توانمندسازی زنان سرپرست خانوار، نیازمندحمایت مسئولان

امروزه بسیاری از زنان جامعه بنا به دلایلی از جمله فوت همسر ، طلاق ، اعتیاد همسر و یا در زندان بودن همسر، سرپرست خانواده ای را به عهده دارند که توانمندسازی آنها نقش مهمی بر سلامت کودکان و استحکام این خانواده ها خواهد داشت.

کد خبر: ۱۲۲۹۴۴۴

تاریخ: ۰۶ اسفند ۱۳۹۶ - ۱۲:۱۹

به گزارش خبرگزاری دانا،در چرخه بیکاری، فقر و عدم سرمایه گذاری و تولید، تمام افراد جامعه ای که گرفتار در این چرخه باشند در معرض آسیب قرار دارند اما در چنین وضعیتی زنان و کودکان آسیب پذیرتر هستند و مشکلاتی با ریشه و اساس اقتصادی و فقر، مقدمه ای بر ورود آنها به معضلات و آسیب هی اجتماعی می شود.
زنان سرپرست خانوار بی بضاعت در جامعه امروز ایران یک مساله اجتماعی مهم تلقی می شود در حالیکه نهادهای حمایتی متعدد با همپوشانی خدماتی را ارائه می کنند اما هنوز مسئله اول این افراد اقتصاد ضعیف خانواده است.
بنا بر گفته کارشناسان و پژوهشگران اجتماعی در دهه اخیر زنان فقیرتر شده اند و ورود آنها به بازارهای کار سخت تر شده و در عین حال تعداد زنان سرپرست خانوار نیز افزایش یافته است که می تواند نشان دهنده وابستگی زنان به مردان از نظر اقتصادی باشد به اینصورت که زمانیکه به دلیل فوت، اعتیاد، زندان و یا طلاق این مسئولیت از مردان به زنان سپرده می شود ، زنان از آن توانمندی و استقلال لازم برخوردار نیستند.
کمترین این آسیب ها سلامت روح و جسم است که در زنان و کودکانی که بر اثر مشکلات اقتصادی در معرض انواع آسیب ها قرار می گیرند در خوشبینانه ترین حالت که اگر از تمام آسیب ها در امان بمانند ولی باز دست کم دچار افسردگی و سرخوردگی خواهند شد و شادابی که لازمه پویایی و سلامت خانواده و جامعه است را نخواهند داشت.
توانمند سازی زنان سرپرست خانوار یکی از راهکارهایی است که از طریق نهادهای حمایتی دنبال می شود، اما توانمند سازی چیست؟اینکه ماهانه وجهی ناچیز را به زنان سرپرست خانوار داده شود چقدر می تواند توانمندی آنها را در پی داشته باشد؟! و یا تسهیلات و وام هایی که برای اشتغال زایی به آنها داده می شود چقدر می تواند تامین کننده اهداف مورد نظر باشد؟!

**43 هزار و 573 زن سرپرست خانوار تحت پوشش کمیته امداد لرستان
هم اکنون 60 درصد افراد زیرپوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) در کشور را زنان سرپرست خانوار تشکیل می دهند و در استان لرستان نیز 43 هزار و 573 زن سرپرست خانوار از خدمات کمتیه امداد امام خمینی بهره مند هستند.
مدیرکل کمیته امداد امام (ره) لرستان در این خصوص در گفت و گو با ایرنا می گوید: خدمات کمیته امداد به سه قشر از زنان جامعه شامل زنان مطلقه که شامل سه هزار و 677 خانوار، زنان بی سرپرست به علت فوت همسر با تعداد 38 هزار و 42 خانوار و زنان دارای همسر زندانی با تعداد یک هزار و 854 خانوار ارائه می شود.
جاسم محمدی فارسانی گفت: در مجموع تعداد 43 هزار و 573 زن سرپرست خانوار تحت پوشش کمیته امداد هستند و از مجموع زنان بی بضاعت تحت پوشش 21 هزار و 834 خانوار ساکن در شهرها و 21 هزار و 729 خانوار ساکن در منطق محروم روستایی زندگی می کنند.
به گفته وی مجموع نفرات تحت تکفل این خانوارها 109 هزار و 500 نفر است که همه خدمات این نهادها شامل؛ مستمری، تسهیلات اشتغالزایی، ساخت مسکن، خدمات درمانی و بهداشت،هدمات بیمه ای،جهیزیه، خدمات حقوقی و خدمات فرهنگی است.
مدیرکل کمیته امداد امام (ره) لرستان یادآور شد: زنان سرپرست خانوار در تولید و اشتغال با استفاده از تسهیلات این نهاد و بانک ها یک هزار و 75 شغل در زمینه صنایع دستی،دامپروری،خدمات و کشاورزی ایجاد کرده اند.
وی همچنین گفت: در خصوص ساخت مسکن مناسب اولویت های ویژه ای برای زنان سرپرست خانوار در نظر گرفت شده و هرسال در بخش ساخت مسکن مهر و روستایی کمک های بلاعوض تا سقف 200 میلیون ریال مسکن شهری و 150میلیون ریال مسکن روستایی پرداخت می شود.

