اندیشمندان داخلی وخارجی مطرح کردند؛

اربعین بستر همگرایی امت اسلامی

«اربعین فرصتی برای همگرایی ادیان الهی»، «تقویت اربعین حسینی مانع رشد تکفیری‌ها» و «پیاده‌روی اربعین زمینه‌ساز حکومت مهدوی» از مباحث مطرح‌شده در همایش بین‌المللی اربعین در کربلا بود.

کد خبر: ۱۲۱۶۶۳۰

تاریخ: ۲۹ آبان ۱۳۹۵ - ۰۸:۲۰

به گزارش خبرگزاری دانا همایش بین‌المللی اربعین حسینی، امروز با حضور ده‌ها نفر از اندیشمندان و فرهیختگان ایرانی و کشورهای مختلف از سوی کارگروه بین‌الملل کمیته فرهنگی و آموزشی ستاد مرکزی اربعین در شهر مقدس کربلا برگزار شد.

در این همایش کنگره عظیم پیاده‌روی اربعین حسینی و آثار آن در جامعه اسلامی از ابعاد مختلف به‌ویژه پیامدهای بین‌المللی آن موردبحث و بررسی قرار گرفت.

«اربعین و پاس داشت فرهنگ عاشورایی»، «اربعین و همگرایی امت مسلمان»، «اربعین و بصیرت سیاسی»، «اربعین و جامعه مهدوی»، «اربعین و اقتدار زینبی»، «اربعین و ارتباطات فرهنگی و رسانه‌ای جهان اسلام» و «اربعین و گفتمان مقاومت» ازجمله موضوع‌هایی است که شرکت‌کنندگان درباره آن سخنرانی و یا مقاله ارائه کردند.

در جلسه افتتاحیه این همایش حجت‌الاسلام‌والمسلمین نجف نجفی روحانی، مسئول دفتر نمایندگی بعثه مقام معظم رهبری در عراق، اربعین را به‌عنوان یک حرکت ناب معنوی، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی توصیف کرد.

اربعین یک پدیده بی‌بدیل در دنیا و فرصتی طلایی برای تقویت وحدت میان امت اسلامی است
وی تصریح کرد: اربعین یک پدیده بی‌بدیل در دنیا و فرصتی طلایی برای تقویت وحدت میان امت اسلامی است.

این همایش با سخنرانی حجت‌الاسلام‌والمسلمین اباذری، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در عراق ادامه یافت. وی ضمن ارائه  آماری از تعداد دانشجویان عراقی در حال تحصیل در دانشگاه‌های ایران اظهار داشت: سالانه نزدیک به ۵ میلیون نفر از اتباع ایرانی و عراقی به دو کشور سفر می‌کنند و ما باید تلاش کنیم پیوستگی ملت‌های ایران و عراق که مشترکات فراوانی باهم دارند هر چه بیشتر تقویت شود.

پیاده‌روی اربعین پدیده‌ای بی‌نظیر در جامعه بشری است

حجت‌الاسلام حمید پارسانیا عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در این همایش اظهار کرد: یکی از جامعه شناسان مشهور که در حوزه دین، مطالعات دارد گفته ما فکر می‌کردیم که تا پایان قرن بیستم چیزی به‌عنوان دین در عرصه زندگی بشر وجود نخواهد داشت و آخرین سنگری که از دین وجود خواهد داشت فرهنگ عمومی است که از بین خواهد رفت اما هم سیاست، دین زدایی کرده و هم علم.

وی افزود: این جامعه‌شناس معتقد بود که فقط مردم کوچه و بازار هستند که مقداری کلیسا می‌روند و آن‌هم تا آخر قرن بیستم از بین می‌رود.

این استاد حوزه و دانشگاه گفت: چیزی که این جامعه‌شناس پیش‌بینی کرد منجر به بیان نظریه‌ای شد که ما آن را نظریه افول عقلانیت و سکولاریسم می‌شناسیم. اما او بعد از انقلاب اسلامی ایران احساس کرد که در کل جهان بازگشت به دین از سوی فرهنگ عمومی برخاسته و نهادهای مختلف به ترویج دین و عقلانیت می‌پردازند.

