چه زمانی آموزش و پرورش تمدن‌ساز می‌ شود؟

حسین ضرغامی کارشناس تعلیم و تربیت در یادداشتی نوشت: در قرن بیستم که جهان صحنه¬ عرض اندام قدرت‌های مادّی و غرق شدن بشر در دنیای تکنولوژی و انسان‌گرایی و دین ستیزی بود و چنگال خونریز نظام سلطه، شخصیت‌ها و اندیشه‌های مبارز را در خود می‌بلعید، بی‌شک ظهور و بروز یک شخصیت جامع در ابعاد دینی، سیاسی، تربیتی و فرهنگی که مظهر کامل و عینیت یافته یک اندیشمند شجاع، معلم مبارز، آزادی خواه متدیّن، عدالت خواه ضد استکبار و یک حاکم مردمی و ساده زیست یعنی روح الله خمینی(ره)، نظم موجود و فضای غالب را در هم شکست و انسان‌ها و ملت‌های غفلت زده ظلم پذیر را به بیداری و ایستادگی و عزت فراخواند.

کد خبر: ۱۲۴۹۷۷۳

تاریخ: ۱۶ تير ۱۳۹۹ - ۰۷:۴۷

شخصیت و اصول امام خمینی(ره) به برکت پیروزی انقلاب اسلامی، حوزه‌های دین و مذهب، حکومت‌داری و سیاست، اقتصاد، علوم و تحقیقات، قدرت نظامی و… را تحت تأثیر خود قرار داد و مکاتب فکری نظام سلطه از قبیل سکولاریسم، لیبرالیسم، کمونیسم، اومانیسم و الی آخر را به لرزه درآورد و اهتمام و سودای او بهره گرفتن بشر و حاکم کردن مکتب اسلام در بخش‌های مختلف زندگی بشری بود.

امام بعنوان یک عالِم مبارز، آگاهی و شناخت دقیق و مداومی از دشمن‌ها و خطرات مهلک برای مکتب اسلام و نظام جمهوری اسلامی داشت. امام وعده پیروزی حق بر همه قدرت‌های باطل و ظالم جهان را می‌داد و کوچک‌تر از آن که بتوانند غلطی بکنند، می‌دانست اما ایشان به طور خاص نسبت یک جبهه دشمن همیشه هشدار می‌داد و آن جبهه عبارت است از «تربیت یافتگان غرب و شرق».

از این نگاه امام راحل می توان دریافت که تعلیم و تربیت در نظر و اندیشه امام، جایگاه بسیار بلند و پر اهمیتی برخوردار است که در آینده یک مکتب و ملت نقش ویژه‌ای دارد. در کلام امام نیز به این مسأله مکرر اشاره شده است که به عنوان نمونه یک مورد آن را انتخاب نموده‌ام:

« فرندان عزیزم، مقدرات جمهوری اسلامی در آینده به شما سپرده می‌شود. از خود و دوستان کاملًا مراقبت نمایید تا صراط مستقیم را بپیمایید، زیرا گرایش به یکی از مکتب‌های انحرافی و نیز وابستگی فکری و عملی به غرب و شرق اگر چه بسیار کوچک، نه تنها خودتان را نابود می‌کند، که به دیگران سرایت خواهد کرد….. همه می‌دانیم که سرنوشت یک کشور و یک ملت و یک نظام، بعد از توده‌های مردم در دست طبقه تحصیلکرده است، و هدف بزرگ استعمار نو به دست گرفتن مراکز این قشر است. کشور ما در دهه‌های اخیر هر چه صدمه دیده و رنج کشیده است از دست خائنین این قشر بوده است». (1مهر 1361(

پس اصلی‌ترین نظامی که باید مبتنی بر مبانی فکری، اندیشه، سیره و مکتب امام خمینی(ره) تعریف و استقرار یابد و تحوّل جدی در تمام ساختارها و عناصر آن به وجود آید، نظام تعلیم و تربیت کشور است.

اما پرسش اصلی دغدغه‌مندان این حوزه آن است که فاصله امروز نظام تعلیم و تربیت ایران با مکتب امام چقدر است؟ چه میزان در تحقق انتظارات و مطالبات ایشان موفق بوده است؟ کدام شاخص‌های مکتب امام در کتب درسی قرار دارد؟ میزان آشنایی دانش‌آموزان به عنوان محصول آموزش و پرورش با سیره و اندیشه امام خمینی(ره) چقدر است؟ و ده‌ها پرسش دیگر که البته طرح آنها و ارائه و مطالبه پاسخ آنها را باید در یادداشت‌های دیگر پیگیری و مطرح کرد.

