«ستاره» خودکفایی و صادرات بنزین ایران روشن شد

تجربه ساخت پالایشگاه «ستاره خلیج فارس» که در حقیقت جزء نخستین تجربه های ساخت پالایشگاه ها براساس خوراک میعانات گازی در منطقه خاورمیانه است بدون تردید ایران را در شمار پیشرانان تولید و تجارت این دست از محصولات قرار خواهد داد.

کد خبر: ۱۲۲۴۶۱۰

تاریخ: ۲۹ شهريور ۱۳۹۶ - ۱۴:۲۶

به گزارش خبرگزاری دانا،نقشه تجارت فراورده های نفتی در سطح بازارهای بین الملل این روزها با تحولات عمده در مبادی تولید نمایی جدید یافته است؛ ورود نوپالایشگران منطقه ای و افزایش تولید حامل های سوختی علاوه بر چینش جدید در جغرافیای تولید صادرات محور، روندی اطمینان بخش از عرضه پایدار این دست از حامل های انرژی را در میان مصرف کنندگان عمده این کالا پدید آورده است.
جمهوری اسلامی ایران از جمله کشورهایی است که با انجام سرمایه گذاری های عمده در ساخت و راه اندازی مگاپروژه های پالایشی در سال های گذشته گام های استوارتری در مسیر کسب سهم عادلانه از تجارت پررونق این دست از مشتقات انرژی برداشته است؛ روندی که نمودی از اجرای سیاست های بالادستی در استفاده موثر از منابع نفت و گاز کشور قلمداد می شود.
بررسی سبد واردات کالاهای مختلف به کشور نشان می دهد که دو حامل بنزین و گازوئیل در مقاطع عمده ای از حیات اقتصادی کشور سهمی قابل توجه به خود اختصاص داده اند؛ گرچه نوسانات و سطوح پایین قیمت نفت و فراورده ها و کاهش حاشیه سود پالایشگاه ها در نزدیک به دو دهه گذشته، مانع از ورود دارندگان ذخایر نفت و گاز به سرمایه گذاری در صنایع پالایشگاهی شده اما در سال های اخیر بالاتر رفتن تقاضای داخلی و جهانی به ویژه متاثر از افزایش سهم کاربرد حامل ها در سیستم های حمل و نقل و نیز رونق تجارت در این بخش، اراده تولید کنندگان را به سوی این بخش تقویت کرده است.
وزارت نفت ایران در کنار بهینه سازی و افزایش ظرفیت پالایشگاه های موجود و ساخت و توسعه پالایشگاه های جدید نفتی این سالها ماموریت جدید دیگری در بخش «ساخت پالایشگاه های مدرن» در مبادی با پتانسیل صادرات آغاز کرده است.
ساخت و راه اندازی پالایشگاه ستاره خلیج فارس که هفته پیش، نخستین بخش از واحدهای فرایندی آن (واحد تقطیر که دروازه راه اندازی ردیف های پالایشی است) با حضور معاول اول رئیس جمهوری به بهره برداری رسید از جمله اقدامات راهبردی دولت و صنعت نفت کشور در راستای خودکفایی در تولید بنزین مورد نیاز کشور، گسترش زنجیره ارزش از منابع نفت و گاز و تضمین حضور در بازارهای رو به گسترش این عرصه است.
ساخت پالایشگاه ستاره خلیج فارس در واقع، گونه ای تحول عمده در فرایند تجاری سازی تولیدات هیدروکربوری کشور تلقی می شود؛ این مجتمع پالایشی در راستای بکارگیری میعانات گازی تولیدی پارس جنوبی که در حقیقت ارزشمندترین محصول تولیدی میادین گازی محسوب می شود مورد طراحی قرار گرفت تا با تولید فراورده های نفتی از جمله بنزین سوپر معمولی و سوپر، سوخت جت، نفت گاز و ... با استانداردهای یورو 4 و 5 زمینه دستیابی به محصولات باکیفیت و درآمد های پایدار اقتصادی در این بخش فراهم آید.
این تجربه که در حقیقت جزء نخستین تجربه های ساخت پالایشگاه ها براساس خوراک میعانات گازی در منطقه خاورمیانه است بدون تردید ایران را در شمار پیشرانان تولید و تجارت این دست از محصولات قرار خواهد داد.
این مجتمع بزرگ با پالایش روزانه 360 هزار بشکه از میعانات گازی تولید شده در میدان گازی پارس جنوبی، تولید روزانه 36 میلیون لیتر بنزین و انبوهی از مشتقات پالایشگاهی نظیر گازوئیل، سوخت جت، گاز مایع، گوگرد و هیدروژن را در احجام فراوان و مطابق با استاندارهای روز اروپا تولید خواهد کرد.
