دنیا در تکاپوی اکسیر حیات/ تلاش خستگی ناپذیر جوانان ایرانی برای واکسن کرونا

این روزها چشم امید همه مردم جهان، در این وضعیت بحرانی ساخت واکسن کروناست. محققان و سازمان های بین المللی همه و همه در تلاشند تا در عرض چند ماه واکسنی را تولید کنند که جان بشر را نجات دهند، واکسنی در حالت عادی تولید آن حداقل یک دهه زمان نیاز دارد.

کد خبر: ۱۲۵۲۲۸۱

تاریخ: ۲۷ مهر ۱۳۹۹ - ۱۳:۱۴

نرگس درودیان، خبرگزاری دانا، سرویس سلامت؛ در شرایطی که بیماری کووید-۱۹ مهمان ناخوانده دنیا شده، تمام ابعاد سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و... جهان را تحت تاثیر قرار داده و مناسبات دنیای بشری را بر هم زده است، کشورهای جهان در رویای ساخت واکسنی هستند که بتواند در برابر این مهمان شوم و ناخوانده عمل کند و جان بشر را نجات دهد. در این زمینه مسئولان بهداشت و درمان و محققان کشورمان نیز از پا ننشستند و به دنبال تولید واکسنی ایمن و موثر برای مقابله با این ویروس انسان کُش هستند.

این درحالیست که حساسیت های زیادی در دنیا بر روی ساخت واکسن وجود دارد؛ چراکه واکسن ها از ویروس ضعیف شده یا کشته شده ساخته می شوند و باید به انسان های سالم تزریق شوند و آنها را در برابر بیماری ایمن کنند. بنابراین باید حتما ایمنی و اثربخشی آن ها بارها و بارها ارزیابی شده و مراحل مختلفی را از سر بگذراند؛ به طوری که گفته می شود، ساخت یک واکسن ممکن است ۱۲ تا ۱۵ سال طول بکشد.

اما حالا که شرایط زندگی بشر اضطراری است، کشورها بر آن شدند تا طی چند ماه یا نهایتا یک سال واکسنی برای کرونا تولید کنند تا جان انسان را نجات دهد؛ کاری که چندان ساده به نظر نمی آید. از سوی دیگر هم هستند کسانی که از اضطراب و ترس مردم سوءاستفاده کرده و با سوداگری در بازار سیاه، معلوم نیست چه چیزی را به اسم واکسن کرونا به دست مردم می دهند و پول خون مردم را به جیب می زنند.

دکتر احسان شمسی‌کوشکی، دبیر کمیته ملی اخلاق در پژوهش وزارت بهداشت و عضو کمیته اخلاق توزیع واکسن در سازمان جهانی بهداشت می گوید هر دارو یا فرآورده‌ای که به عنوان فرآورده‌ای جدید در دنیا تولید می‌شود، حاصل انجام یکسری مراحل تحقیقاتی است و هر زمان که ایمنی و اثربخشی آن در مراحل تحقیقاتی مشخص شد، ‌در مسیر تولید صنعتی قرار گرفته، ‌تولید شده و وارد بازار می‌شود.

او معتقد است: هر دارو و واکسنی تا زمانیکه در بازار دارویی یک کشور قرار گیرد و به دست مردم برسد، ‌ مراحل مفصلی را طی می‌کند که این مراحل گاهی تا چند سال طول می‌کشد. به طور متوسط بین ۱۲ تا ۱۵ سال طول می‌کشد تا یک ماده دارویی مراحل خود را طی کند و به عنوان یک محصول در دسترس مردم قرار گیرد. این مسیر طولانی برای این است که از ایمنی و اثربخشی این محصول اطمینان حاصل شود و به همین دلیل مراحل بسیار سختگیرانه‌ای در دنیا برای این موضوع پیش‌بینی شده است.

