در نشست کتاب « تاریخ مستطاب امریکا» مطرح شد؛

افشای لایه های پنهان تاریخ امریکا در قالب طنز/ نگارش تاریخ کبیر بریتانیای صغیر در آینده

نشست گفتگویی پیرامون کتاب «تاریخ مستطاب امریکا » و تاثیر بکارگیری زبان طنز در عرصه استکبار ستیزی به صوررت مجازی برگزار شد.

کد خبر: ۱۲۵۲۷۰۲

تاریخ: ۱۴ آبان ۱۳۹۹ - ۱۹:۲۵

به گزارش خبرگزاری دانا به نقل از روابط عمومی اداره کل کتابخانه های عمومی استان تهران، نشست گفتگویی پیرامون کتاب «تاریخ مستطاب  امریکا » و تاثیر بکارگیری زبان طنز در عرصه استکبار ستیزی با حضور دکتر محمدصادق کوشکی (مولف اثر)، مازیار بیژنی (کاریکاتوریست و تصویرگر) و میثم رشیدی مهرآبادی (مجری-کارشناس)، بصورت مجازی از صفحات اداره کل کتابخانه‌های عمومی استان تهران برگزار شد.

تلخی بیش از حد تاریخ امریکا دلیل انتخاب قالب طنز کتاب است

در این نشست دکتر کوشکی با بیان اینکه این کتاب پاسخی است به یک سوال خیلی قدیمی مبنی بر اینکه چرا می گوییم «مرگ بر امریکا»، گفت: این کتاب به دنبال افشای لایه های معرفی و دیده نشده امریکا به روایت کتب و منابع خود امریکایی است. ما در این کتاب از منابع تاریخی مشهور و اصیل امریکایی استفاده کردیم تا متهم نشویم که روایت خودمان از تاریخ امریکا را بیان کردیم. این منابع در انتخاب کتاب بطور کامل آمده است.

وی با اشاره به زبان و قالب طنز کتاب افزود: وقتی ما یادداشت هایی را که در مورد تاریخ امریکا بود، جمع آوری می کردیم، متوجه شدیم این تاریخ آنقدر تلخ است که اگر به کتاب تبدیل بشود شدت تلخی آن می تواند مخاطبین را آزار دهد. در این بین حتی مجبور شدیم تقریبا دو سوم از اطلاعات را به دلیل تلخی زیاد و اینکه مطالعه کتاب را با محدودیت سنی مواجه می‌کرد، حذف کنیم.  و در نهایت به جهت کاهش گزندگی و تلخی آن سعی کردیم آن را در قالب طنز بنویسیم. علت دیگر استفاده از قالب طنز برای این کتاب،  به فرهنگ مطالعه مردم ما بر می گردد. اساسا مردم ما کم کتاب می خوانند اما تاریخ را به مراتب کمتر مطالعه می کنند. چرا که تاریخ خوانی در میان مردم ما رایج نیست و البته این برای ملتی با تاریخ 9 هزار ساله تمدنی، عیب بزرگی است. لذا به خاطر آشتی دادن مردم با تاریخ، سعی کردم آن را در قالب طنز بنویسم.

این فعال رسانه ای با بیان اینکه کاریکاتورهای آقای بیژنی به انتقال پیام و به شیرینی و لطافت کتاب افزوده است، تصریح کرد: من و ایشان،  برای هر کاریکاتوری که کشیده می شد ساعت ها بحث می کردیم و حتی بعضی ازکاریکاتورها هم محصول ذهن خودشان به تنهایی بود لذا سعی کردم با استفاده از قالب هنر، هم جذابیت تاریخ را بیشتر کنم و هم قدری از تلخی آن بکاهم تا  مخاطب عام  استفاده بهتری از آن ببرد چرا که هدف اصلی ما، مخاطب عام بود نه مخاطب خاص.

رکورد دار به تصویر کشیدن حجم زیادی از جنایت در یک کتاب هستیم

مازیار بیژنی تصویرگر و کاریکاتوریست کتاب تاریخ مستطاب امریکا هم در این نشست در مورد همکاری با نویسنده اثر گفت: صحبت های اولیه در مورد این کتاب را با آقای کوشکی داشتم و قرار شد ایشان به تدریج متن ها را بنویسند تا من براساس متن ها ، کاریکاتور بکشم اما هر چه جلوتر می رفتیم کار برای من سخت تر می شد چرا که من با جنایت امریکا در مورد کشتار سرخ پوست ها و یا جنایت امریکا در فیلیپین روبرو می شدم  و کشیدن تصاویر و کاریکاتور درمورد این جنایت ها کار سختی بود. در واقع ما رکورد دار به تصویر کشیدن این همه جنایت در یک کتاب هستیم.

