روش جدید محققان برای دور زدن سد خونی مغزی

محققان "دانشگاه تگزاس در دالاس" در مطالعه اخیرشان از توسعه روشی جدید برای ارسال دارو به مغز و عبور دارو از سد خونی مغزی خبر داده‌اند.

کد خبر: ۱۲۶۳۹۵۱

تاریخ: ۰۲ آذر ۱۴۰۰ - ۱۱:۵۹

به گزارش خبرگزاری دانا و به نقل از مدگجت، ارسال دارو به مغز به دلیل وجود سد خونی مغزی کار چالش برانگیزی است چرا که سد خونی مغزی دارای یک لایه اندوتلیال تخصصی است و به همین دلیل در آنچه می‌تواند از بافت عصبی عبور کند، بسیار گزینشی عمل می‌کند.

محققان دانشگاه تگزاس در دالاس آمریکا در مطالعه اخیرشان روشی را توسعه داده‌اند که اجازه می‌دهد داروها از سد خونی مغزی عبور کنند. این روش به طور بالقوه امکان توسعه درمان‌های جدید برای درمان تومورهای مغزی و سایر بیماری‌هایی که بر مغز تاثیر می‌گذارند را افزایش می‌دهد.

سد خونی مغزی یا در اصطلاح پزشکی(BBB) محدوده جداکننده بین مایع برون‌سلولی مغز در سیستم اعصاب مرکزی و جریان خون گردشی در بدن است به طوری که اگر مواد رنگی به‌ درون خون تزریق شود می‌توان مشاهده کرد که از این ماده درون مغز اثری دیده نمی‌شود. این پرده یا سد از مویرگ‌های ویژه تشکیل شده که بر خلاف ساختار عادی در مویرگ‌ها دارای منافذ معمول نبوده و اتصال بین سلولی در آنها از نوع اتصال‌ محکم است و در نتیجه بسیاری از مولکول‌ها و ریز ملکول‌ها و همچنین باکتری‌ها قادر به گذشتن از آن‌ها(از طریق انتشار) و رسیدن به مایع مغزی نخاعی در مغز نیستند.

وجود این "سد" حاصل از اتصالات محکم بین سلول‌های اندوتلیال در عروق سیستم اعصاب مرکزی(CNS) است که عبور املاح و مواد را محدود می‌کنند.

روش محققان شامل تزریق نانوذرات طلا به جریان خون و سپس فعال کردن آنها با استفاده از نور لیزر است تا اتصالات محکم بین سلول‌های اندوتلیال  به طور موقتی باز شوند. هنگامی که نانوذرات در نزدیکی این اتصالات محکم قرار می‌گیرند، محققان بافاصله و بسیار سریع نور لیزر را در آن ناحیه اعمال می‌کنند که این امر سبب نفوذ غیرتهاجمی آنها به جمجمه و فعال شدن آنها شده و باعث می‌شود نیروی مکانیکی کمی روی اتصالات وارد شود. این نیز بدان معنا است که این سد برای مدتی نفوذپذیر می‌شود و به محققان این امکان را می‌دهد تا انواع مختلفی از داروها را به مغز ارسال کنند.

تاکنون محققان توانایی این روش در ارائه داروهای مختلف را آزمایش کرده‌اند و شاهد نتایج خوبی بوده‌اند.

"ژیائوکینگ لی"(Xiaoqing Li)  از محققان این مطالعه گفت: توسعه روش‌هایی که سبب افزایش نفوذپذیری سد خونی مغزی می‌شوند در پیشبرد درمان بیماری‌های سیستم عصبی مرکزی بسیار موثر هستند. این روش یک نیروی مکانیکی کوچک تولید می‌کند که به طور موقت سد را می‌شکند تا دارو بتواند وارد جریان خون و مغز شود.