غرض از این یادداشت بازخوانی و طرح خطوط اصلی اندیشه و مکتب امام راحل برای مسؤولان، تصمیم‌گیران و تصمیم‌سازان تعلیم و تربیت کشور است. زیرا راه اصلی حل مسائل و مشکلات موجود در جامعه و نظام تربیتی ما، ترویج و نشر شخصیت و مکتب امام راحل و الگو قرار دادن ایشان برای دانش‌آموزان و متربیان است.

نکته مهمی که باید در محیط مدرسه بر آن تأکید کرد این است که شخصیت ممتاز و محبوب دل‌ها، سردار سلیمانی، تربیت یافته مکتب امام و سرباز روح الله خمینی است. این یعنی امام خمینی(ره) در چه قلّه رفیعی از معنویت و بزرگی قرار دارد که چنین شاگردان و مریدانی تربیت می‌کند که خون آنان همه عالم را به هم می ریزد و جان‌ها و دل‌ها را متوجه خود می‌کند و با خون خود، ره پویان بی شماری را تربیت می‌کند.

به مناسبت سی و یکمین سالگرد درگذشت بت شکن معاصر، بنیانگذار انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی(ره) بار دیگر در محضر امام راحل با هدایت رهبر معظم انقلاب تلمذ می‌کنیم و از آن دریای بیکران ، چهارده صول مهم و اصلی مکتب امام(ره) که یادآوری آنان برای مسؤولان آموزش و پرورش و شورای عالی آن در تهیه و تنظیم سیاست‌ها، اسناد، اهداف و زیرنظام‌های خود لازم است و نیز برای سازمان پژوهش به عنوان متولی و مسؤول برنامه‌ریزی در تألیف کتب درسی به عنوان محتوا برای دانش‌آموزان کشور فراهم کند، با اهمیت است. اصول مذکور بر اساس بیانات و تأکیدات رهبر معظم انقلاب آیت الله خامنه‌ای، تعریف و بیان شده است که عبارتند از:

1- ایمان محکم به خداوند و اعتماد به وعده‌ الهی

2- تقیّد و التزام کامل به اسلام ناب محمدی(ص) (متکی به قرآن و ائمه اطهار(ع)) و نفی اسلام آمریکایی

3- امید و تکیه بر توان، ظرفیت و افتخارات داخلی و ناامید نشدن از وجود مشکلات

4- حفظ وحدت ملی

5- تبحر ممتاز و نوآوری در علم و دانش نافع

6- حفظ عزت، استقلال و کرامت ملی و رد سلطه پذیری در هر زمینه و به هر نحوی

7- دشمن شناسی و بی‌اعتمادی به قدرت‌های مستکبر و زورگوی جهان

8- مرعوب نشدن در مقابل استکبار و ایستادگی در برابر نظام سلطه

9- اعتقاد به اراده مردم و در رأس قرار دادن مردم و خدمت به آنها

10- حسن خلق، مردم داری، عطوفت و پاسخگویی به ملت

11- حمایت از محرومان و مستضعفان و عزم راسخ برای تحقق عدالت و رفع تبعیض

12- پرهیز جدی از استفاده شخصی از بیت المال و امکانات و ظرفیت‌های پست و مقام

13- مخالفت با خوی کاخ‌نشینی و اشرافی‌گری و اهتمام به ساده زیستی و بی رغبتی به دنیا

14- عقلانیت و تقابل با دوگانه های افراط- تفریط و التقاط-تحجر

امید است با بهره‌گیری از آن الگوی بی‌نظیر، دانش‌آموزان ما در مکتب و راه امام تربیت شوند و ادامه راه او باشند و آموزش و پرورش ما به جایگاه حقیقی خود که مورد انتظار امام راحل و رهبر معظم انقلاب، برسد که آنوقت کشور به قله‌های رفیع پیشرفت و توانمندی و قوی شدن صعود خواهد کرد و زمینه تمدن اسلامی فراهم خواهد شد.