** 9 هزار و 199 زن آسیب دیده و در معرض آسیب زیر نظر بهزیستی
مدیرکل امور بانوان استانداری لرستان در گفت و گو با ایرنا گفت: هم اکنون 9 هزار و 199 زن آسیب دیده و یا در معرض آسیب که بنا به دلایل متعددی اعم از طلاق ، اعتیاد همسر و زنانی که همسران آنها در زندان به سر می برد و زنان خودسرپرست در این استان تحت پوشش بهزیستی هستند.
لیلا سلاح ورزی افزود: این افراد مبلغی را بصورت ماهانه بعنوان مستمری دریافت می کنند و در عین حال برنامه هایی فرهنگی و آموزشی برای توانمند سازی آنها صورت می گیرد.
وی یادآور شد: از جمله طرح ها و برنامه هایی که برای توانمندسازی این جمع از افراد جامعه انجام می شود طرح تاب آوری اجتماعی است این طرح برای ارتقای توان و افزایش مهارت زنان در مسیر آسیب های اجتماعی است که با کمک سمن های فعال در حوزه زنان در کل استان اجرا می شود.
به گفته وی اعطای وام هایی برای ایجاد اشتغال به زنان سرپرست خانوار و یا دختران خودسرپرست، توانمندسازی زنان در حوزه مشاغل خانگی ، ایجاد مراکز بازاریابی و بازارسازی برای فروش محصولات زنان سرپرست خانوار، حمایت از شرکت های دانش بنیان در حوزه کارآفرینی زنان، حمایت از موسسات مردم نهاد در حوزه زنان و کارگروه های تخصصی با بررسی موانع بر سر راه کارآفرینی و اشتغال زنان کارآفرین از جمله طرح ها و برنامه هایی است که در راستای نوانمندسازی زنان انجام می شود.
وی افزود: حمایت از تعاونی های زنان روستایی و حمایت از مشاغل زنان روستایی، برگزاری نمایشگاههایی در خصوص توانمندی زنان، راه اندازی مراکز رشد و شتابدهی کسب و کار زنان، در نظر گرفتن تسهیلاتی برای زنان فعال اقتصادی و لحاظ کردن مالیات کمترو آسان گیری در ضمانت های بانکی برای آنها از دیگر اقدامات برای توانمندسازی زنان در عرصه های اقتصادی است.
مدیرکل امور بانوان استانداری استان لرستان با تاکید بر استفاده از ظرفیت زنان توانمند در توسعه استان گفت: در راستای استفاده از این توان زنان ، طرح بهره گیری از توان مدیریتی زنان در حال پیگیری است بطوریکه مدیران دستگاه های اجرایی مختلف ، مکلف به بکارگیری بانوان در پست های حداقل معاونت در بخش های مختلف هستند.
وی با تاکید بر اینکه بانوان در استان لرستان از توانمندی های قابل ملاحظه ای در بخش های مختلف برخوردار هستند گفت: باید بتوان از این توانایی ها و ظرفیت ها در پست های بالای اجرایی استفاده کرد.
مدیرکل امور بانوان استانداری لرستان با اشاره به اینکه هم اکنون تعداد پنج مدیر کل و 18 معاون زن در استان داریم گفت: وضعیت خوب است اما مطلوب نیست و باید این تعداد را افزایش داد.
سلاح ورزی با اشاره به تدوین سند توسعه زنان در برنامه ششم توسعه گفت: اجرای این سند نیازمند همکاری دستگاه های اجرایی مختلف است که در راستای رسیدن به اهداف این سند و رفع مسائل و مشکلات مرتبط با بانوان باید آمار رسمی و واقعی ارائه داد.