میعانات گازی تولیدی ایران از میدان مشترک گازی خود با قطر اکنون به میزانی فراتر از 500 هزار بشکه (در روز) است که با توجه به برابری قیمت این حامل انرژی با نفت خام در بازارهای جهانی، انتقال آن به شبکه تولید محصولات پائین دستی، علاوه بر جلوگیری از روند خام فروشی این کالا، آثار درآمدی فراتری از دریچه تکامل شبکه تولید و توسعه بازاهای صادراتی به دنبال خواهد داشت.
اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهوری در مراسم بهره برداری از اولین بخش فرایندی این پالایشگاه، مجتمع ستاره خلیج فارس را مهمترین پروژه اولویت دار کشور و صنعت نفت دانست و از اراده ویژه دولت مبنی بر اعمال حمایت های چند جانبه در جهت راه اندازی نهایی این پروژه برای تحقق خودکفایی در تولید بنزین سخن گفت؛ رویه ای که بیانگر تحولی عالمانه در پیگیری راهبرد دستیابی به اقتصاد مقاومتی است.
معاون اول رئیس جمهوری تلاش های شبانه روزی انجام شده در ساخت و راه اندازی بخشهای مختلف این مگاپروژه را نمونه ای از راهبرد دولت در ارزش افزایی از منابع نفت و گاز کشور دانست و گفت که تداوم چنین برنامه هایی به استحکام سازه های اقتصاد ملی کمک خواهد کرد.
آنچه که در افق برنامه ایران در میدان گازی پارس جنوبی آمده، گویای هدفگذاری تولید میعانات گازی به میزان روزانه یک میلیون بشکه است که با توجه به مجموع بازار 1.5 میلیون بشکه ای این محصول در سطح جهانی می توان انتظار داشت تولیدات دو کشور ایران و قطر به عنوان تولیدکنندگان اصلی این حامل در افق بهره برداری از پروژه گازی مشترک با دورنمایی مبهم از تقاضای بازار مواجه خواهد بود.
چه آنکه طراحی دریافت خوراک پالایشگاه های دنیا نیز با توجه به محاسبه محدودیت مبادی تولید و چالش های احتمالی ناشی از برهم خوردن امنیت عرضه (حاصل از تفاوت انتظارات تولید کنندگان و مصرف کنندگان در حوزه قیمت گذاری) برپایه میعانات گازی انجام نشده است.
در چنین شرایطی اختصاص میعانات به تولید فراورده ها علاوه بر کاهش ریسک های مربوط به بازاریابی این کالا به ویژه آنچه که در دوران تحریم صنعت نفت ایران رخ داد به مزیت های رقابتی کشور نیز خواهد افزود؛ بر مبنای اصول پذیرفته شده نیز، امروزه رقابت جهانی، تغییر دادن بازارها و تکنولوژی های جدید و یافتن راه های ایجاد ارزش در عرصه های اقتصادی و تجاری است.
نخستین آثار راه اندازی این پروژه با تولید 36 میلیون لیتر بنزین، افزایش ظرفیت تولید بنزین کشور به میزان 100 میلیون لیترخواهد بود که نه فقط تراز تولید و مصرف داخلی و خودکفایی این محصول را با خود به همراه دارد بلکه می تواند با قرار گرفتن در کنار مشتریان بالقوه کالاهای نهایی زمینه ای را برای ثبت پیوندهای فراتر در عرصه همکاری بین المللی نیز فراهم سازد.
طرحی که در نتیجه تکاپوی مداوم فعالان آن امروز به مرز 80 درصد پیشرفت فیزیکی نزدیک شده و می رود تا پایان سال با تولید 12 میلیون لیتر بنزین نگاه بازارها را به سوی خود معطوف سازد.
از سوی دیگر با راه اندازی هشت پالایشگاه 60 هزار بشکه ای طراحی شده در منطقه سیراف در آینده نزدیک در عمل 75 درصد از تولید بنزین و گازوئیل کشور از خوراک میعانات گازی حاصل شده و توجیه اقتصادی اجرای این برنامه را در پایان دادن به سال ها خام فروشی منابع و ثروت های ملی دوچندان خواهد ساخت.
امروز راهبری متحول عرصه تولید، تداوم حمایت های اصولی دولت، وزارت نفت، مشارکت همگام سرمایه گذاران، سهامداران و مدیران این دست از طرح های ملی همسو با ایفای نقش مبتکرانه و دانش محور شرکت ها و فعالان داخلی نتیجه بخش بوده و می رود تا با استمرار این روند، چشم اندازی روشن در صحنه اقتصادی کشور با بهبود شاخص های تولید حاصل شود.