میدان مشترک نفتی و گازی «آرش» در دست فراموشی

عربستان و کویت اخیرا توافقی را برای برداشت از میدان‌های واقع در منطقه بی‌طرف میان دو کشور امضا کردند که احتمال تعیین تکلیف میدان الدوراء که با ایران مشترک است را تقویت می کند.

کد خبر: ۱۲۴۳۲۹۹

تاریخ: ۱۵ آبان ۱۳۹۸ - ۰۷:۵۰

به گزارش خبرگزاری دانا، یکی از محورهایی که بیژن زنگنه، وزیر نفت از ابتدای حضور در کابینه دولت یازدهم و دوازدهم همواره بر آن تاکید داشت اولویت قراردادن  میادین نفتی و گازی مشترک ایران  بود. در همین راستا بر فعالیت دکل ها حفاری در میادین مشترک تمرکز بیشتری صورت گرفت و رسیدگی به تعیین تکلیف اوضاع تثبیتی و توسعه ای میادین مشترک کشور تسریع شد.

یکی از میادین مشترک نفتی و گازی ایران، میدان آرش است. این میدان یکی از میادین توسعه نیافته استراتژیک کشورمان است که با ناحیه بی طرف بین کویت و عربستان مشترک است. امتداد ساختمان میدان آرش در آب های ایران و ناحیه بی طرف بین کویت و عربستان، به میدان الدوراء کویت می رسد که از سال ۱۹۷۵ تا کنون به مدت ۴۴ سال در حال بهره برداری است.

اهمیت میدان آرش علاوه بر حضور لایه های نفتی و گازی با مقدار زیاد میعانات گازی، حفظ حاکمیت کشورمان بر آب های این منطقه و مناقشه مرزی است که طی حدود ۱۰ سال اخیر توسط کشور کویت بوجود آمده است. بر اساس اطلاعات موجود و قوانین بین المللی، نظیر عمق آب و فاصله تا سرزمین خشکی، مرز دریایی در سال های قبل از انقلاب اسلامی تعیین شده که همین مرز مورد قبول و تاکید کشورمان است.

تحدید حدود مرزها کلید خورد

طبق این مرز، حدود ۴۰ درصد ساختمان نفتی و گازی موجود میدان آرش در آب های ایران قرار دارد. سال ها پیش شرکت ملی نفت ایران به منظور تعیین میزان ذخایر درجای این میدان، یک حلقه چاه اکتشافی (چاه شماره یک آرش) حفر کرد که موقعیت این چاه نزدیک به خط مرزی مورد قبول کشورمان است. طی ۱۰سال گذشته کشور کویت با مستمسک قرار دادن نتایج لرزه نگاری انجام شده توسط شرکت شل برای این کشور، اقدام به تعریف خط مرزی جدید کرد که بر اساس این مرز، کل ساختمان میدان آرش در بخش عربی میدان قرار دارد، اما این مرز هیچگاه مورد پذیرش کشورمان قرار نگرفته است.

در دولت های نهم و دهم تعیین تکلیف تمامی میادین مشترک در دستور کار وزارت نفت قرار گرفت و اقدام برای تولید از میدان آرش به شرکت نفت فلات قاره ایران سپرده شد که برداشت لرزه نگاری سه بعدی از بخش ایرانی میدان آرش (بر اساس مرز قدیمی) یکی از کارهای بسیار مثبت انجام شده توسط این شرکت به شمار می رود. در ادامه، طرح توسعه میدان نهایی شد و عملیات ساخت جکت میدان آرش کلید خورد. به موازات فعالیت های انجام شده تلاش ها برای رفع مناقشه مرزی و امضای معاهده تحدید حدود نیز توسط معاونت امور بین الملل وزارت نفت آغاز شد.

کور شدن روزنه امید پس از سفر امیر کویت به ایران

پس از اعلام سفر امیر کویت به کشورمان در سال ١٣٩٣، معاونت امور بین الملل وزارت نفت با همکاری کارشناسان ذیربط اقدام به تعریف سناریوهای مختلف مرزی جهت امضای تفاهم نامه فی ما بین رییس جمهوری کشورمان و امیر کویت نمود. این در حالی بود که عملیات ساخت جکت آرش نیز در شرف اتمام بود و این سازه آماده نصب در موقعیت تعیین شده بود. اما متاسفانه پس از سفر امیر کویت، به شکل ناگهانی کلیه فعالیت های این میدان به حالت تعلیق در آمد و در سکوت خبری جکت ساخته شده برای این میدان نیز تغییر کاربری داده  و برای نصب در یک میدان دیگر آماده شد.

به این ترتیب توسعه این میدان از دستور کار خارج شد. با این حال به دلیل عدم انجام فعالیت توسعه ای در بخش عربی میدان، امکان مهاجرت  نفت و گاز منتفی بود. اما متاسفانه طی یک سال گذشته تفاهم نامه ای بین کشورهای عربستان و کویت جهت توسعه این میدان امضا و کشور کویت متولی  توسعه این میدان شده است. به این ترتیب عملیات توسعه در بخش عربی میدان آرش به پایان رسیده و به زودی بهره برداری از این میدان آغاز می شود؛ این در حالی است که کشور کویت به شکل مداوم تاکید بر سهم ١٠٠ درصدی این کشور از میدان الدوراء داشته و موجودیت میدان آرش را به رسمیت نمی شناسد.

رونق مشارکت نفتی عربستان و کویت/آمریکایی ها هم پای کار می آیند

در حالی که به نظر می رسد تلاش دیپلماسی نفتی کشور برای فعالیت در این میدان نفتی با جدیت پیش نرفته و سکوت خبری بر آن حکم فرما است،  روزنامه القبس و الرأی کویت ۲۷ مهر ماه سال جاری به نقل از برخی منابع اعلام کردند که کویت و عربستان برای ازسرگیری برداشت نفت از میدان‌های دارای مدیریت مشترک در منطقه بی‌طرف میان دو کشور به توافق دست یافته‌اند. هر چند مسئولان عربستانی و کویتی به درخواست‌ها برای اظهارنظر، بلافاصله پاسخی ندادند، اما روزنامه القبس اعلام کرد که مسئولان صنعت نفت و دولت عربستان و کویت هفته گذشته دیدار و توافقی امضا کرده‌اند. با توجه به این توافق احتمال قرار گرفتن میدان الدوراء در فهرست بررسی های این توافقنامه بیش از پیش قوت گرفته و براین اساس لازم است وزارت نفت کشورمان با ارائه گزارشی از آخرین وضعیت این میدان مشترک، موضع کشورمان را در قبال مواضع کویت اعلام کند.