وی با بیان اینکه ممکن است برخی بخش‌های کتاب قدری تصویر محور نباشد اما بی ارتباط هم با متن نیست، خاطر نشان کرد: معمولا کتاب هایی از این دست ممکن است به نوع دیگری تصویرسازی شوند که مشابه آن بیشتر در حوزه ترجمه وجود دارد؛ مانند تاریخ اروپا، تاریخ انگلیس و تاریخ جنگ جهانی نیمه طنز هستند و تصویرسازی در حاشیه قرار دارد. اما در این کتاب، تصویرسازی و کاریکاتورها جزئی از متن هستند.

کاریکاتورها در خدمت متن هستند

در ادامه دکتر صادق کوشکی گفت: من تاکنون شبیه به این کتاب را در ایران ندیدم. در این کتاب ، تک تک کاریکاتورها در خدمت متن هستند و تقریبا هیچ کاریکاتوری در کتاب نیست که برای خودش جدا باشد و از این نظر این کتاب تک است و کاریکاتورها کاملا با متن هماهنگ هستند.

وی با تاکید بر اینکه تصویرسازی به درک متن کمک می کنند، گفت: در کتاب های خارجی که آقای بیژنی به آنها اشاره کرد، کاریکاتور یک جور تزیین محسوب می شود و در خدمت متن نیست. حتی ما نمونه های خیلی قدیمی تر در ایران داریم مثل کتاب آقای دریابندری به نام «چنین کنند بزرگان» در دهه چهل که یک نوع ترجمه  و تالیف است که در دوران استبداد چاپ شده و در این کتاب کاریکاتورها در حاشیه متن هستند و حتی می توان آنها را حذف کرد. در حالی که در کتاب تاریخ مستطاب امریکا اگر  شما  کاریکاتورها را حذف کنید به مثابه آن است که پایه های یک میز را حذف کردید.

نویسنده کتاب تاریخ مستطاب امریکا افزود: این کتاب به تعبیری دو کتاب است یکی کاریکاتور تاریخ امریکا و دیگری متن؛ که می توان هر دو را به تنهایی چاپ کرد اما برای اینکه مخاطب عمومی بیشترین بهره را ببرد متن در کاریکاتور دوباره بازنمایی شده است.

«مستطاب» کلمه دو پهلویی است که بار طنز دارد

کوشکی در خصوص انتخاب نام گفت: معتقد بودم نام کتاب باید عنوان متفاوتی باشد تا مخاطب را جذب کند. کلمه «مستطاب» از آن کلمه هایی است که در زبان فارسی، کلمه دو پهلویی است. مثل خود  امریکا که دو پهلو است. این در حالی است که «مستطاب» یعنی بسیار پاکیزه اما در تاریخ ایران که نگاه کنید معمولا به کسانی مستطاب می گفتند که آدم های وحشتناک و قدر قدرت و ناپاکی بودند مثل خان ها و شاه ها؛ و کلمه «مستطاب» در تاریخ ایران برای کسانی استفاده می شد که کاملا متضاد آن بودند و این خودش بار طنز به همراه داشت. به همین خاطر دیدم این کلمه خیلی به امریکا می خورد. اما از سوی دیگر، مستطاب دارای یک نوع تعظیم و تکریم هست که می تواند دو گانگی برای مخاطب ایجاد کند. بعضی از دوستان گلایه کردند که تو با این عنوان، امریکا را بزرگ کردی درحالی که «مستطاب»، صفت تاریخ است نه صفت امریکا و این طنز کار است.

پرمخاطب بودن کتاب از برکت نام شهید نادر مهدوی است

دکتر کوشکی ادامه داد: مورد دیگر، بحث تقدیم کردن این کتاب به نادر مهدوی است که بعضی ها از من پرسیدن ایشان چه کسی است. من در ابتدای کتاب نوشتم این کتاب تقدیم به نادر مهدوی است که امریکایی ها او را بهتر از ما می شناسند. این  درحالی بود که بحث تقدیم کتاب از ابتدا در ذهن من نبود و هنگامی که ناشر خبر داد که یک صفحه خالی مانده است و به من گفت نمی خواهید کتاب را به کسی تقدیم کنید من گفتم نه؛ اما به یکباره به یاد نادر مهدوی افتادم و شاید این خواست خدا بود و اگر این کتاب بارها به چاپ رسیده است از برکت نام نادر مهدوی است.

‌گفتنی است، این نشست عصر دوشنبه ۱۲ آبان ماه از طریق صفحه مجازی کتابخانه‌های عمومی استان تهران به آدرس (instagram.com/tehranplir)، آپارات (aparat.com/tehranpl/live) و پورتال (www.tehranpl.ir) پخش  شد.