مهریه و حق طلاق، ابزار دفاعی برای زنان

مهريه و حق طلاق هيچ ارتباطي با هم ندارند. مهريه در مبناي نظريات مختلف، هديه‌اي است که مرد به همسرش در آغاز ازدواج مي‌دهد و اين تعبير زيباتر و شايد درست‌تر قضيه است.

کد خبر: ۱۲۲۶۰۹۰

تاریخ: ۲۱ آبان ۱۳۹۶ - ۰۹:۱۷

به گزارش خبرگزاری دانا، پاي حرف خيلي از آنها که در آستانه ازدواج هستند، بنشينيم، اين نگراني را دارند که چطور بايد با موضوعي مثل مهريه از يک طرف و شروط ضمن عقد مخصوصا وکالت زنان در طلاق، از طرف ديگر مواجه شوند. آنها که طرفدار گرفتن مهريه زنان هستند، به اين اشاره مي‌کنند که اين تنها سلاحي است که در شرايط فعلي، زنان از آن برخوردارند و به‌عنوان پشتوانه‌اي مالي مي‌توانند براي زندگي بعد از طلاق احتمالي روي آن حساب کنند.

از طرف ديگر، طرفداران وکالت زنان در طلاق يا همان که در فرهنگ عموم به‌عنوان حق طلاق شناخته مي‌شود، تأکيد مي‌کنند انتخاب افراد براي وارد و خارج‌شدن از يک زندگي، از هر چيزي مهم‌تر است و انتخاب مهريه به‌جاي حق طلاق، مي‌تواند مشکلات زيادي در رضايت از زندگي مشترک ايجاد کند. عده ديگري هم هستند که معتقدند مي‌توان بين اين دو راه‌حل، فقط يکي را انتخاب نکرد و جمع مهريه و حق طلاق را داشت اما در عين حال، اين موضوعي است که نگراني مردان را سبب مي‌شود و مي‌گويند اگر قرار باشد هم مهريه را به زنان اختصاص بدهيم و هم حق طلاق را، چه تضميني هست که ازدواج‌ها با انگيزه مالي انجام نشوند و زناني نباشند که بلافاصله بعد از عقد ازدواج، براي جدايي و درعين‌حال گرفتن مهريه اقدام کنند؟ خبرآنلاين در گزارشي، نظر چند وکيل دادگستري و کارشناس خانواده را در پاسخ به اين سؤال رايج که آيا «زنان با گرفتن وکالت طلاق بايد مهريه را ببخشند؟» پرسيده است.

مهريه در برابر حق طلاق، شدني است؟

مهريه؛ ابزار دفاعي براي زنان

فريده غيرت، وکيل دادگستري در‌اين‌زمينه با اشاره به اينکه «طبق مقررات قانوني که برگرفته از شرع مقدس اسلام است، براي ازدواج حتما بايد مهريه‌اي که مالی داشته باشد، براي زن در نظر گرفته شود»، به خبرآنلاين مي‌گويد: اين مهريه انواع مختلفي دارد و مي‌تواند مبالغ گوناگوني را شامل شود اما در شرايط فعلي، آنچه مي‌بينيم اين است که شرايط موجود سبب شده به‌عنوان مهريه، مبالغ زيادي تعيين شود که به تبع آن، مردان زيادي را در زندان‌ها ببينيم.

او در‌اين‌زمينه توضيح مي‌دهد: يکي از دلايلي که باعث شده مهريه‌هاي گزاف در نظر گرفته شوند، يکطرفه‌بودن حق طلاق براي مردان است. در برابر حق مطلقي که براي مردان در نظر گرفته شده، زن امروزي وقتي مي‌بيند مجبور است قيد زوجيت را حتي وقتي از زندگي‌اش رضايت ندارد، تحمل کند و با اجبار در زندگي خانوادگي‌اش باقي بماند، تصميم گرفته مهريه‌ سنگيني در نظر بگيرد که با استفاده از آن بتواند در صورت نياز، مرد را تحت فشار قرار دهد و از او جدا شود.

شرعي هست اما مفيد نيست

اما حجت‌الاسلام‌والمسلمين سيدمهدي واعظ‌موسوي، نظر ديگري در‌اين‌زمينه دارد. او دراين‌باره مي‌گويد: بر‌اساس قواعد مختلفي مانند اراده طرفين در عقد قرارداد، شوهر مي‌تواند به همسرش براي طلاق وکالت دهد و اين کار غيرشرعي و غيرقانوني نيست اما مسئله‌اي که از آن غفلت مي‌شود، آثار زیان‌باري است که چنين کاري به همراه دارد.