حجت‌الاسلام پارسانیا بابیان اینکه این وضعیت در عراق هم مشاهده می‌شود، تصریح کرد: وضعیت اربعین در دوران صدام در عراق رو به افول بود ولی امروز بازگشت به دین از دل فرهنگ عمومی مردم برمی‌گردد و این مسئله دوباره خودش را بر سیاست جهانی و نظام‌های علمی ما تحمیل می‌کند.

به گفته وی، امروز آنچه در سیاست عراق و جهان اسلام دیده می‌شود متأثر از این حرکت مردمی است.

وی گفت: نشست علمی اربعین هم می‌خواهد حق خود را از ارائه تئوری‌های نظری حوزه دین استیفاد کند و این‌یک هدیه الهی است که خداوند به جامعه علمی عطا کرده است. از این هدیه نه‌تنها حوزه علمیه نجف و حوزه‌های علمیه دیگر، بلکه مجموعه‌های دانشگاهی ایران و عراق باید به‌خوبی استفاده کنند.

حجت‌الاسلام پارسانیا اظهار کرد: ما با یک پدیده‌ای در اربعین مواجه هستیم که اول تئوری نبوده که بعد اجرا شود بلکه اول اجراشده و بعد باید به تئوری‌های آن باید پرداخته شود.

این عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی، پیاده‌روی اربعین را پدیده‌ای کاملاً بی‌نظیر در جامعه بشری دانست و بر لزوم استفاده از این ظرفیت مردمی تأکید کرد.

پیاده‌روی اربعین زمینه‌ساز حکومت مهدوی

مشخصات حرکت امام حسین(ع) را در حکومت مهدوی می‌بینیم
دکتر مجیب سعد استاد معارف اسلامی دانشگاه کربلا اظهار کرد: اگر روایات را موردبررسی دقیق قرار دهیم، مشخصات حرکت امام حسین(ع) را در حکومت مهدوی می‌بینیم.

وی تکامل روحیه انسانی و ترک لذت‌های زودگذر را یکی از جلوه‌های پیاده‌روی اربعین حسینی(ع) ذکر کرد که این ویژگی در حکومت مهدوی نیز جلوه‌گر خواهد شد.

این استاد دانشگاه بابیان اینکه همه امور زیارت اربعین را در حکومت مهدوی می‌بینیم، تأکید کرد: در پیاده‌روی و زیارت اربعین هیچ فقر و ناامنی دیده نمی‌شود و کسی غذا را نزد خود نگه نمی‌دارد و انفاق می‌کند. این شاخصه را در حکومت مهدوی می‌بینیم که هیچ‌کسی فقیر نخواهد بود و هیچ شخصی، غذا را برای خود نگهداری نمی‌کند.

وی افزود: در جریان اربعین، اگر زائر در خانه مهمان‌پذیر داخل شود به‌راحتی غذا می‌خورد و می‌خوابد درحالی‌که هیچ دیناری درازای این خدمات پرداخت نمی‌کند و این فرهنگ را در حکومت مهدوی شاهد خواهیم بود.

مجیب سعد بابیان اینکه پیاده‌روی اربعین در اخلاق انسان اثر می‌گذارد، با ذکر مثالی در این مورد گفت: کسی که اهل تنبلی و کسالت باشد در جریان اربعین حسینی پر جنب و خروش است. بنابراین ضمیر انسان ضابط کامل این شخص می‌شود که همه قوانین و امور را درک کند.

وی معتقد است که وقتی انسان به پیاده‌روی اربعین می‌رود ذات خود را فراموش می‌کند و در مقابل خودش فقط خدا را می‌بیند.

این استاد معارف اسلامی، اقامه نماز اول وقت را جلوه دیگری از ارزش‌های پیاده‌روی اربعین حسینی(ع) ذکر کرد که این شاخصه در حکومت مهدوی وجود خواهد داشت.

