پارادوکس اثر کاهش قیمت نفت بر اقتصاد کشورهای صنعتی- مجتبی نادعلی*

همواره تصور می شود کاهش قیمت نفت باعث صرفه جویی در هزینه های کشورهای صنعتی وارد کننده و خریدار نفت می شود و در نتیجه رشد اقتصادی این کشورها را سرعت می بخشد اما واقعیت دیگری در کار است.

کد خبر: ۱۲۱۸۳۰۵

تاریخ: ۰۸ دی ۱۳۹۵ - ۱۴:۱۰

به گزارش خبرگزاری دانا،پژوهش های آماری نشان می دهد کاهش هزینه های ناشی از خرید ارزان نفت خام خود موجب کاهش درآمدهای مالیاتی دولت ها و نیز کاهش پروژه های نفتی و سرمایه گذاری در صنایع وابسته به نفت می شود که در نهایت ارزیابی تاثیر مثبت یا منفی کاهش قیمت خام را با دشواری های زیادی روبرو می کند.
برای نمونه توجه به آثار کاهش قیمت نفت بر اقتصاد ایتالیا در سال روبه پایان 2016 میلادی نشاندهنده پارادوکس در ارزیابی تاثیر این پدیده بر اقتصاد این قدرت اروپایی است.
بتازگی روزنامه اقتصادی میلانو فینانسا (Milano Finanza)**، با نقل گزارش اتحادیه شرکت های نفتی ایتالیا در سال 2016 میلادی نوشت کاهش بهای نفت در بازارهای بین المللی موجب صرفه جویی هزینه انرژی دولت ایتالیا به میزان 10 میلیارد و 900 میلیون یورو شد. همچنین این صرفه جویی در بخش بنزین و گازوییل برای مصرف کننده در جایگاه های سوخت پنج میلیارد یورو بود.
هزینه انرژی دولت ایتالیا در سال 2016 میلادی برابر با 24 میلیارد یورو بود که این رقم به طور تقریبی یک سوم کمتر از هزینه انرژی در سال پیش از آن (منفی 31 درصد) می شود.
از کل هزینه انرژی ایتالیا در سال جاری میلادی، 12 میلیارد یورو مربوط به نفت خام است. این رقم در سال 2015 میلادی 16 میلیارد و 200 میلیون یورو بود که کاهش 26 درصدی را نشان می دهد.
گزارش اتحادیه شرکت های نفتی ایتالیا حاکی است در سال 2016 بهای هر لیتر بنزین در جایگاه های توزیع 10 سنت و هر لیتر گازوییل 15 سنت کاهش یافت و در مجموع در هزینه های سوخت خودرو پنج میلیارد یورو صرفه جویی شد.
از سوی دیگر، میزان درآمد دولت حاصل از عوارض سوخت در این سال 38 میلیارد و 800 میلیون یورو بود که به دلیل کاهش میزان مالیات بر ارزش افزوده دریافتی، این رقم یک میلیارد یورو کمتر از سال 2015 شد.
این گزارش، دلیل اصلی کاهش میزان درآمد شرکت های نفتی در ایتالیا را سقوط بهای نفت در بازارهای بین المللی ارزیابی می کند.
در سال 2016 میلادی بهای نفت خام به نسبت سال پیش از آن به طور متوسط 18 درصد کاهش یافت. میزان این کاهش در سال 2015 نسبت به سال 2014 نیز 60 درصد بود.
کاهش بهای نفت خام خود به خود کاهش میزان سرمایه گذاری در بخش اکتشافات و تولید را نیز دربرداشت که در سال 2016 به نسبت سال 2015 برابر با 24 درصد بود که البته سال 2015 نیز به نسبت سال 2014 کاهشی 25 درصدی را تجریه کرده بود. چنین کاهشی در 40 سال گذشته سابقه نداشته است.
برای سال 2017 نیز کاهش های دیگری در بخش سرمایه گذاری در صنایع نفتی پیش بینی می شود.
همزمان آمارها گویای آن است که در 10 ماهه نخست سال 2016 میلادی با وجود کاهش سطح تولید در ایتالیا، میزان واردات نفت 1.6 درصد رشد کرد و عراق با سهم 21 درصد برای نخستین بار از سال 1955 به این طرف، به صادرکننده اصلی نفت به ایتالیا تبدیل شد. در کل پیش بینی می شود وضعیت در سال 2017 نیز بر همین روال ادامه یابد.
دفتر تحلیل و بررسی اتحادیه شرکت های نفتی ایتالیا براساس 10 دلار افزایش بهای نفت خام و توافق کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) و غیراوپکی ها برای کاهش میزان تولید، پیش بینی می کند درآمد شرکت های نفتی 16 میلیارد یورو کاهش یابد.