شمسی‌کوشکی ادامه داد: سختگیری‌ها برای واکسن از اهیمت بسیار بیشتری برخوردار است. زیرا دارویی را که برای یک بیماری مصرف می‌شود، تعداد معدودی از افراد که به آن بیماری مبتلا هستند، ‌ مورد استفاده قرار می‌دهند. در حالیکه واکسن قرار است به تمام آدم‌ها تزریق شود. بنابراین باید درباره ایمنی و اثربخشی آن اطمینان بالایی داشته باشیم و بر همین اساس مقررات تولید واکسن در دنیا بسیار سختگیرانه است.

تولید واکسن کرونا؛ پیمودن راهی ۱۵ ساله در چند ماه!

شمسی کوشکی با بیان اینکه در جریان کرونا از آنجایی که این بیماری بسیار جدی است و دنیا را تحت تاثیر قرار داده است، همه دارند تلاش می‌کنند که مراحل تولید واکسن را کوتاه‌تر کنند، گفت: زیرا تولید واکسن در حالت عادی ممکن است بین ۱۲ تا ۱۵ سال طول بکشد. در حالی که اکنون با توجه به شرایط خاص کرونا می‌خواهند این زمان را به چند ماه تقلیل دهند. زیرا دنیا مشکلات زیادی دارد و همه دارند تلاش می‌کنند.

تاکنون واکسن کرونا با تاییدیه جهانی تولید شده است؟

وی در پاسخ به اینکه آیا در دنیا واکسن کرونایی تولید شده است که تمام این مراحل را طی کرده باشد؟ گفت: برخی از کشورها مانند روسیه واکسن کرونا را تولید و نهاد رگولاتوری خودشان آن واکسن را تایید کرده است، اما این واکسن‌ها هنوز به تایید سازمان جهانی بهداشت نرسیدند و تاییدیه‌های قوی ندارند. باید در ادامه دید که آیا می‌توانند تاییدیه‌های قوی بین‌المللی را دریافت کنند. به هر حال همه اقدامات مربوط به تولید واکسن، درباره واکسن کرونایی که در برخی کشورها مانند روسیه ساخته شده، ‌با سرعت انجام شده و شاید برخی مراحل سریع‌تر از حالت نرمال پیش رفته باشد و به همین دلیل به این واکسن‌ها با تردید نگاه می‌شود. حال باید منتظر باشیم و ببینیم که این واکسن‌ها چه مسیری را طی می‌کنند. در عین حال در آمریکا هم هنوز FDA (سازمان غذا و داروی آمریکا) هیچ واکسنی را در حوزه کرونا تایید نکرده است. در آمریکا، اروپا، هند و ... دارند بر روی واکسن کرونا کار می‌کنند، اما هیچ یک از این‌ها هنوز به تایید حتی کشورهای خودشان هم نرسیده و همه این‌ها در فاز پژوهشی هستند.

شمسی‌کوشکی با بیان اینکه هر واکسنی هم تکنولوژی مربوط به خودش را دارد، گفت: برخی واکسن‌ها بر اساس تولید پروتئین سطحی ویروس ساخته می‌شوند و برخی بر اساس RNA ویروس و برخی هم بر اساس ویروس کشته شده یا غیرفعال شده ساخته می‌شوند که جزییات فنی بسیار زیادی دارد. در عین حال مردم باید بدانند که در دنیا و حتی در آمریکا هم هنوز هیچ واکسنی در حوزه کرونا، مجوز تولید صنعتی و ورود به بازار از سوی FDA یا موسسه رگولاتوری دریافت نکرده است.

برای تولید واکسن کرونا نمی‌توان زمان تعیین کرد

وی درباره زمان دسترسی به واکسن کرونا، گفت: در حال حاضر برخی کشورها مانند روسیه مدعی‌اند که به واکسن کرونا دست یافته‌اند، اما دنیا هنوز درباره این واکسن‌ها اطلاعات دقیقی ندارد و با دیده تردید به این موضوع نگاه می‌کند و منتظر است که ببیند چه اطلاعات دقیقی از این واکسن‌ها بیرون می‌آید. هنوز واکسنی که مورد تایید سازمان جهانی بهداشت باشد، در دنیا نداریم. در این باره نمی‌توان زمان تعیین کرد، اما هر زمان هم که واکسن کرونا به بازار آید، خیلی طول می‌کشد تا بتوان میلیاردها دوز آن را تولید کرد.