وی از اینکه بعد از اربعین حسینی ممکن است همه دگرگونی‌های حاصل‌شده برگردد، ابراز تأسف کرد و افزود: باید روش‌هایی را طی کنیم که خلوص و اموری که در روزهای اربعین طی می‌شود بعد از اربعین ادامه یابد.

این استاد دانشگاه کربلا استفاده از فرصت پیاده‌روی اربعین برای زمینه‌سازی ظهور حضرت امام زمان(ع) را مهم دانست و تأکید کرد: دعای میلیون‌ها زائر حسینی قطعاً در ظهور امام زمان(عج) تأثیر دارد.

تفسیر بد از اربعین باعث سلطه قدرتمندان بر شیعیان می‌شود

پروفسور محمد فاروق حسین استاد دانشگاه‌های آفریقای جنوبی هم اظهار کرد: امام حسین علیه‌السلام مجموعه‌ای از بهترین‌ها هستند که جانشان را درراه دین خدا اهدا کردند.

امام حسین علیه‌السلام همه خوبی‌ها و اخلاق انسانی ازجمله عدل، عقلانیت، رحمت و ... را در خودشان جمع کردند و این چیزی است که مخالف اسلام تکفیری و داعشی است
وی تأکید کرد: امام حسین علیه‌السلام همه خوبی‌ها و اخلاق انسانی ازجمله عدل، عقلانیت، رحمت و ... را در خودشان جمع کردند و این چیزی است که مخالف اسلام تکفیری و داعشی است.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: یک درس قدیمی از نبی اسلام می‌گیریم که سؤال خوب نصف علم است. نوع سؤالی که ما مطرح می‌کنیم نوع راه‌حل را به ما ارائه می‌کند و ما در تبعیت از امام حسین(ع) باید سیاست را اخلاقی و اخلاق را سیاسی کنیم.

محمد فاروق حسین بابیان اینکه رفتار امام حسین(ع) تنها یک رفتار سیاسی صرف نبود بلکه رفتاری انسانی بود که ایشان از سر، عقل، روح، قلب استفاده می‌کردند اظهار کرد: در رفتار امام حسین(ع) عزت را می‌بینیم، اما بعضی‌ها سعی دارند حرکت امام حسین را کوچک بشمارند، بنابراین باید ببینیم این افراد چه سودی از کارشان می‌برند.

وی تأکید کرد: تکفیری‌ها و افرادی که مخالف عزت و انقلاب هستند، هر دو گروه مخالف تاریخ و سیره اهل‌بیت هستند، به این دلیل که آن‌ها نتوانستند از نور اهل‌بیت به‌درستی استفاده کنند و راهی که در زندگی در پیش‌گرفته‌اند را نشناخته‌اند و تفسیر درستی از سیره و روش اهل‌بیت ندارند.

این استاد دانشگاه گفت: آن‌ها می‌خواهند ما مثل عروسکی باشیم که هر چه می‌گویند بپذیریم. اگر راه اهل‌بیت و راه عزت و مبارزه با طاغوت را بپذیریم مورد تهدید آن‌ها قرار می‌گیریم و آن‌ها نمی‌خواهند این راه ادامه یابد.

به گفته وی، اگر شیعیان جریان عاشورا و اربعین امام حسین(ع) را بد تفسیر کنند، سلطه قدرتمندان بر آن‌ها بیشتر می‌شود، درحالی‌که امام حسین(ع) به ما آموختند که نگاه عقلانی داشته باشیم تا قدرتمندان بر ما مسلط نشوند.

محمد فاروق حسین گفت: اگر بخواهیم راه امام حسین(ع) را مطالعه و سعادت خودمان را تضمین کنیم باید نگاه خود را دقیق و سیاست را عقلانی کنیم.

فرصتی برای همگرایی ادیان الهی

بشری حنون محسن استاد دانشگاه‌های عراق هم اظهار کرد: بعضی حوادث در مرور زمان از بین می‌رود ولی هر چه از جریان و اهداف عاشورا و اربعین حسینی می‌گذرد، بر عظمت آن افزوده می‌شود.

