کودک لجباز والدین کم حوصله؛ چطور خانواده آرامتری داشته باشیم؟

همه ما در اطراف خود داریم کسانی را که از لجبازی کودکان خود می‌نالند و شکوه می‌کنند، از این رفتار کلافه‌اند و نمی‌دانند چه راهی برای کنترل او در پیش بگیرند که نه کودک آسیب روحی و روانی ببیند و نه خودشان اذیت شوند.

کد خبر: ۱۲۶۳۴۷۱

تاریخ: ۲۴ آبان ۱۴۰۰ - ۱۲:۵۳

نازنین دادور، خبرگزاری دانا، سرویس سلامت و سبک زندگی؛ لجبازی خصومت و خصوصیت رفتاری است که شخص روی عقیده و نظر خود پافشاری و با عقیده و نظر دیگران چه آگاهانه و چه ناآگاهانه مخالفت می‌کند؛ در واقع فرد لجباز قبول ندارد که رفتار و افکار و عقیده اش را تغییر دهد یا تصمیم خودش در موردی خاص را عوض کند بلکه بر درست بودن آن نیز تاکید کرده و پافشاری می‌کند.

لجبازی كودكان مرحله ای اجتناب ناپذير از رشد آنهاست و در کودکان نوپا بحدی شایع است که بسیاری از والدین را به دردسر می اندازد.

نکته مهم در کنترل لجبازی كودكان رفتار درست و منطقی در موارد اول دیده شدن این خصیصه در کودک است چراکه رفتار والدین در ذهن کودک حک می شود و برخورد مناسب با لجبازی کودک می تواند به کاهش احتمال بروز آن در آینده کمک کند.

اختلال خلق یکی از خصوصیات بارز در کودکان لجباز است که در بسیاری موارد علت خاصی نیز ندارد.

کودکان لجباز اغلب رفتارهایی همچون چیغ و داد زدن و کوبیدن پا بر زمین بخصوص در محیط خارج از منزل برای قانع کردن پدر و مادر از خود نشان می دهند.

شروع لجبازی كودكان معمولا پس از یک سالگی بوده و در حدود سه سالگی به اوج خود می رسد بطوری که اگر والدین نحوه صحیح برخورد با لجبازی در کودکان را در پیش نگیرند با مشکلات زیادی در تربیت فرزند خود روبرو می شوند.

ابراز خشم یکی از رفتار های شایع در کودکان لجباز است که با رشد کودک همراه با رفتارهایی همچون نافرمانی نیز می شود.

متاسفانه عدم کنترل این رفتار کودک توسط والدین سبب باقی ماندن این خصیصه در کودک می شود که حتی تا سنین مدرسه نیز ادامه پیدا کرده و سبب بروز مشکلات تحصیلی کودک نیز می شود.

زمانی که والدین در مقابل رفتار نادرست کودک رفتار مناسبی از خود نشان ندهند و یا خواسته های کودک که با داد و فریاد از والدین طلب می کند را اجابت کنند به رشد و تقویت این رفتار منفی در کودک منجر می شود.

واقعیت این است که دفاع از خواسته های شخصی و توانایی مقابله با خواست های دیگران توسط کودک امری ضروی است اما آنچه که لجبازی نامیده می شود تداوم آن در تمام موقعیت ها و تشدید آن با رشد کودک است.

ذکر این نکته ضروری است که والدین با دیدن رفتار نادرست و لجبازی كودكان خود نباید با کودک رفتار نامناسب داشته باشند ، حتی اگر به عنوان یک والد از رفتار نامناسب کودک خود خشمگین شده اید باید پس از مکث و ایجاد آرامش در خود رفتار نادرست کودک خود را کنترل کنید.

به بچه ها چگونه امر و نهی و دستور بدهیم؟ و از چه روش های پرهیز کنیم؟

یکی از مهمترین نکات برای جلوگیری از شکل گیری لجبازی در کودکان، مدیریت دستور دادن به آنها است باید تلاش کنید که تصمیمات خودتان را با جملات مثبت بیان کنید، اگرچه امر و نهی کردن به بچه ها به طور کلی امر پسنیدیده است، اما وقتی والدین کودک خود را با جملات منفی امر و نهی  و یا سرزنش  کنند؛ حال کودک را خراب می کنند.

مثلا امر و نهی دستوری مثبت مانند از تو می خوام با خواهرت مهربان باشی؟ یا ازتو می خواهم الان سکوت کنی؟ همین الان اتاق خودتو تمیز و مرتب کن؟  مودب باش و خوب حرف بزن، درست بشین؟ به حرفم گوش بده و لباس هایت را بپوش.