اين مشاور ازدواج ادامه مي‌دهد: چرا بايد در کار خداوند دست ببريم؟ چرا دقت نمي‌کنيم که وقتي خداوند اين حق را به مردان داده، حتما حکمتي در اين کار وجود داشته؟ حکمت اينکه مردان حق طلاق دارند و زنان نه، اين است که زنان احساساتي‌تر هستند و ممکن است با کوچک‌ترين بحث و جدل، کار زوج به طلاق کشيده شود؛ البته درست است که بعضي از مردان احساساتي هستند و برخي زنان عقلاني‌تر رفتار مي‌کنند اما بايد نسبت را در نظر گرفت و همان‌طور که مي‌بينيم، عموم زنان احساساتي‌تر هستند.

حق طلاق به شرط بذل مهريه

در عين حال، بهمن کشاورز، حقوقدان و وکيل دادگستري در پاسخ به اين سؤال که مي‌توان مهريه و حق طلاق را در مقابل هم قرار داد، مي‌گويد: مهريه و حق طلاق هيچ ارتباطي با هم ندارند. مهريه در مبناي نظريات مختلف، هديه‌اي است که مرد به همسرش در آغاز ازدواج مي‌دهد و اين تعبير زيباتر و شايد درست‌تر قضيه است. تعبير ديگري نيز وجود دارد که بهتر است درباره آن زياد بحث نکنيم و به‌هرحال، نتيجه يکي بوده؛ يعني مهريه حق زن است و حتي مي‌تواند تا زماني که آن را نگرفته، از انجام وظايف زناشويي در قبال شوهر خودداري کند و در اين حالت هم نفقه او به عهده شوهر خواهد بود.

او ادامه مي‌دهد: حق طلاق، حقي است مقرر براي مرد که زن در موارد خاص از آن برخوردار است؛ مواردي که در قانون مدني شمرده شده و در قانون حمايت از خانواده هم تصريح شده و در تعبير نهايي به وجود عسروحرج براي زن تعبير مي‌شود. بااين‌حال، ممکن است زني از خواستگارش بخواهد که اين حق خود را ضمن وکالتي خارج از عقدنامه به‌طور جداگانه به او منتقل کند. مرد مي‌تواند اين پيشنهاد را قبول کند يا نکند و زن هم مي‌تواند همسر مردي که چنين پيشنهادي را قبول نمي‌کند، بشود يا نشود. بايد توجه کرد که واگذاري حق طلاق به‌اين‌ترتيب به زنان فقط باعث ايجاد تعادل و تساوي بين طرفين مي‌شود و درواقع دادن امتيازي به زوجه نيست.

حقوق مساوي، شرايط را بهتر مي‌کند

علي نجفي‌توانا، وکيل دادگستري نيز درباره موضوع مهريه و حق طلاق به خبرآنلاين مي‌گويد: در کشور ما، مهريه نوعي تعهد مالي است و پذيرش دين عندالمطالبه‌اي است که نه مشروط و معلق و نه موجل است. مهريه درواقع، نوعي تضمين براي زناني است که با ازدواج، در شرايطي قرار مي‌گيرند که مرد هروقت بخواهد مي‌تواند او را طلاق دهد.

در چنين شرايطي، زن مي‌ماند و مشکلات زيادي که در جامعه براي او وجود دارد. درواقع، مهريه، سرمايه‌اي است که زوجه بتواند با آن يک زندگي متعارف داشته باشد و در شرايطي که فرصت‌هاي شغلي براي زنان کمتر است، اين امکان را داشته باشد که نيازهاي ضروري مادي زندگي‌اش را برطرف کند. هرچند در‌اين‌زمينه متأسفانه افراط وجود دارد و زياده‌روي‌هايي به چشم مي‌خورد که باعث مي‌شود به جاي اينکه زنان مورد احترام قرار بگيرند، تعيين بالاي مبلغ مهريه، شاخص ارزيابي ارزش اجتماعي و فردي آنها شود. درواقع، بايد اين موضوع فرهنگ‌سازي شود که مبلغ مهريه، ميزان علاقه و اعتباري نيست که يک مرد براي همسرش قائل است.