وی تصریح کرد: باوجوداینکه بیش از هزار و ۴۰۰ سال از جریان عاشورا می‌گذرد ولی انگار این واقعه تازه حادث‌شده است.

استاد دانشگاه‌های عراق معتقد است که پیاده‌روی و زیارت اربعین حسینی موجب ترس و وحشت دشمنان می‌شود، بنابراین از هر روشی برای جلوگیری از این رویداد عظیم استفاده می‌کنند.

بشری حنون محسن تأکید کرد: پیاده‌روی اربعین حسینی نمادی از وحدت امت اسلام و حتی مسلمانان و غیرمسلمانان است.

جاذبه اربعین حسینی روی غیرمسلمانان اثر و آن‌ها به عاشورایی‌ها و اربعینی‌ها  تأسی کرده و در مراسم پیاده‌روی اربعین حضور می‌یابند
وی اظهار کرد: جاذبه اربعین حسینی روی غیرمسلمانان اثر و آن‌ها به عاشورایی‌ها و اربعینی‌ها  تأسی کرده و در مراسم پیاده‌روی اربعین حضور می‌یابند که باید از این فرصت برای اتحاد بیشتر بین ادیان الهی استفاده کرد.

پیاده‌روی اربعین نباید سیاسی و دولتی شود

علی‌اصغر پور عزت از اعضای هیئت‌علمی دانشگاه تهران اظهار کرد: اربعین فرصت بزرگی است که در اختیار مردم عراق قرار دارد و مردم عراق این حرکت بزرگ را بنیان‌گذاری کردند و امیدواریم بقیه مردم کمک کنند تا از این فرصت بزرگ به بهترین شکل استفاده شود.

وی بابیان اینکه پیاده‌روی اربعین نباید سیاسی و دولتی شود، تصریح کرد: نباید الزامات قدرت در این ظرفیت اعمال شود بلکه پیاده‌روی اربعین باید به‌صورت مردمی باشد تا تداوم یابد.

به گفته این استاد دانشگاه، سنت‌هایی که دولت‌ها ایجاد می‌کنند از بین می‌روند یا کمرنگ می‌شوند ولی مردمی بودن فرصت خوبی برای پایداری این حرکت است.

وی با ذکر نمونه‌هایی از این فرصت‌ها اظهار کرد: تصور کنید حدود ۲۰ میلیون نفر حدود ۷ روز از زندگی و کار خود را در این مسیر قرار می‌دهند که حداقل ۱۴۰ میلیون نفر روز است. این تعداد فرصت خوبی برای آموزش بهداشت، رفتار متعالی، شیوه‌های زندگی، تمرین ساده زیستی و آموزش سنت‌های خوب دانش جویی است.

استاد دانشگاه تهران تصریح کرد: در تمدن اسلامی شب‌نشینی‌های ناسالمی را تجربه کردیم ولی اینجا فرصت خوبی برای آموزش تجربه‌های سالم است و امکان بازسازی بنیان‌های فرهنگی فراهم می‌شود.

پور عزت فقرزدایی را یکی از ویژگی‌های اربعین حسینی دانست و تأکید کرد: متأسفانه در مسیر پیاده‌روی اربعین بازارهایی ایجادشده که این بازارها باید مدیریت شوند تا بر مسیر و حرکت مردم غلبه نکند.

وی بابیان اینکه در این مسیر نباید فضای تکدی گری فراهم شود گفت: مسیر پیاده‌روی باید زمینه‌ای برای رفع فقر باشد نه نشان دادن فقر.

استاد دانشگاه تهران، اربعین را فرصتی بزرگی پیش روی شیعیان دانست و تأکید کرد: بعدها از ما سؤال می‌شود که چگونه از این نعمت استفاده کردیم. بزرگ‌ترین نعمتی که اینجا دیده می‌شود زمان و وقت و افکار و اندیشه‌های مردم است.

