کنکور مانعی بزرگ بر راه اعتلای نظام یادگیری

اکثر کارشناسان حوزه آموزش و پرورش معتقدند که کنکور غولی است که سایه سنگین آن بر نظام آموزشی تاثیرات منفی گذاشته و مانع یادگیری مهارت‌های لازم زندگی می‌شود.

کد خبر: ۱۲۵۲۴۹۲

تاریخ: ۰۵ آبان ۱۳۹۹ - ۱۲:۳۳

نرگس درودیان، خبرگزاری دانا، سرویس آموزش؛ بی شک افراد برای زندگی در جامعه علاوه بر یادگیری محتوای دروس برای رفتن به دانشگاه، به مهارت‌هایی برای زندگی اجتماعی نیز نیاز دارند تا در برخورد با انواع چالش در جامعه بتوانند آنها را بکار گیرند اما محتوای کتاب‌های درسی و زمانبندی آموزش این مطالب در مدرسه بیشتر زمان دانش‌آموزان را به خود اختصاص می‌دهند.

واقعیت این است که شکل برگزاری آزمون ورودی دانشگاه ( کنکور ) و مقاطع بالاتر ( ارشد و دکتری ) به گونه ایی طراحی شده است که داوطلب برای قبولی چاره ایی جز حفظ کردن و تست زدن ندارد. آزمون های چهار گزینه ایی علی رغم استاندارد بودن و عینی بودن نتایج آن ،دارای عوارض منفی است که پاره ای از آن به صورت مختصر در این نوشته بیان می شود.

بر اساس گزارشات وزارت آموزش و پرورش دانش‌آموزان ایرانی درحالی با گذراندن ۱۲ هزار و ۹۰۰ ساعت، ۴ هزار و ۹۰۰ ساعت بیشتر از سایر دانش‌آموزان دنیا در مدارس آموزش می‌بینند که برخی از محتوای دروس سیستم آموزشی هیچ کاربردی در آینده افراد ندارد.

دانش‌آموزان زمان بسیاری را به یادگیری و تمرین حجم بالای محتوای کتاب‌های درسی اختصاص می‌دهند تا در نهایت با نظام تست زنی کنکور خود را هماهنگ کرده و در آینده بتوانند رتبه مناسبی در کنکور سراسری به دست آورند اما این موضوع باعث شده که دیگر زمانی برای انجام فعالیت‌های پرورشی، فرهنگی و ورزشی نداشته باشند و به دنبال آن به شدت از نشاط آنها کاسته شود.

پرسش های چهار گزینه ایی برای مقوله های پایین شناختی مناسب است اما در مقوله های بالاتر و پیچیده تر اندیشیدن ، تفکر انتقادی ، آفرینندگی ، قضاوت و تصمیم گیری ، طراحی تست چهار گزینه ایی بسیار دشوار است و کم وبیش باید در چارچوب پرسش های تفصیلی و تشریحی بیان شود. در این مورد چنان چه ملاک را طبقه بندی هدف های آموزشی معروف به طبقه بندی بلوم قرار دهیم ، تست های چهار گزینه ای برای مقوله های اول تا سوم بلوم ( یادداری و یادآوری دانش ، فهمیدن مفاهیم و ارزش ها و کاربرد مفاهیم ، روشها یا روندها در موقعیت های جدید ) مناسب است ، اما برای ارزشیابی از فرآیندهای پیچیده تر در حوزه شناختی مثل تحلیل ، ترکیب ، ارزشیابی و خلاقیت نیازمند تحلیل و نقد دانش آموز از مسله و یا ارایه طرح های ابتکاری و قضاوت های مستدل اوست که در قالب تستهای چند گزینه ای نمی گنجد.

علی الهیار ترکمن معاون وزیر آموزش و پرورش درباره چالش کنکور بر نظام تعلیم و تربیت اظهار داشت: بی شک یک مشکل بزرگ در کاربردی شدن محتوای برنامه درسی وجود دارد که سند تحول بنیادین برای حل این مشکل راهکاری تحت عنوان حیات طیبه را ارائه می‌کند، یعنی یک انسان متخلق شود به اخلاق عملی که در زندگی فردی و اجتماعی خود تاثیرگذار باشد.

وی با بیان اینکه آموزش و پرورش برای کاربردی کردن دروس با چالش کنکور مواجه است، افزود: در کنار سایه کنکور موسسات آموزشی قارچ‌گونه شکل گرفته‌اند که از این آب گل‌آلود منافع بسیاری کسب می‌کنند. در واقع کنکور و نظام تستی با به مخاطره انداختن جریان یادگیری، شیوه تست زنی در این آزمون را حتی به دوره‌های اولیه آموزش ابتدایی نیز سرایت می‌دهند که این موضوع باید به صورت جدی مدیریت شود.

معاون برنامه ریزی و توسعه منابع وزارت آموزش و پرورش یادآور شد: چالش‌های کنکور باعث می‌شود که متوسط ساعت آموزش دانش‌آموزان ایرانی ۱۲ هزار و ۹۰۰ ساعت باشد؛ درحالی که متوسط ساعت آموزش برای سایر کشورها هشت هزار ساعت است.

الهیار ترکمن با اشاره به اینکه باید به سمت یک محتوای برنامه درسی کاربردی پیش رفت، عنوان کرد: هدف آموزش و پرورش همان تربیت انسان موثر بر محیط است که در اخلاق فردی و اجتماعی، حیات طیبه و زندگی پاکیزه از خود ارائه کند که ارزش دینی و اجتماعی جامعه آن را مشخص می کند.

معاون وزیر آموزش و پرورش با بیان اینکه فروبردن حجم عظیمی از نظریات در ذهن دانش‌آموزان به بن بست رسیده است، گفت: یک دانش‌آموز دیپلمه با داشتن بهترین وضعیت معدل و رتبه در کنکور سراسری در سواد اقتصادی، بهداشتی و زندگی اجتماعی خود دچار اشکالاتی است که تنها با آموزش مهارت‌ها این موضوع رفع می‌شود.

الهیار ترکمن ادامه داد: اگر بخواهیم اهداف سند تحول بنیادین و بیانیه گام دوم انقلاب را اجرایی کنیم، یکی از کارهای مهم بحث کاربردی کردن محتوای برنامه درسی است.

وی افزود: کاربردی کردن دروس مستلزم یک بازنگری اساسی در محتوا و حجم برنامه درسی است، یعنی دروس باید یکبار دیگر مرور شود و مطالب زاید و نامرتبط با آینده دانش‌آموز از کتاب‌ها حذف شود.