برای معرفی میراث غنی اسلامی ایران با محوریت تأثیر عمیق تشیع بر فرهنگ و باورهای عمومی ایرانیان مسلمان پرداخت.

وی در ابتدای سخن خود با بیان این نکته که « 1428 سال پیش در چنین ایامی پیامبر بزرگوار اسلام(ص) به دو اقدام مهم و تاثیرگذار مبادرت نمودند و از این جهت این هفته برای ما دارای معنایی خاص است. آن حضرت(ص) در واقع طی این تاریخ مبدع نخستین گفتگوی میان ادیان با مسیحیان شدند و از این جهت ما برای برنامه خود که یک تعامل بین فرهنگی و دینی است کلیسای شما را برگزیده ایم.  حضرت ختمی مرتبت محمد بن عبدالله(ص) با «اهل البیت» نشان دادند که مسیر تعامل و تبادل با ادیان ابراهیمی مفتوح است و از آن زمان تاکنون دامنه مناسبات میان اسلام و مسیحیت به صورت مستمر و پیوسته ادامه یافته است. لذا از این جهت ما خرسند هستیم که در آستانه این روز، در یکی از اماکن مذهبی جامعه مسیحی آلمان حضور داریم تا هم آن خاطره را تجدید کنیم و هم  یکی از بزرگترین اعیاد مسلمانان که اختصاص به چگونگی امتداد امر راهبری جامعه اسلامی دارد گرامی بداریم».

رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در آلمان در ادامه به اختصار تشریح موضوع غدیر را نیز مورد اشاره قرار داد. به باور وی «غدیر امتداد مسئولیت‏پذیری رهبران جامعه در قبال آینده اجتماعی یکایک شهروندان است و از این جهت بود که پیامبر اسلام(ص) در پایان حج خود اولین مسلمانی که به اسلام ایمان آورده بود را به جانشینی برگزیدند: امیرالمومنین علی(ع). سپس در تمام 1430 و اندی سال اخیر پس از این رویداد، این نقطه عطف برای بخش‏های مهمی از اجتماعات مسلمانان به عنوان یک پیام و سنت مورد یادآوری قرار داده می شود».

وی در ادامه عنوان کرد: شاید بی جهت نبود در بین رهبران نخستین اسلامی، همین جانشین، حضرت علی بن ابیطالب(ع) کسی باشد که با تنظیم یکی از کهن ترین اسناد تاریخی اسلام، مشی پیامبر خود را در تعامل و گفتگو با سایر ادیان به ویژه مسیحیان تثبیت نماید. امروز در این نشست شما شاهد رونمایی متن و محتوای این سند مهم اسلامی به زبان آلمانی خواهید بود. سندی که قدیمی‏ترین کتابت آن به قرن دهم میلادی بازمی‏گردد. این سند معاهده ای است که حضرت علی(ع) با مسیحیان امضاء نمود و براساس آن تکالیف و مسئولیت‏های یک حاکم اسلامی را به صورت رسمی و مدون تبیین نمود. فلذا برای ما شیعیان مسلمان بسیار مایه شعف است که همزمان با چنین برنامه ای و در محل یکی از کلیساهای برلین ترجمه آلمانی سند در اختیار حاضرین قرار می‏گیرد تا نشان دهد که باور عمیق بخش اعظم مسلمانان به گفتگو و تعامل و ارتباط با جامعه مسیحیان ریشه ای به اندازه تاریخ تولد اسلام دارد.

پس از سخنرانی رایزن فرهنگی، قطعه شعر جاویدان گفتگوی میان حضرت زهرا(س) و حضرت علی(ع) که توسط شاعر بزرگ قرن هفدهم آلمان، گوته، سروده شده است به صورت دکلمه اجرا شد. گوته در این سروده دیالوگی میان دو تن از عزیزترین نزدیکان به پیامبر اسلام(ص) را به زبانی فاخر توصیف می کند. براساس این سروده گفتگو میان این دو شخصیت در ادامه آن چیزی است که پیامبر اسلام(ص) بدان توجه می‏دهد: حضرت علی (ع) شخصیتی است که «با حرکت رهبری زودرس خود چشمه‏های برادر[دیگر] را با خود می‏برد» و حضرت فاطمه(س) در «آن پایین در اعماق دره زیر پایش است که گل می‏روید و چمنزار از نفسش زنده می‏شود».

یوهان ولفگانگ فون گوته در این شاهکار خود می‏کوشد نگاهی متمایز را نسبت به اسلام، پیامبر(ص) و خاندانش(ع) ارائه نماید. او  در این نغمه‏سرایی بیان می کند پیامبر عظیم الشأن اسلام(ص) رود بزرگی است که انهار متعددی از او جاری می‏شوند و این انهار در سراسر قلمروی جغرافیا پخش شده و با سیراب کردن زمین سرانجام در رودخانه ای بزرگ  به هم اتصال پیدا می‏کند. شاخه‏ اصلی این نهر عظیم را در نگاه گوته و از اشاره به دو وجود مقدس و مبارک، نخست حضرت علی(ع) است که سایر برادران و یا نهرهای منشعب را به خود پیوند می دهد و سپس آنها را در دامان حضرت فاطمه(س) قرار می دهد تا گلها شکفته شوند.