وی افزود: پیاده‌روی اربعین حسینی گردهمایی بزرگ و فضای مناسب برای مذاکره و صحبت است. چون افکار بزرگی در این مسیر حضور پیدا می‌کنند ولی ما چگونه از این افکار و اندیشه‌ها استفاده می‌کنیم؟

پیروان فرقه‌های مختلف، کرامت اهل‌بیت به‌ویژه امام حسین(ع) را درک می‌کنند
به گفته وی، پیروان فرقه‌های مختلف، کرامت اهل‌بیت به‌ویژه امام حسین(ع) را درک می‌کنند و جلوه‌هایی از این علاقه در پیاده‌روی اربعین ظاهر می‌شود. حتی اهل سنت هم تحت تأثیر این حرکت قرار می‌گیرند چون امام حسین(ع) لطف خداوند به بشریت است.

تقویت اربعین حسینی مانع از رشد تکفیری‌ها می‌شود

محمدجواد عبدالرحمان محقق و استاد دانشگاه‌های آفریقای جنوبی هم در مورد افزایش تفکر تکفیری‌ها در جوامع مختلف و آفریقای جنوبی اظهار کرد: اربعین حسینی می‌تواند شیعیان را در آفریقای جنوبی باهم متحد کند و نوعی ارتباط مناسب بین ما ایجاد کند و مانع از افزایش تفکر تکفیری‌ها در جامعه آفریقای جنوبی شود.

وی گفت: در سال ۲۰۱۹ سندی از مجمع قضایی مسلمانان در ویکی لیکس نشر پیدا کرد که تکفیری‌ها از این سند برای تضعیف جایگاه شیعه استفاده کردند. در این سند فکر و سبک زندگی یک مسلمان از زمان حیات تا مرگ موردبررسی قرارگرفته و آن‌ها سعی کردند اقلیت شیعه را در این سند تضعیف کنند.

محمدجواد عبدالرحمان بابیان اینکه این سند توسط رهبر مجمع قضایی مسلمانان تهیه‌شده اظهار کرد: آن‌ها سعی می‌کنند به‌گونه‌ای وانمود کنند که شیعه کافر است و حضور ما در اربعین می‌تواند تفکر مسلمانان دیگر عالم را نسبت به ما روشن کند و نگاه آن‌ها را تغییر دهد.

وی ادامه داد: تکفیری‌ها با استفاده از این سند توانستند در آموزش‌های خود القا کنند که تفکر شیعی مخالف تفکر اسلامی و تفکری منحرف از اسلام ناب است. آن‌ها تلاش می‌کنند شیعیان را در آفریقای جنوبی حذف کنند.

این استاد دانشگاه افزود: ما باید با استفاده از ظرفیت اربعین، دکترین کیفی ایجاد کنیم و نگاه دقیقی به جوامع بدهیم که شیعیان انسان‌های کوته‌فکر و انحرافی نیستند.

امضای ۴۵ تفاهم‌نامه دانشگاهی بین ایران و عراق

تحصیل سه هزار دانشجوی عراقی در دانشگاه‌های ایران به‌ویژه ۴۸۰ دانشجو در دانشگاه فردوسی مشهد نشان از روابط خوب در حوزه علمی بین دو کشور است
حجت‌الاسلام اباذری رایزن فرهنگی ایران در عراق هم در ادامه این همایش مسافرت پنج‌تا شش میلیون زائر ایرانی و عراقی در دو کشور را بیانگر عمق روابط بین دو ملت دانست و گفت: این روابط به برکت اربعین هرروز و هرسال بهتر از روز و سال گذشته می‌شود.

وی با اشاره به امضای ۴۵ تفاهم‌نامه دانشگاهی بین ایران و عراق، افزود: تحصیل سه هزار دانشجوی عراقی در دانشگاه‌های ایران به‌ویژه ۴۸۰ دانشجو در دانشگاه فردوسی مشهد نشان از روابط خوب در حوزه علمی بین دو کشور است.

رایزن فرهنگی ایران در عراق به دیدار مقام معظم رهبری و تعدادی از مسئولان عراقی و همچنین بیان این جمله «مثلنا و مثل الشعب العراق، لحمک لحمی و دمک دمی» از سوی ایشان اشاره و خاطرنشان کرد: این جمله مشخص‌کننده عمق روابط دو ملت است و با تفسیر این جمله هیچ قدرتی نمی‌تواند بین دو ملت جدایی بیندازد.

