اما و اگرهای جهش تحصیلی

«فرزند ما باهوش است، با بقیه فرق می‌کند و باید جهشی بخواند»، این جمله شاه کلید نسخه‌های غلطی است که خانواده‌ها برای دانش‌آموزان می‌پیچند.

کد خبر: ۱۲۴۹۷۳۶

تاریخ: ۱۴ تير ۱۳۹۹ - ۰۹:۲۹

نازنین دادور، خبرگزاری دانا، سرویس آموزش؛ برخی والدین با استفاده از قانون جهشی درصدد این هستند که فرزندانشان در سریع ترین حالت مراحل تحصیل را طی نماید و این در حالی است که بنابر نظر اکثر کارشناسان استفاده از قانون جهشی قدرت تجزیه و تحلیل دانش آموز را کاهش می دهد.

در جهش تحصیلی استعداد مهم ترین عامل در نظر گرفته می شود اما استعداد لزوما به معنای کسب نمره ممتاز نیست، برخی والدین این دو موضوع را با هم اشتباه می گیرند و در حالی که استعدادهای ویژه فرزند برایشان تایید شده نیست بدون در نظر گرفتن عوامل مختلف برای جهش تحصیلی او اصرار می کنند. استعداد با اصرار کلاس های پی در پی و اقدامات دیگر به وجود نمی آید بلکه استعداد توانی است که با آدم ها آفریده می شود و فقط تمرین و پشتکار آن را پرورش می دهد.

یک روانشناس در خصوص پیامد های جهش تحصیلی می گوید جهشی درس خواندن برای بیش از یک پایه تحصیلی توصیه نمی شود چرا که دانش‌آموزی که عادت کرده در پایه‌ تحصیلی خود سرآمد و نسبت به همکلاسان دیگرش از نظر هوش بالاتر باشد، وقتی که با جهش در کنار دانش‌آموزان مقاطع تحصیلی بالاتر قرار می‌گیرد در سطح پایین‌تر یا حداقل هم سطح آنها قرار خواهد گرفت و با مشکلات روحی فراوان و سرخوردگی مواجه می‌شود که کاهش اعتماد به نفس، اضطراب و بی میلی به تحصیل از جمله آن ها است.

به گفته معصومه عبدی کودکانی که با دو پایه جهشی درس خواندن در کنار افرادی که از نظر سنی و جثه‌ای از آنها بزرگتر هستند قرار می‌گیرند، سازگاری و هم‌خوانی کافی با آنها ندارند که این ناسازگاری گودال های عمیق را در روان آن ها ایجاد می کند.

معاون آموزش ابتدایی آموزش و پرورش هم با تاکید بر اینکه خانواده ها همه جوانب را در نظر گیرند، می گوید فرآیند جهشی افتخار نیست و فقط در زمانیکه پیشنهاد می شود که دانش آموز به لحاظ بهره هوشی به حدی باشد فهم مطالب برای او آنچنان ساده باشد که به قول معروف حوصله کلاس را نداشته باشد.

رضوان حکیم زاده معتقد است ارزیابی دانش آموز تنها به لحاظ درسی برای رفتن به مقطع بالاتر کافی نبوده و باید سطح هوش اجتماعی و فردی دانش آموز نیز بررسی قرار گیرد.

اميرحسين ملكي، كارشناس آموزش و پرورش درباره جهش تحصيلي به همشهري مي‌گويد: بحث جهش تحصيلي 2رويكرد آموزش و پرورش است، اگر كاركرد مدرسه آموزش مفاهيم كتاب‌هاي درسي باشد حسن جهش اين است كه بچه را متوقف نمي‌كند، وقت او تلف نمي‌شود و آموزش را تسهيل مي‌كند.اما ناسازگاري اجتماعي مناسب دانش‌آموز با همسالان، بالا رفتن سطح توقعات خانواده و معلم از دانش‌آموز و عدم‌تعميق مطالب آموخته شده از معايب جهش تحصيلي است.

به عقیده ملکی در جهش تحصيلي مطالب به‌صورت دانشي به دانش‌آموز ارائه مي‌شود و او فرصت مناسبي براي درك صحيح مطالب ندارد، بنابراين از لحاظ سطح دانش خوب ولي درك و فهم مطالب كم است. پس بايد ديدگاه نظام آموزشي تغيير كند. در اين صورت معلم مي‌تواند براي دانش‌آموزان مستعد برنامه انفرادي بدهد و انعطاف در برنامه درسي، سرفصل‌ها و توانمندي‌سازي‌ معلمان مي‌تواند موجب رشد در يك محيط مناسب باشد. همچنين مي‌توان در فوق برنامه‌ها با توجه به نيازها و توانمندي‌هاي دانش‌آموزان مستعدتر، برنامه‌هاي خاصي تعريف كرد.

او با اشاره به اينكه در منحني نرمال فقط 2درصد دانش‌آموزان تيزهوش محسوب مي‌شوند توضيح مي‌دهد: بسياري از خانواده‌ها ممكن است احساس كنند فرزندشان مطالب كتاب‌هاي درسي را بلد هست و بايد به پايه تحصيلي بالاتر برود درحالي‌كه اينطور نيست.

سخن آخر اینکه جهش به مقطع بالاتر فرآیندی است که باید همه جانبه به آن نگریست و والدین علاوه بر ارزیابی هوش و استعداد فرزند خود توانایی فردی و اجتماعی و حتی روحیات دانش آموز را در نظر گرفته و با آگاهی کامل و شناخت وافی از فواید و مضرات (جهشی) فرزند خود را به گذراندن این فرایند ترغیب نمایند.