پس از قرائت اثر جاودانی پدر ادبیات معاصر آلمان، آقای دکتر محمد عامر از مرکز التراث اسلامی به ایراد سخنانی در رابطه با تاریخ حیات حضرت علی(ع) و منزلت و جایگاه ایشان نزد مسیحیان پرداخت و عباراتی سودمند را در تشریح شرایط و ویژگی‏های دنیای تشیع به ویژه با نگاه عمیق به مهرورزی نسبت به خاندان پیامبر(ص) ابراز داشت.

دکتر محمد عامر تاکید نمود: «امیدوارم امشب بتوانیم درک درستی را میان مردم ایجاد کنیم، چرا که بیشترین مشکلات مردم به دلیل عدم شناخت و ارتباط است. در کنار سایر ادیان ابراهیمی، پیامبر(ص) و ائمه دوازده گانه ما علیهما السلام برای ما محترم هستند. امروز که برداشتهای متفاوتی از اسلام به مانند برداشت غلط سلفیان یا گروههای تروریستی می شود، اتکای ما شیعیان به واژگان ائمه شیعه در نهج البلاغه، صحیفه سجادیه و ... است».

در نگاه این اندیشمند مصری مقیم آلمان، فهم اینکه ما چگونه با اعتقادات دیگران برخورد می کنیم با مطالعه حیات حضرت علی بن ابیطالب(ع) بسیار آسان می شود. «در نگاه آن حضرت(ع) همه برابر و عضو یک خانواده هستند و اگر مشکلی ایجاد شود همه باید بار مسئولیت حل آن را بر دوش کشند و این خود مهمترین پیام همگرایی است. شاید از این جهت است که در تشیع تعصب حاکم نیست و پذیرش قوانین کشور میزبان چنانچه در سند معاهده حضرت علی(ع) با مسیحیان قید شده یک سیره برگرفته از رفتار ائمه(ع) است».

نماینده مرکز التراث اشاره نمود که نامه حضرت امیر(ع) به مالک اشتر برای حکومت مصر، خود مثال مهمی از اسناد حقوق بشر اسلامی است و باید امروز در سازمان ملل به عنوان یک سند مهم مورد توجه قرار گیرد. بی جهت نیست که کوفی عنان دبیرکل پیشین سازمان ملل متحد به این پیام اشاره داشته و به آن جمله امام علی(ع) استناد می کند که «ای مالک انسانها یا با هم خواهر و برادر هستند و یا در خلقت خود یکسان و همگان مانند تو آفریده خداوند». جرداق نیز در اثر 5 جلدی خود آن حضرت را «صدای عدالت انسانی» دانسته است. در نگاه جبران خلیل جبران هم آن وجود مقدس به مصداق «شهیدی بزرگ در عالم بشریت» معرفی شده است. متاسفانه اعراب عصر حیات آن امام(ع) ارزش وی را ندانستند و مردمان فارسی زبان مفتخر شدند که ارزشهای او را مورد ترویج قرار دهند. گوته نیز در دیوان شرقی خود برای یک نویسنده غربی توصیف زیبایی ارائه می دهد : «علی(ع) حبیب واقعی خداوند بود که تنها برای شیعیان شناخته شد».

دکتر محمد عامر با اشاره به برگزاری این برنامه در کلیسا همزمان با روز مباهله، ضمن ستودن این ابتکار گفت: «امروز ما در این مکان نغماتی را می شنویم که برای ما لذت بخش است همچنانکه وقتی یک راهب مسیحی صحیفه سجادیه را به لاتین ترجمه کرد و در کلیسای واتکیان آن را بعنوان یک موعظه مذهبی قرائت نمود».

برنامه بزرگداشت عید غدیر و روز مباهله سرانجام با اجرای قطعاتی در وصف مولای متقیان علی(ع) از سوی گروه موسیقی شالو استان بوشهر اعزامی اداره کل فرهنگی ایرانیان خارج از کشور سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی ادامه یافت. آثار ارائه شده در این برنامه با نعت پیامبر اسلام(ص) و تکریم حضرت امیر(ع) آغاز شد و سپس به عرضه جنبه های متنوع موسیقی نواحی سنتی ایران در استان بوشهر که با توضیحات سرپرست گروه استاد مقاتلی همراه بود، ادامه یافت. اجرای مراسم سوگواری حسینی در شکل بوشهری آن و نواختن سنج و دمام و بوق در آستانه ورود به ایام محرم حسینی که پایان بخش برنامه گروه اعزامی «شالو» نیز بود هم بر لطافت و ظرافت معنایی این نشست افزود.