وصله‌های تازه‌دوز اما نچسب نظام آموزش و پرورش

معرفی مستند «جوجه اردک زشت»‏

در سال‌های اخیر اقداماتی چون تدوین سند تحول آموزش و پرورش و به‌دنبال آن اضافه‌شدن دروسی چون تفکر و سواد ‏رسانه‌ای، مدیریت خانواده و سبک زندگی، کارگاه کارآفرینی و تولید، انسان و محیط زیست و... صورت گرفته‌است. با ‏این وجود، متأسفانه این دسته از دروس که با عنوان دروس مهارتی یا مسئله‌محور شناخته می‌شوند، جایگاه درخوری و ‏مناسبی در مدرسه‌ها ندارند. ‏

کد خبر: ۱۲۵۶۱۰۵

تاریخ: ۱۲ فروردين ۱۴۰۰ - ۱۰:۳۳

محمدامین قاسمی پیربلوطی، خبرگزاری دانا، گروه فرهنگ؛  پس از چندین سال تجربه و گفتگو و بازاندیشی‌های گوناگون از منظرهای مختلف، دیگر به جرئت می‌توان گفت که ‏دوران سپری‌شده در مدرسه‌ و نظام آموزشی کنونی، یکی از برهه‌های حسرت‌بار و رخوت‌آمیزی است که چه دانش‌آموزان ‏در حال تحصیل و چه جوانان و میان‌سالان فارغ شده از میز و صندلی و تخته و دفتر مشق، همواره از آن به‌عنوان دورانی ‏کم‌بازده و پژمرده‌کننده‌ی شکوفه‌ی استعدادها یاد می‌کنند. کتاب‌ها و کلاس‌های مدرسه‌های ما عمدتاً از مطالبی و ‏مباحثی تشکیل شده‌اند که صرفاٌ به بعد دانشی فرایند آموزش و پرورش توجه دارند و در این میان، مهارت‌آموزی و دید ‏مسئله‌محور بسیارکم‌رنگ یا در خوشبینانه‌ترین حالت، فرمایشی و ظاهری است.‏

‏ با توجه به وجود چنین ضعف و آسیبی در برنامه‌ی آموزش و پرورش، در سال‌های اخیر اقداماتی چون تدوین سند تحول ‏آموزش و پرورش و به‌دنبال آن اضافه‌شدن دروسی چون تفکر و سواد رسانه‌ای، مدیریت خانواده و سبک زندگی، کارگاه ‏کارآفرینی و تولید، انسان و محیط زیست و... صورت گرفته‌است. با این وجود، متأسفانه این دسته از دروس که با عنوان ‏دروس مهارتی یا مسئله‌محور شناخته می‌شوند، جایگاه درخوری و مناسبی در مدرسه‌ها ندارند. مستند «جوجه اردک ‏زشت»، اثر مختصر و مفیدی است که کوشیده‌است به واکاوی و آسیب‌شناسی این معضل کنونی در مدرسه‌ها بپردازد. ‏این مستند محصول سال 1399 بوده و با همکاری مرکز نوآوری رسانا تهیه و تولید شده‌است. تهیه‌کنندگی اثر را صدرا ‏علی‌بک بر عهده‌داشته و امیرحسین مرزبان و محمّدمهدی قاسمی نویسندگان آن بوده‌اند.‏

در «جوجه اردک زشت» با مسئولان، کارشناسان، معلمان، دانش‌آموزان و متخصصان متعددی مصاحبه و گفتگو ‏شده‌است تا دیدگاهی همه‌جانبه و کامل نسبت به مسئله شکل بگیرد. نکته‌ی محوری مستند، در قالبی استعاری ‏این‌گونه بیان شده‌است که این گروه از دروس جدید مهارتی و مسئله‌محور به‌دلیل ناهمگنی با دیگر دروس نظری، ‏کاستی در امکانات آموزشی لازم و همچنین نبود معلمان متخصص برای آن‌ها، به‌سان جوجه اردک زشتی است که ‏جایگاه شایسته‌ای در میان دیگر جوجه‌های زرد و طلایی (دروس اصلی نظری که نسبت مستقیم و مشخصی برای کسب ‏رتبه‌های بالا در کنکور سراسری دارند) نداشته و همچون موجودی یتیم، سردرگم و بی‌پناه در حال تلف‌شدن در محیط ‏کنونی آموزش و پرورش مدارس است.‏

البته در این میان به اقدامات خودجوش و سازنده‌ی یکی از معلمان نمونه‌ی درس تفکر و سواد رسانه‌ای، محمدرضا ‏محمدی، هم اشاره می‌شود که پیش از این ریاضی تدریس می‌کرده و به‌ناچار شروع به درس‌دادن تفکر و سواد رسانه‌ای به ‏دانش‌آموزانش می‌کند. معلمی که با پشتکار و نوآوری‌های خودش توانسته کمک شایانی به جبران کاستی‌های آموزش ‏این درس کند و برای بسیاری از معلمان این درس در سرتاسر کشور ابهام‌زدایی و پشتیبانی محتوایی و روشی داشته باشد. ‏این‌گونه تلاش‌های فردی اگرچه درخشان و شایسته‌ی تقدیر اند، اما همچنان مسئله‌ی اصلی باقی است که با سر از تخم ‏درآوردن یک جوجه که آن هم در مقایسه با دیگر جوجه‌ها زشت به‌نظر می‌آید، نمی‌توان در نظام آموزش و پرورش کشور ‏تحول ایجاد کرد!‏