**شغل و درآمد مطالبه همیشگی زنان سرپرست خانوار
بهنام فروتن پژوهشگر مسائل اجتماعی نیز در این خصوص گفت: زن سرپرست خانوار بی بضاعت که متقاضی دریافت خدمت از نهادهای حمایتی وخیریه است اولین مطالبه او دریافت خدمات اقتصادی اعم از شغل و درآمد می باشد.
وی افزود: با وضعیت کنونی دنیای مدرن اقتصاد و تولید، بسیاری از مشاغل دچار تحول شده اند و هر روز فرصت های شغلی سنتی محدودتر و مشاغل نوظهور به عرصه اجتماع وارد می شود که این مشاغل معمولا افراد نخبه وتعداد محدودی از این فرصت ها بهره جویی می کنند.
این کارشناس مسائل اجتماعی یادآو شد: آنچه مهم است زنان سرپرست خانوار بی بضاعت جهت تامین مایحتاج زندگی در بسیاری از موارد حاضرند با اندک دستمزد به مشاغل کم درآمد چون منشی گری، فروشندگی، دستفروشی، نظافت منازل، کارهای سخت تولیدی خرد وفاقد استاندارد و تولید خانگی روی بیاورند.
به گفته وی علیرغم خدمات مناسبی که پس از پیروزی انقلاب برای زنان سرپرست خانوار در نهادهای حمایتی در نظر گرفته شده اما هنوز دغدغه ها و آسیب های اجتماعی مرتبط به این حوزه وجود دارد واصل قضیه که همان اقتصاد ضعیف است فراموش شده سیاست گذاری دستگاه های حمایتی مبتنی بر رفع نیاز های اساسی خانوارهای زنان سرپرست منطبق نشده است.
فروتن اظهار داشت: یک خانواده تا از لحاظ روانی در گذران زندگی تضمین نداشته باشد نمی توان انتظار داشت نقش اصلی مادر در زمینه سبک زندگی، آموزش فرزندان،ارتقای دانش وکاهش آسیب های اجتماعی داشت.

**نقش دولت ها و حکومت ها در جایگاه اقتصادی زنان
سیمین کاظمی جامعه شناس و پژوهشگر مسائل اجتماعی نیز می گوید: حکومت ها با سیاست هایی که در پیش می گیرند در تعیین جایگاه اقتصادی زنان مسئولیت و اثرات مستقیم دارند به عنوان مثال در دولتی که حق اشتغال زنان به رسمیت شناخته نشود و یا در آن مانع ایجاد شود و برای پیشبرد سیاست های خاصی بر خانه نشینی زنان تاکید شود ، نتیجه مستقیم چنین سیاست هایی ، فقر و بیکاری زنان خواهد بود.
کاظمی اضافه کرد: چنین سیاست هایی بر خلاف واقعیت های اجتماعی است زیرا ما در جامعه با شمار روز افزون زنانی مواجه هستیم که خواسته یا ناخواسته به هیچ مردی متکی نیستند و بنا به دلایلی اعم از فوت همسر ، طلاق و یا تجرد خوشان سرپرست خانوار هستند.
وی ادامه داد: چنانچه جامعه نقش حمایتی در قبال این زنان نداشته باشد، گرفتاری این تعداد از زنان به ورطه فقر و پیامدهای آن دور از انتظار نیست.
این جامعه شناس اظهار کرد: محروم شدن زنان از حق اشتغال و یا سهم نابرابر آنها در ورود به بازار کار، و اتخاذ سیاست های خیریه ای همانند کمک هزینه های ناچیزی که بعضی نهادهای حمایتی به آنها می دهند، تنها درمان موقتی بر مساله فقر زنان است و نمی تواند راهکاری موثری برای رفع فقر در زنان باشد.

**سواد و مهارت اندک زنان سرپرست خانوار در لرستان
کاظمی در خصوص شمار قابل توجه زنان سرپرست خانوار در لرستان گفت: زنان تحت پوشش نهادهای حمایتی در این استان از سواد و مهارت اندکی برخوردار هستند که همین عامل در ورود آنها به بازار کار مشکل ایجاد می کند.
عضو انجمن جامعه شناسی ایران ادامه داد: فقر و بیکاری زنان سرپرست خانوار باعث طرد این زنان از جریان اصلی جامعه و رانده شدن به حاشیه خواهد شد که حاشیه ها در واقع فضاهایی هستند که قابلیت جرم و کجروی در آنها وجود دارد.
وی ادامه داد: زنان سرپرست خانوار برای تامین معاش وارد بازار کاری می شوند که برای ورود آنها نه ظرفیتی دارد و نه جایگاهی برای آنها تعیین شده است.
این استاد دانشگاه ادامه داد: در چنین شرایطی زنان مجبور به قبول شرایط کارفرماها و ورود به بازار کار غیر رسمی و ناامن، مشاغل پست و کم درآمد هستند و به دنبال چنین وضعیتی به راحتی مورد استثمار، سوءاستفاده و خشونت قرار می گیرند.
با توجه به اینکه شمار زنان سرپرست خانوار ویا خودسرپرست رو به افزایش است لزوم توانمندسازی و حمایت از آنها اصلی بدیهی و اولویت دار است حال اینکه چه طرح و برنامه هایی بر روی کاغذ برای توانمندی آنها انجام شده و یا در حال انجام است تنها زمانی می تواند امیدوارکننده و اثربخش تلقی شود که دردی را از مجموعه مشکلاتی اعم از اجتماعی و یا اقتصادی که زنان با آن مواجهه هستند را مرتفع سازد.