اما دستور دادن و امر و نهی «بد»  که باعث افزایش لجبازی در کودکان می‌شود مانند مگر بهت نگفتم خواهرت کتک نزنی؟ از تو می‌خوام دیگر حرف نزنی و دهنت ببندی؟ ازت می‌خواهم  اتاقت را بهم نریزی، چرا لباس نپوشیدی؟ اگر همین الان دست از لجبازی با من بر نداری من می‌دونم و تو؟ و بدترین نوع عکس العمل والدین در مقابل کودکان؛ این شیوه به همراه  داد و فریاد و فحاشی و تنبیه است، وقتی سر کودکت داد و فریاد می‌کنید به آنها مجوز بی ادبی شدن می‌دهید تا زمانی که شما هستید آنها ساکت ند و زمانی که نیستی هر کاری دلش خواست انجام می دهد و در ادامه هر وقت سر آنها داد می‌زنید ممکن است کودکان حرف شما با یک گوش بشنوند و از گوش دیگر آن را بیرون کنند و کار خوشان انجام دهد، بنابراین داد و فریاد بر سر بچه که با شما لجبازی می‌کند می‌تواند بدترین عکس العمل خانواده ها باشد.

بهترین رفتار پدر و مادرها با لج بازی کودکان چیست

بهترین رفتار پدر و مادردر مواجهه با کودکان لج باز پرسیدن دلیل لج بازی آنها است؛ زیرا بچه ها به دلایل مختلف دست به این کار می‌زنند.

برای کاهش لجبازی در کودکان باید از دستورهای بی مورد و زیاد پرهیز کنیم. دستور زیاد و اشتباه و تکرار «باید و نباید ها و بکن و نکن ها»  باعث بروز مشکلات، پرخاشگری و عصبانیت در آنها می‌شود.

شاید یک کودک لجباز داشته باشید و وسووسه بشوید بطور قاطعانه با او برخورد کنید؛ این ممکن است باعث ناامیدی او و شما شود؛ راه چاره چیست؟ والدینی که در مقابل لجبازی بچه ها کاسه صبرشان لب ریزی شده  باید چه کار کنند؟

اول اینکه خودتان را کنترل کنید و عصبانی نشوید چند نفس عمیق بکشید و یا به اتاق و محیط دیگری بروید تا ۱۰ بشمارید بعد گوش شنوا داشته باشید، اگر بچه مایل به انجام کاری نیست، از او علت کارش را بخواهید، اگر هر روز از رفتن به مدرسه، حمام و نظافت خودداری می کند، ممکن است به این دلیل باشد آنها مورد اذیت و آزار قرار می گیرند  یا معلم به آنها اهمیت نمی دهد و یا خوب نمی توانند کاری که از او خواسته می شود، انجام دهد.

سپس باید گزینه دیگری به او پیشنهاد دهید و حق انتخاب و تصمیم گیری به عهده خودش بگذارید. اجازه بدهید  بچه در موارد کوچک  مانند زمان خواب، پوشیدن لباس؛ خودشان انتخاب و تصمیم گیری کنند.

راه حل چیست؟

برای حل مشکل لجبازی کودک به خانواده ها پیشنهاد می کنیم ۲ لیست از کارهای که باید انجام دهند و کارهای که نباید انجام دهند تهیه و هر روز به آن نگاه کوتاهی  بیندازند.

لیست اول شامل دستورالعمل های رفتاری که در ارتباط  با کودکان لج باز باید انجام بدهید؛ با او وارد جنگ قدرت نشوید، براساس سن کودک به او مسئولیت و حق انتخاب بدهید، از او بخواهید دلیل رفتار و خواسته اش را توضیح دهد، حدقل قوانین را برای او بگذارید، درخواست های خودتان را کم بگوید و زیاد بشنوید، نگاه  خودت رو تغییر بدهید و احساس کودک را درک کنید، به او دلایل و انتظارات خودتان را روشن و واضح بازگو کنید، در مورد غیر ضروری نه بگوید، خود واقعی تان باشید و کودکانتان را  کنترل نکنید بلکه  او را تربیت کنید، عجله نکنید و قاطع باشید.

لیست دوم شامل مواردی است هرگز نباید انجام دهید؛ مانند تنبیه کودک، داد و فریاد کردن بر سر او، بی توجهی و سرسنگین،  قهر و بی احترامی به او.

همه این روش ها و راهکارها خوب است اما باید قلق رفتار با کودکان خودتان را بلد باشید وقتی کودکان ببیند شما چه رفتاری از او انتظار دارید رفتار درست می آموزد و اگر آنها در مورد آنچه را باید انجام بدهند شک کنند دچار اضطراب و استرس و اشتباه میشوند

اگر هیچ یک از این روش ها روی کودک لجباز شما کارساز نبود، از متخصص خانواده و کودک راهنمای حرفه ای بگیرید.