از بازار سیاه، واکسنی به اسم کرونا نخرید/ماسک بزنید

شمسی کوشکی تاکید کرد: بنابراین مردم باید بدانند که به هیچ عنوان سراغ خرید واکسن از بازار سیاه نباشند. زیرا اولا تاکنون هیچ واکسن مورد تایید سازمان جهانی بهداشت در حوزه کرونا ارائه نشده است و دوما اگر هم ارائه شود، ‌آنقدر در اوایل کار تعداد محدود خواهد بود که قطعا در بازار سیاه نوع اصلی آن وجود نخواهد داشت و همان اتفاقی می‌افتد که در حوزه داروهای کمکی کرونا مانند رمدسیویر افتاد و این‌ها تقلبی خواهند بود. روزی که وزارت بهداشت اعلام کرد که واکسن کرونا را به صورت رسمی در اختیار مردم قرار می‌دهد، آن روزی است که مردم می‌توانند امیدوار باشند. وگرنه قبل از آن روز اعتماد به هر کسی غیر منطقی است. زیرا باعث می‌شود که مردم خودشان را در مسیر خیلی بدی قرار دهند. اکنون وقت این است که رعایت کنیم و بدون امید واهی به واکسن تا چند ماه آینده باید پروتکل‌های بهداشتی را به شدت رعایت کنیم. ماسک بزنیم و کرونا را جدی بگیریم؛ به‌ویژه افراد سالمند و آسیب‌پذیر.

واکسن کرونای ایرانی به کجا رسید؟

دبیر کمیته ملی اخلاق در پژوهش وزارت بهداشت درباره واکسن کرونای ایرانی نیز اظهار کرد: در ایران هم خوشبختانه وزارت بهداشت با ایجاد کمیته واکسن کرونا، در این زمینه فعال است؛ چه بحث تولید واکسن کرونا در داخل کشور و چه بحث خرید این واکسن از خارج از کشور را پیگیری می‌کند که هر دو این‌ها پروسه بسیار پیچیده‌ای است.

هنوز مجوز کارازمایی بالینی برای واکسن کرونای ایرانی صادر نشده است

وی افزود: پژوهش‌های متعددی در حوزه پیش‌بالینی واکسن کرونا در کشور در حال انجام است، اما هنوز مجوز انجام مطالعه بالینی برای هیچ واکسن کرونایی در ایران صادر نشده است. این مجوز باید از سوی کمیته ملی اخلاق در پژوهش وزارت بهداشت صادر شود و من به عنوان دبیر این کمیته اعلام می‌کنم که درخواست‌هایی برای کارآزمایی بالینی در حوزه واکسن کرونا وجود دارد، اما هنوز این درخواست‌ها منجر به صدور مجوز انجام کارآزمایی بالینی نشده است. البته این پژوهش‌ها در برخی مواردی در فاز حیوانی در حال انجام است. کمیته ملی اخلاق در پژوهش به عنوان حامی حقوق مردم عمل می‌کند. کار کمیته اخلاق حفاظت از مردم است تا مطمئن باشد که واکسنی که قرار است بر روی مردم آزمایش شود، ایمنی لازم را دارد و احتمال تاثیر قوی هم دارد.

شمسی کوشکی تاکید کرد: تاکنون برای هیچ مطالعه بالینی تولید واکسن در ایران مجوزی داده نشده است.

وی درباره وضعیت داوطلبانی که در کارآزمایی بالینی واکسن مشارکت می‌کنند، گفت: در دنیا شرکت‌هایی که می‌خواهند به مرحله تولید واکسن برسند، موظف هستند که همه شرکت‌کنندگان در پژوهش را بیمه کنند. اگر هم خدایی نکرده برای کسی اتفاق افتد، مسوولیت جبران خسارت آن بر عهده بیمه است.