وی تصریح کرد: بعد از سقوط صدام و در حال حاضر حدود دو میلیون و ۵۰۰ نفر از مردم عراق به ایران مسافرت و همچنین در ایام اربعین نیز حدود دو میلیون و ۵۰۰ زائر ایرانی نیز به عراق سفر می‌کنند.

حجت‌الاسلام اباذری در ادامه  به قدردانی و تشکر مقام معظم رهبری از ملت، دولت و عشایر عراق در خصوص پذیرایی در ایام اربعین حسینی، افزود: مردم عراق با تمام وجود از بصره تا سامرا  به زائران اربعین حسینی خدمات‌رسانی می‌کنند.

رایزن فرهنگی ایران در عراق مشکلات اقتصادی این کشور را یادآور شد و گفت: مردم با مشکلات اقتصادی دست‌وپنجه نرم می‌کنند اما هیچ نقص و کاستی برای خدمت‌رسانی به زائران نمی‌بینیم و این به برکت اربعین و امام حسین(ع) است.

وی بابیان اینکه وقتی روابط ایران و عراق عمیق شود دشمنان در برهم زدن آن طمع می‌کنند، تأکید کرد: باید مراقبت کنیم این روابط بین دو ملت و دو دولت دچار اختلاف و ضعف نشود چراکه هیچ کشوری در دنیا پیدا نخواهد شد که مثل ایران و عراق تا این اندازه دارای نقاط مشترک باشد.

حجت‌الاسلام اباذری مرز و همسایگی بین دو کشور، مذهب و دین، وجود عتبات عالیات در عراق و وجود حرم مطهر امام رضا (ع) و بارگاه حضرت معصومه(س) در مشهد و قم را از نقاط مشترک بین دو ملت عنوان کرد و گفت: با توجه به اینکه دشمن ایران و عراق مشترک است و نباید این دشمن را فراموش کرد.

فرصتی طلایی برای امت اسلامی

حجت‌الاسلام نجف نجفی روحانی نیز در این همایش بابیان اینکه اربعین پدیده‌ای بی‌بدیل در دنیا، ظرفیتی بی‌نظیر و فرصتی طلایی برای امت اسلامی است، گفت: اربعین یک حرکت ناب معنوی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی و تجلی علم ، بصیرت، وحدت، همبستگی، اقتدار و فریاد حق‌طلبی است.

عاشورا مقابله اسلام علوی و اموی و اربعین مقابله اسلام ناب محمدی(ص) با اسلام تکفیری و داعشی است
وی اربعین را بازخوانی عاشورا و تداوم رسالت حسینی و بازنمایی جامعه آرمانی مهدوی عنوان و اظهار کرد: عاشورا مقابله اسلام علوی و اموی و اربعین مقابله اسلام ناب محمدی(ص) با اسلام تکفیری و داعشی است.

مسئول نمایندگی بعثه مقام معظم رهبری در عراق با اشاره به آثار اخلاقی، معرفتی، فردی، اجتماعی، دنیوی و اخروی زیارت امام حسین(ع)، به بیان روایتی از امام صادق (ع) در فضیلت زیارت آن حضرت پرداخت و افزود: زیارت امام حسین (ع) به‌منزله زیارت خدا در عرش است.

وی استفاده حداکثری از فرصت بی‌نظیر زیارت را برای تحقق عزت و اقتدار جهان اسلام ضروری دانست و با اشاره به رهنمودهای رهبر معظم انقلاب، از میزبانی بی‌نظیر عاشقانه ملت عراق تشکر و بر لزوم اهتمام به رهنمودهای مرجعیت دینی در عراق به‌ویژه حضرت آیت‌الله سیستانی و حفظ انسجام و وحدت به‌عنوان مهم‌ترین و ضروری‌ترین مسئله جهان اسلام تأکید کرد.